Yanık hastalarında pansuman öncesi kaygı düzeyi ile ağrı anksiyetesi ilişkisi
The relationship between pre-dressing anxiety level and pain anxiety in burn patients
- Tez No: 1022258
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN TURGUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Ağrı, Kaygı, Anxiety, Pain
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Avrasya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yanık hastalarında pansuman öncesi durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin, pansuman sonrası yanığa özgü ağrı anksiyetesi ile ilişkisini incelemek ve kaygı türlerinin ağrı anksiyetesi üzerindeki öngörme etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olup bir yanık merkezinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, araştırmaya katılmayı kabul eden 48 yanık hastası oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI-I, STAI-II) ve Yanığa Özgü Ağrı Anksiyete Ölçeği (YÖAAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 47,92±17,01 olup, ortalama toplam vücut yanık yüzeyi %13,52±14,22'dir. Katılımcıların %62,5'i erkek olup yanıkların büyük çoğunluğunun termal etkenlere bağlı (%77,1) olduğu belirlenmiştir. Ölçeklerin güvenirlik analizlerinde kullanılan ölçüm araçlarının bu örneklemde yüksek düzeyde güvenilir olduğu saptanmıştır. Normallik analizleri doğrultusunda STAI-I normal dağılım göstermekte, STAI-II ve YÖAAÖ ise normal dağılım göstermemektedir. Bu nedenle STAI-I ölçeği ile değişkenler arasındaki ilişki t-testi analizi, STAI-II ve YÖAAÖ ile değişkenler arasındaki ilişki ise Mann-Whitney U testi kullanılarak belirlenmiştir. STAI-I ve STAI-II ölçeklerinde kronik hastalık varlığı ve hastanede yatma durumuna göre toplam puanları arasında anlamlı fark bulunurken, diğer değişkenlere göre anlamlı fark bulunmamıştır. YÖAAÖ ile değişkenler arasında yapılan analize göre anlamlı fark görülmemiştir. Spearman korelasyon analizine göre pansuman öncesi durumluk kaygı ile yanığa özgü ağrı anksiyetesi arasında orta düzeyde, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (ρ=0,514; p<0,001). Sürekli kaygı ile YÖAAÖ arasındaki ilişki ise anlamlı değildir (p>0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizinde, pansuman öncesi durumluk kaygının YÖAAÖ'yü anlamlı ve pozitif yönde öngördüğü (B=1,272; β=0,627; p<0,001) ve modelin ağrı anksiyetesindeki varyansın %34,6'sını açıkladığı belirlenmiştir. Sürekli kaygının ise bağımsız bir öngörücü olmadığı saptanmıştır. Sonuçlar, yanık hastalarında pansuman öncesi durumluk kaygının ağrı anksiyetesinin önemli bir belirleyicisi olduğu ve hemşirelik bakımında kaygı yönetimine yönelik girişimlere öncelik verilmesinin yararlı olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between pre-dressing state and trait anxiety levels and post-dressing burn-specific pain anxiety in burn patients, and to evaluate the predictive effect of anxiety types on pain anxiety. The research is descriptive and correlational in nature and was conducted in a burn center. The sample consisted of 48 burn patients who agreed to participate in the study. Data were collected using a Personal Information Form prepared by the researcher, the State-Trait Anxiety Inventory (STAI-I, STAI-II), and the Burn-Specific Pain Anxiety Scale (BSPAS). The mean age of the patients was 47.92±17.01, and the mean total body burn surface area was 13.52±14.22%. 62.5% of the participants were male, and the vast majority of burns were due to thermal factors (77.1%). The reliability of the scales used in the reliability analyses was found to be highly reliable in this sample. According to normality analyses, STAI-I shows a normal distribution, while STAI-II and YÖAAÖ do not. Therefore, the relationship between the STAI-I scale and the variables was determined using t-test analysis, and the relationship between STAI-II and YÖAAÖ and the variables was determined using the Mann-Whitney U test. While there was a significant difference in total scores according to the presence of chronic disease and hospitalization status in the STAI-I and STAI-II scales, no significant difference was found according to other variables. According to the analysis performed between YÖAAÖ and the variables, no significant difference was observed. According to Spearman correlation analysis, a moderate, positive, and statistically significant relationship was found between pre-dressing situational anxiety and burn-specific pain anxiety (ρ=0.514; p<0.001). The relationship between trait anxiety and YÖAAÖ was not significant (p>0.05). In multiple linear regression analysis, it was determined that pre-dressing state anxiety significantly and positively predicted the Pain Anxiety Scale (PAS) (B=1.272; β=0.627; p<0.001), and the model explained 34.6% of the variance in pain anxiety. Trait anxiety, however, was not found to be an independent predictor. The results indicate that pre-dressing state anxiety is a significant determinant of pain anxiety in burn patients, and prioritizing interventions for anxiety management in nursing care may be beneficial.
Benzer Tezler
- Hologram uygulamasının çocuklarda yanık pansumanı sırasındaki ağrı, kaygı ve korku düzeyine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of hologram application on pain, anxiety, and fear levels in children during burn dressing: A randomized controlled study
MUHAMMET MÜEZZİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
- Sanal gerçekliğin çocuklarda yanık pansumanı sırasındaki ağrı, kaygı ve korku düzeyine etkisi
The effects of virtual reality on the pain, anxiety and fear level in children during burn dressing
MERVE KAYA
Doktora
Türkçe
2020
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
- Deneysel temas tipi yanıklarda Hyperıcum perforatum (Sarı kantaron) tedavisi ile Alpına offıcınarum ( Havlıcan) tedavisinin yara iyileşmesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of Hypericum perforatum (St john's wort) treatment and Alpina officinarum (Galangal) treatment on the wound healing in experimental contact burns
HALİL UĞUR SAVAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiCerrahi Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
- Deneysel temas tipi yanıklarda acil uygulanan tedavi yöntemlerinin yara iyileşmesi üzerine etkilerinin alpinia officinarum (Havlıcan) topikal tedavisi ile karşılaştırılması
Comparison of the topical alpinia officinarum (Galangal) treatment and the effects of emergency treatment methods on the wound healing in experimental contact burns
KORAY KADAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Histoloji ve EmbriyolojiEge ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
- Yanık hastalarında ketamin ile yapılan sedoanaljezi uygulamasına fentanil veya morfin infüzyon ilavesinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of fentanyl or morphine infusion addition to ketamine sedoanalgesia in burn patients
HALİL İBRAHİM GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Anestezi ve ReanimasyonSağlık BakanlığıAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
UZMAN DR GÜLTEN ARSLAN