Gıda enflasyonun hane halkı reel gelir ve tasarruflar üzerine etkileri: Sakarya ili örnegi
The effect of food inflation on household real income and saving: Sakarya province example
- Tez No: 1022015
- Danışmanlar: PROF. DR. SELİM İNANÇLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin yüksek enflasyon ortamında gıda enflasyonunun hanehalkı reel gelir ve tasarruf davranışları üzerindeki asimetrik etkilerini incelemektedir. Araştırmanın kapsamını, Sakarya İli'nde ikamet eden 455 hanehalkı ile yüz yüze toplanan birincil veri yöntemi olan anket verileri oluşturmaktadır. Tezin temel amacı, gıda fiyatlarındaki hızlı ve beklenmedik artışın, farklı gelir düzeylerine ve sosyo-ekonomik özelliklere ve sahip hanehalklarının algıladığı satın alma gücü ve finansal birikim kapasitesi üzerindeki etkilerini nicel olarak belirlemektir. Veri seti, bağımsız örneklem T- Testi, Tek Yönlü ANOVA, Ki-Kare ve İkili Lojistik Regresyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz bulguları, gıda enflasyonunun hanehalkının finansal istikrar üzerinde derin ve negatif bir etkiye sahip olduğunu istatistiksel olarak doğrulamıştır. Katılımcıların %98,7'si satın alma güçlerinin düştüğünü bildirmiş, Lojistik Regresyon ise algılanan gelir kaybının, satın alma gücü düşüşüyle ilişkilendirilme olasılığını 44.5 kat artırdığını kanıtlamıştır. Tasarruf analizlerinde, katılımcıların %96,5'ini tasarruf kapasitesinin azaldığı veya tamamen ortadan kalktığı tespit edilmiştir. En kritik bulgu ise, negatif etkinin heterojen olmasıdır. Özellikle emekliler gibi sabit gelir grubuna dahil olanların yaklaşık %70'inin artık hiçbir şekilde tasarruf yapamadığı, harcanabilir gelirlerinden zorunlu harcamalar dışındaki harcamalar için ayırmış oldukları pay oranlarını neredeyse sıfıra yakın olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, gıda enflasyonunun negatif etki niteliğini ve gelir eşitsizliklerini şiddetlendirdiğini göstermektedir. Varılan sonuçlara göre ise, en kırılgan grupların korunması için nominal gelir artışından ziyade reel gelir artışının sağlanabilmesidir. Bu amaçla sabit ve düşük gelirli hanehalklarının reel gelirlerinin artırılmasına yönelik politikaların geliştirilmesi gerektiği, sosyal destek programları ile yerel tarımsal üretkenliği ve verimliliği artırmaya yönelik yapısal reformların uygulanmasıyla tarımsal ürün fiyatlarının istikrarının sağlanması önemlidir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the asymmetric effects of food inflation on household real income and saving behavior within the context of Turkey's persistent high inflation environment. The scope of the research is defined by primary survey data collected face-to-face from 455 household heads residing in the Province of Sakarya. The primary aim of the thesis is to quantitatively determine the impact of the rapid and unexpected rise in food prices on the perceived purchasing power and financial accumulation capacity of households with diverse socioeconomic characteristics. The dataset was analyzed using statistical techniques including Independent Samples T-Test, One-Way ANOVA, Chi-Square, and Binary Logistic Regression. The analysis findings statistically confirm that food inflation has a deep and negative effect on household financial stability. 98.7% of the participants reported a decline in their purchasing power, while Logistic Regression proved that the perceived loss of income increases the probability of purchasing power decline by 44.5 times. In saving analyses, 96.5% of participants were found to have either reduced their saving capacity or had it completely eliminated. The most critical finding, however, is the heterogeneous nature of the negative effect. It was determined that approximately 70% of those belonging to fixed-income groups, such as retirees, can no longer save at all, pushing the share of their disposable income allocated to non-essential expenditures close to zero. These findings underscore the regressive nature of food inflation and its role in intensifying income inequalities. The conclusion reached is that ensuring the real income growth rather than just nominal income growth, and protecting the most vulnerable groups, is paramount. To this end, the necessary actions to be taken are structural reforms aimed at increasing local agricultural productivity, coupled with targeted social support programs.
Benzer Tezler
- Monetary and multidimensional poverty analysis for the period 2003-2022 in Türkiye
Türkiye'de 2003-2022 dönemi için parasal ve çok boyutlu yoksulluk analizi
MUHAMMET EMRE BİLGİÇ
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. QUENTİN XAVİER MARİN STOEFFLER
- Türkiye'de yüzde yirmilik gelir gruplarının enflasyonuna yönelik bir inceleme (2003-2022)
A study on inflation of twenty percent income groups in Turkey (2003-2022)
ESMA DUYGUCU
- Macroeconomic dynamics affecting the foreign exchange position of individual and institutional investors: An in-depth analysis of Türkiye
Bireysel ve kurumsal yatırımcıların döviz pozisyonlarını etkileyen makroekonomik dinamikler: Türkiye'nin derinlemesine analizi
ABDULKADİR DOĞAN
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METE HAN YAĞMUR
- Effect of inflation differentials across income groups on inequality measures: The Turkish case
Gelir grupları arası enflasyon farklılıklarının eşitsizlik ölçülerine etkisi: Türkiye örneği
CEM TAYLAN ÖZÜDOĞRU
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAĞAN PARMAKSIZ
DOÇ. DR. HASAN CÖMERT
- Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun nedenleri ve yoksullukla mücadele yolları
Causes of poverty and poverty reduction strategies in developing countries
TOLGA KABAŞ
