Türkiye ve BRICS ülkelerinde yeşil büyüme politikalarının karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of green growth policies in Türkiye and BRICS countries
- Tez No: 1022379
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP KORAY YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Adil geçiş, BRICS, Enerji dönüşümü, Sürdürülebilir kalkınma, Türkiye, Yeşil büyüme, Yeşil finans, Fair transition, BRICS, Energy transition, Sustainable development, Türkiye, Green growth, Green finance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, BRICS ülkeleri ile Türkiye'nin yeşil büyüme performansını politik ve stratejik açıdan karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın kapsamı, iktisadi büyüme kavramı, büyüme teorileri, sürdürülebilir kalkınma, yeşil büyümenin tarihsel gelişimi, küresel yeşil büyüme politikaları ve ülke deneyimleri üzerine kurulmuştur. OECD, G20, Avrupa Yeşil Mutabakatı, Paris Anlaşması ve yeşil finans mekanizmaları, yeşil büyümenin küresel kurumsal yapısını göstermek için ele alınmıştır. Tezin temel sorunu, yeşil büyüme politikalarının yalnızca çevresel hedeflerin varlığıyla mı sınırlı kaldığı, yoksa ülkelerin üretim yapısını, enerji rejimini, finansman modelini ve kurumsal kapasitesini dönüştüren bir kalkınma stratejisine dönüşüp dönüşmediğidir. Tezde Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın yeşil büyüme politikaları; tarım, enerji, sanayileşme, karbon düzenlemeleri, yenilenebilir enerji, yeşil finans, adil geçiş ve kurumsal kapasite başlıkları üzerinden incelenmiştir. Türkiye ise tarihsel büyüme modeli, dış finansman bağımlılığı, ithal girdi yapısı, enerji yoğun üretim ve yeşil finans uygulamaları ekseninde değerlendirilmiştir. Karşılaştırma, ülkelerin politika belgelerinden çok bu politikaların ekonomik yapılarla kurduğu ilişkiye odaklanmıştır. Bulgular, BRICS ülkelerinde ortak ve bütünlüklü bir yeşil büyüme modelinden söz etmenin güç olduğunu göstermektedir. Çin, yeşil büyümeyi sanayi politikası, teknoloji, Ar-Ge, elektrikli araçlar, emisyon ticareti ve yeşil finansla daha sistematik biçimde ilişkilendirmesi bakımından ayrışmaktadır. Brezilya, Rusya, Hindistan ve Güney Afrika'da ise yeşil büyüme çoğu zaman mevcut büyüme rejimlerinin çevresel maliyetlerini yönetmeye çalışan sınırlı bir politika alanı olarak kalmaktadır. Türkiye de benzer biçimde çevresel sürdürülebilirlik söylemini benimsemekle birlikte, üretim yapısını ve finansman rejimini dönüştüren bütüncül bir yeşil kalkınma stratejisi oluşturamamıştır. Tezin temel sonucu, yeşil büyümenin etkili olabilmesi için çevre politikası olmaktan çıkıp sanayi, enerji, finans, kurumsal kapasite ve sosyal adalet boyutlarıyla bütünleşmiş yapısal bir dönüşüm programına dönüşmesi gerektiğidir.
Özet (Çeviri)
This thesis comparatively examines the green growth performance of BRICS countries and Turkey from a political and strategic perspective. Its scope is built on the concepts of economic growth, growth theories, sustainable development, the historical evolution of green growth, global green growth policies and country-level experiences. The central problem addressed in the thesis is whether green growth policies remain limited to the existence of environmental targets or whether they become a development strategy capable of transforming production structures, energy regimes, financing models and institutional capacities. The green growth policies of Brazil, Russia, India, China and South Africa are analyzed through agriculture, energy, industrialization, carbon regulation, renewable energy, green finance, just transition and institutional capacity. Turkey is evaluated in relation to its historical growth model, external finance dependence, imported input structure, energy-intensive production and emerging green finance practices. The findings indicate that BRICS countries do not represent a single, coherent green growth model. China differs from the other cases by linking green growth more systematically with industrial policy, technology, research and development, electric vehicles, emissions trading and green finance. In Brazil, Russia, India and South Africa, green growth often remains a limited policy field that seeks to manage the environmental costs of existing growth regimes rather than replacing them. Turkey shows a similar pattern. Although the discourse of environmental sustainability has gained visibility, it has not yet evolved into an integrated green development strategy capable of transforming the country's production structure and financing regime. The main conclusion of the thesis is that green growth can become effective only when it moves beyond a narrow environmental policy framework and turns into a structural transformation program that integrates industry, energy, finance and social justice.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde ekolojik ayak izi: BRICS-T ülkeleri üzerine panel veri analizi
Ecological footprint in the framework of sustainable development: Panel data analysis on BRICS-T countries
BURCU ULUAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonometriDokuz Eylül ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KİREN GÜRLER
- Yeşil ekonominin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisi: BRIC -T ülkeleri için panel veri analizi
Green economy effect on sustainable development: Panel data analysis for BRIC-T countries
FUAT KIPIRTI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
EkonomiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CÜNEYT KILIÇ
- Essays on renewable energy consumption and its transition towards a sustainable future
Yenilenebilir enerji tüketimi ve sürdürülebilir bir geleceğe geçiş üzerine denemeler
IFTIKHAR MUHAMMAD
- Sürdürülebilir kalkınmaya giden yolda yeşil ekonomi: Türkiye ve BRICS ülkelerinin yeşil ekonomi performanslarının analizi
Green economy on the path to sustainable development: An analysis of green economy performance in Türkiye and the BRICS countries
TUNCAY GÜMÜŞ
Doktora
Türkçe
2025
BankacılıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED VEYSEL KAYA
