Çeşitli düzey ve türdeki ortaokul ve lise öğrencilerinin yürütücü biliş becerileri ve matematik başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relations between metacognitive skills and mathematics achievement of secondary and high school students
- Tez No: 1021874
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY SENEMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı; 6, 8, 9 ve 11. sınıf öğrencilerinin matematik başarı düzeyleri ile yürütücü biliş beceri düzeyleri arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu ilişkilerin okul türü ve sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmektir. Çalışma betimsel araştırma yöntemi kapsamında ilişkisel tarama modelindedir. Çalışma evrenini, Ankara ilinde bulunan 6, 8, 9 ve 11.sınıf öğrencileri; örneklemini ise 2023-2024 Öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerdeki alt, orta ve üst düzey ortaokullardaki 1339 6. ve 8. sınıf öğrencileri ile fen, anadolu ve proje liselerinin her birinden seçkisiz yolla belirlenen 1554 9. ve 11. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler; her bir sınıf düzeyi için ayrı ayrı hazırlanan dört başarı testi, Altındağ ve Senemoğlu'nun (2013) lisans öğrencileri için geliştirdikleri ''Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği''ni ortaokul ve lise düzeyine araştırmacılar tarafından uyarlanan ''Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği'' ile toplanmıştır. Çalışmada; (1) 6 ve 8. sınıflarda hem yürütücü biliş beceri hem de matematik başarı düzeylerinde üst düzey ile orta ve alt düzey okullar arasında üst düzey; orta ve alt düzey okullar arasında orta düzey okullardaki öğrenciler lehine anlamlı fark olduğu (2) 9 ve 11.sınıflarda hem yürütücü biliş becerileri hem de matematik başarı düzeylerinde fen ve anadolu liseleri arasında fen liseleri; proje ve anadolu liseleri arasında proje liseleri lehine anlamlı fark olduğu (3) 9.sınıfların matematik başarı düzeylerinde fen ve proje liseleri arasında proje liseleri lehine anlamlı fark olduğu (4) 6, 8, 9 ve 11.sınıf öğrencilerin yürütücü biliş beceri düzeylerinin; 9.sınıflar ile 6, 8 ve 11. sınıflar arasında 9.sınıflar lehine, 11.sınıflar ile 6 ve 8.sınıflar arasında 11.sınıflar lehine anlamlı olduğu (5) yürütücü biliş becerileri ile matematik başarıları arasında pozitif yönlü, anlamlı ve yüksek düzeyde ilişkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the relationships between mathematics achievement levels and metacognitive skills of 6th, 8th, 9th, and 11th grade students, and to determine whether these relationships differ according to school type and grade level.The study is a correlational survey design within the scope of descriptive research methods. The population consisted of 6th, 8th, 9th, and 11th grade students in Ankara. The sample included 1,339 6th and 8th grade students from lower, middle, and upper level secondary schools in central districts of Ankara, and 1,554 9th and 11th grade students randomly selected from science, Anatolian, and project high schools during the 2023–2024 academic year. Stratified sampling was employed. Data were collected using four mathematics achievement tests developed separately for each grade level and the“Metacognitive Skills Scale,”originally developed by Altındağ and Senemoğlu (2013) for undergraduate students and adapted to middle and high school levels by the researchers. The findings revealed that: (1) in 6th and 8th grades, both metacognitive skills and mathematics achievement differed significantly in favor of upper level schools over middle and lower level schools, and in favor of middle level schools over lower level schools; (2) in 9th and 11th grades, both variables differed significantly in favor of science high schools over anatolian high schools and in favor of project high schools over anatolian high schools; (3) in 9th grade mathematics achievement, project high schools performed significantly higher than science high schools; (4) metacognitive skills were significantly higher in 9th grades compared to 6th, 8th, and 11th grades, and higher in 11th grades compared to 6th and 8th grades; and (5) metacognitive skills and mathematics achievement were positively, significantly, and strongly correlated.
Benzer Tezler
- 8. sınıf öğrencilerinin okuduğu ve dinlediği farklı türdeki metinleri özetleme becerilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative analysis of 8th grade students' summarizing skills of different types read and listened texts
ÖZKAN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN BULUT
- Ebeveynlerin beden algısı ve mükemmeliyetçilik düzeyleri ile lise öğrencilerinin beslenme davranışları ve beden algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between parents' body perception and perfectionism levels and high school students' nutrition behaviors and body perceptions
AYŞE SENA ÜYE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstinye ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÜNER
- New perspectives for introducing and developing reading skil is in E. L. T. for the lise I students at state high schools
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ TÜTÜNCÜ
- Türkiye'de iktisat ve ticaret öğretiminin gelişimi (Tanzimat'tan günümüze 1839.1991)
Başlık çevirisi yok
İSMAİL GÜVEN
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki dinleme metinlerinin incelenmesi
Examination of listening texts in secondary school Turkish textbooks
MERVE ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM EMİROĞLU
