Cushing sendromu, hafif otonom kortizol sekresyonu ve nonfonksiyone sürrenal adenom hastalarında sigara kullanımı, maruziyet miktarı ve nikotin bağımlılık derecesi ile hastalık aktivitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking, exposure amount, and degree of nicotine dependence, and disease activity in patients with Cushing syndrome, mild autonomous cortisol secretion, and non-functional adrenal adenoma
- Tez No: 1021906
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMA HEPŞEN, DOÇ. DR. SANEM KAYHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Adrenal adenom, cushing sendromu, hafif otonom kortizol sekresyonu, nonfonksiyone sürrenal adenom, sigara kullanımı, nikotin bağımlılığı, nikotin maruziyet miktarı, fagerström nikotin bağımlılık testi, Adrenal adenoma, Cushing's syndrome, Mild Autonomic Cortisol Secretion (MACS), Non-functional adrenal adenoma, Smoking, Nicotine dependence, Nicotine exposure amount, Fagerström Nicotine Dependence Test
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın primer amacı; adrenal kaynaklı Cushing sendromu (CS), hafif otonom kortizol sekresyonu (MACS) ve nonfonksiyone sürrenal adenom (NFA) tanısı alan hastaların sigara tüketimi, toplam maruziyet miktarı ve nikotin bağımlılık düzeyinin değerlendirmesidir. Sekonder amaç ise nikotin bağımlılığının ve nikotin maruziyet miktarının hastalık aktivitesi, adenom boyutu, lezyon lateralitesi (tek taraflı ya da çift taraflı olması) ile takip sürecindeki boyut ve hormonal progresyonu ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Materyal ve Method: Bu kesitsel çalışmada Kasım 2025 ile Nisan 2026 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran CS, MACS ve NFA hastaları sıralı olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya, dışlama kriterleri sonrasında geriye kalan ve tanısı doğrulanmış toplam 228 hasta (62 CS, 83 MACS ve 83 NFA) dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve antropometrik özellikleri, laboratuvar parametreleri ve radyolojik görüntüleme bulguları dosyada mevcut verilerden kaydedilerek analiz edilmiştir. Aktif sigara içicisi olan ve sigara bırakmış hastaların nikotin maruziyet miktarı (paket/yıl) ve sigara kullanım süresi (yıl) poliklinik muayenesi esnasında hekim tarafından sorgulanmıştır. Aktif sigara içicisi olduğu belirlenen bireylerin nikotin bağımlılık düzeyleri yine aynı vizit esnasında Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ölçeklendirmesi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Tüm kohortun %50,4'ü sigara kullanıcısı olduğu tespit edilmiştir. CS, MACS VE NFA grupları arasında sigara içme oranı, nikotin maruziyet miktarı ve bağımlılık düzeyi ile ilişki saptanmamıştır. Yapılan lateralite analizlerinde, aktif sigara içiciliği ile sürrenal bezde bilateral adenom gelişimi arasında istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (p= 0,006). Takip muayenelerinde adrenal lezyon boyutunda artış kaydedilen hastaların tamamının aktif sigara içicisi olduğu görülmüştür. Fagerström ölçeğiyle belirlenen nikotin bağımlılık düzeyinin yüksek olmasının, adenomlardaki boyut artışı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (p= 0,014). Hormonal progresyon ise bağımlılık düzeyleri ile ilişkili saptanmadı (p= 0,213). xi Sonuç: CS, MACS ve NFA grupları arasında sigara içme durumu, sigara kullanım süresi, nikotin maruziyet miktarı ve nikotin bağımlılık düzeyi açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Bununla birlikte, bilateral adrenal lezyonu ve lezyon boyutunda progresyonu olan hastalarda aktif sigara içiciliği oranının daha yüksek olduğu görüldü. Hormonal progresyon gelişen hastalarda da sigara kullanım süresi ve nikotin maruziyeti daha yüksek olmakla birlikte, sınırlı hasta sayısı nedeniyle istatistiksel anlamlılık gösterilemedi. Bulgularımız, sigara kullanımının sürrenal adenomlarda bilateralite ve lezyon progresyonu ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The primary objective of this study was to evaluate smoking, total exposure, and nicotine dependence levels in patients diagnosed with adrenal-derived Cushing syndrome (CS), mild autonomic cortisol secretion (MACS), and non- functional adrenal adenoma (NFA). The secondary objective was to investigate the relationship between nicotine dependence and nicotine exposure to disease activity, adenoma size, lesion laterality (unilateral or bilateral), and size and hormonal progression during follow-up. Materials and Methods: In this cross-sectional study, patients with CS, MACS, and NFA who presented to the Endocrinology and Internal Medicine outpatient clinics of Ankara Etlik City Hospital between November 2025 and April 2026 were sequentially included in the study. A total of 228 patients (62 CS, 83 MACS, and 83 NFA) with confirmed diagnoses were included after exclusion criteria. Demographic and anthropometric characteristics, laboratory parameters, and radiological imaging findings of the patients were recorded from available data in their files and analyzed. Nicotine exposure amount (packs/year) and duration of smoking (years) of active and quit smoking patients were questioned by the physician during the outpatient examination. Nicotine dependence levels of individuals identified as active smokers were also assessed using the Fagerström Nicotine Dependence Test (FNBT) scale during the same visit. Findings: It was determined that 50,4% of the entire cohort were smokers. No correlation was found between the CS, MACS, and NFA groups in terms of smoking rate, nicotine exposure, and addiction level. Laterality analyses revealed a statistically significant high correlation between active smoking and the development of bilateral adrenal adenomas (p= 0.006). All patients who showed an increase in adrenal lesion size during follow-up examinations were found to be active smokers. High nicotine dependence levels, as determined by the Fagerström scale, were shown to be associated with increased adenoma size (p= 0.014). Hormonal progression, however, was not found to be associated with addiction levels (p= 0.213). xiii Conclusion: No significant differences were found between the CS, MACS, and NFA groups in terms of smoking status, duration of smoking, nicotine exposure, and nicotine dependence level. However, the rate of active smoking was higher in patients with bilateral adrenal lesions and progression in lesion size. Although the duration of smoking and nicotine exposure were also higher in patients who developed hormonal progression, statistical significance could not be demonstrated due to the limited number of patients. Our findings suggest that smoking may be associated with bilaterality and lesion progression in adrenal adenomas.
Benzer Tezler
- Hafif otonom kortizol sekresyonu ve nonfonksiyone adrenal adenomların kemik üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of mild autonomic cortisol secretion and nonfunctioning adrenal adenomas on bone
ZEYNEP YILDIRIM DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN BALOŞ TÖRÜNER
- 2019-2023 tarihleri arasında endokrinoloji polikliniğine adrenal insidentaloma nedeniyle refere edilen hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective analysis of patients with adrenal incidentaloma referred to the endocrinology outpatient clinic (2019–2023)
TUĞBA ÖZDEMİR MUTAF
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE SEDAR SAYGILI
- Cushing sendromlu hastalarda kardiyometabolik parametreler ile viseral yağlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between cardiometabolic parameters and visceral adiposity in patients with cushing's syndrome
DİLEK DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM
- Subklinik hiperkortizolemisi olan menopoz dönemindeki kadınlarda kemik döngüsü ile ilişkili biyokimyasal belirteçlerin 12 aylık izlemdeki değişimi ve normal kortizol aksı olan menopoz sonrası kadınlar ile karşılaştırılması
Comparison of 12-month follow-up of biochemical markers associated with bone turnover in menopausal women with subclinical hypercortisolism and postmenopausal women with normal cortisol axis
ÖZLEM KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH SERKAN YENER
- Endojen kortizol fazlalığının perivasküler, renal sinüs, intramusküler, karaciğer ve pankreatik yağ miktarına etkisi
The effect of endogenous cortisol excess on perivascular, renal sinus, intramuscular, liver and pancreatic fat quantity
NİRGÜL BİLGER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDE YAŞIM AKTÜRK