İnmeli hastalarda bilateral femur boynu kemik mineral yoğunluğunun klinik parametreler ile ilişkisi
Relationship between bilateral femoral neck bone mineral density and clinical parameters in stroke patients
- Tez No: 1022523
- Danışmanlar: PROF. DR. ENGİN KOYUNCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: İnme, Kemik Mineral Yoğunluğu, Osteoporoz, Kas Gücü, Düşme, Stroke, Bone Mineral Density, Osteoporosis, Muscle Strength, Falls
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Subakut ve kronik dönemdeki inmeli hastalarda plejik ve plejik olmayan ekstremitelerde kemik mineral yoğunluğunu (KMY) etkileyen klinik özellikleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, dahil edilme kriterlerini karşılayan 40–65 yaş arası toplam 44 inme hastası alınmıştır. Hastaların KMY ölçümleri dual energy X-ray absorbsiyometri (DEXA) ile değerlendirilmiştir. Alt ekstremite motor fonksiyonları Brunnstrom Motor İyileşme Evrelemesi, Manuel Kas Gücü Testi ve Fugl-Meyer Alt Ekstremite Motor Subskalası (FM-AEMS) ile; ambulasyon düzeyi Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS) ile; spastisite düzeyi Modifiye Ashworth Skalası (MAS) ile; denge durumu ise Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca düşme ve düşme korkusu, Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I) ve düşme öyküsünün sorgulanması ile değerlendirilmiştir. Kuadriseps kas kalınlığı ölçümü, ultrasonografi (USG) ile rektus femoris ve vastus intermedius kaslarının toplam kalınlığı ölçülerek yapılmıştır. Ardından hastaların KMY parametreleri ile alt ekstremite motor fonksiyonları, ambulasyon, spastisite, denge, düşme durumu ve kuadriseps kas kalınlıkları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 44 hastanın 9'u kadın, 35'i erkek, yaş ortalaması 57,85.6 yıldı. Hastalar inmeden etkilenen kalçaya ait T skorlarına göre“normal”,“osteopeni”ve“osteoporoz”olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ) ve eğitim düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p > 0,05). Gruplar arasında motor fonksiyon, ambulasyon düzeyi, spastisite, denge ve ultrasonografik kas kalınlığı ölçümleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p > 0,05). Kas gücü analizlerinde; plejik taraf kalça ekstansiyonu gücü ile plejik/sağlam taraf femur boyun KMY değerleri ve sağlam taraf femur boyun Z skoru arasında, diz fleksiyonu gücü ile yalnızca sağlam taraf femur boyun KMY arasında, ayak bileği dorsifleksiyonu gücü ile plejik taraf femur boyun T, Z skoru ve KMY arasında, ayak bileği plantar fleksiyonu gücü ile de her iki tarafta femur boyun T, Z skorları ve KMY değerleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar belirlendi (p < 0,05). Düşme öyküsü olan hastalarda, iki taraflı femur boyun KMY ve T/Z skorlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptandı (p < 0,05). Subakut ve kronik dönem hastalar arasında KMY bakımından fark bulunmazken (p > 0,05), kronik dönemde bazı kas kalınlığı parametrelerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p < 0,05). Plejik ve sağlam taraflar arası karşılaştırmada ise, plejik tarafta hem femur boyun KMY değerlerinin anlamlı düzeyde daha düşük, hem de kuadriseps kas kalınlığının belirgin olarak azalmış olduğu tespit edildi (p < 0,001). Sonuç: İnmeli hastalarda femur boynu KMY değerleri plejik tarafta anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. Bu azalmada plejik taraf kalça ekstansiyonu, ayak bileği plantar fleksiyonu ve dorsifleksör kas gücünün önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Buna karşın, FAS skoru, spastisite düzeyi ve kuadriseps kas kalınlığının, KMY üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Düşme öyküsü bulunan hastalarda femur boynu KMY değerleri daha düşük bulunmuştur. Kronik dönemde kuadriseps kas atrofisi geri dönüşümlü olsa da femur boynu KMY değerindeki düşüklüğün korunduğu gözlenmiştir. Bu bulgular, inme sonrası dönemde alt ekstremite kas gücünün korunması ve düşmelerin önlenmesinin kemik kaybını azaltmada temel unsurlar olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: To investigate the clinical characteristics affecting bone mineral density (BMD) in paretic and non-paretic limbs of patients with subacute and chronic stroke. Materials and Methods: A total of 44 stroke patients aged between 40 and 65 years who met the inclusion criteria were included in the study. Patients' BMD was evaluated using dual-energy X-ray absorptiometri (DEXA). Lower extremity motor functions were evaluated with the Brunnstrom Motor Recovery Staging, Manual Muscle Testing, and the Fugl-Meyer Assessment Lower Extremity Motor Subscale (FMA-LE); ambulation level with the Functional Ambulation Classification (FAC); spasticity level with the Modified Ashworth Scale (MAS); and balance status with the Berg Balance Scale (BBS). Additionally, falls and the fear of falling were assessed using the Falls Efficacy Scale-International (FES-I) and by questioning the history of falls. Quadriceps muscle thickness measurement was performed by measuring the total thickness of the rectus femoris and vastus intermedius muscles using ultrasonography (USG). Subsequently, the correlations between patients' BMD parameters and lower extremity motor functions, ambulation, spasticity, balance, fall status, and quadriceps muscle thickness were evaluated. Results: In total, 44 patients were included in the study; 9 were female and 35 were male, with a mean age of 57.8 ± 5.6 years. The patients were classified into three subgroups—normal, osteopenia, and osteoporosis—based on the T-scores of the stroke-affected hip. No statistically significant differences were observed among the groups in terms of age, sex, body mass index (BMI), or educational level (p > 0.05). Similarly, no statistically significant differences were found among the groups regarding motor function, ambulation level, spasticity, balance, or ultrasonographic muscle thickness measurements (p > 0.05). In the muscle strength analyses; significant positive correlations were determined (p < 0.05) between paretic-side hip extension strength and paretic/non-paretic side femur neck BMD values and non-paretic side femur neck Z-score; between knee flexion strength of the knee and only the non-paretic side femur neck BMD; between ankle dorsiflexion strength and the paretic-side femur neck T-score, Z-score, and BMD; and between ankle plantar flexion strength and femur neck T-scores, Z-scores, and BMD values on both sides.Patients with a history of falls demonstrated significantly lower bilateral femoral neck BMD and T/Z-scores (p < 0.05). While no significant differences in BMD were observed between subacute and chronic stroke groups (p > 0.05), certain muscle thickness parameters were significantly higher in the chronic phase (p < 0.05). Comparison between paretic and non-paretic sides revealed that femoral neck BMD values were significantly lower and quadriceps muscle thickness was markedly reduced on the paretic side (p < 0.001). Conclusion: In stroke patients, femoral neck BMD values were found to be significantly lower on the paretic side. This reduction appeared to be primarily influenced by paretic-side hip extension, ankle plantar flexion, and dorsiflexor muscle strength. In contrast, FAC scores, spasticity level, and quadriceps muscle thickness showed no significant effect on BMD. Patients with a history of falls demonstrated notably lower femoral neck BMD values. Although quadriceps muscle atrophy showed partial recovery in the chronic phase, the reduction in femoral neck BMD persisted. These findings suggest that maintaining lower extremity muscle strength and preventing falls are critical components in minimizing bone loss during the post-stroke period.
Benzer Tezler
- İnmeli hastalarda kemik mineral yoğunluğu üzerinde etkili olan faktörler
Başlık çevirisi yok
SÜLEYMAN TATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonFırat ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SALİH ÖZGÖÇMEN
- İnmeli hastalarda bilateral aktivite yeteneğinin oturma ve ayakta durma poziyonlarında incelenmesi
Investigation of bilateral activity ability in sitting and standing positions in stroke patients
SEVİN ERTOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ERSÖZ HÜSEYİNSİNOĞLU
- Kronik inmeli hastalarda ritmik işitsel uyarı ile bilateral kol eğitim tedavisinin üst ekstremite fonksiyonlarına ve günlük yaşam aktivitelerine etkisinin araştırılması
Bilateral arm training with rhythmic auditory cueing (batrac) on upper extremity functions and daily living activities with chronic stroke
MEHMET AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKocaeli ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİME ILGIN SADE
- İnmeli hastalarda elektromiyografi ile reflekslerin ve sempatik deri cevabının incelenmesi ve fonksiyonel kapasite ile ilişkinin belirlenmesi
Electromiyographic evaluation of the reflexes and the sympathetic skin response and determining the relationship with the functional capacity
TUNCAY ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAfyon Kocatepe ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ EVCİK
- İnmeli hastalarda sağlam ve plejik tarafta median ve siyatik sinirlerim elektrofizyolojik ve ultrasonografik değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of the median and sciatic nerves in hemiplegic patients after stroke
FATMA GÜLÇİN UĞURLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
UZMAN TİFTİK TÜLAY