Geri Dön

Bazı ülkelerde ve Türkiye'de yükseköğretim yönetim modelleri

Higher education governance models in selected countries and Türkiye

PDF İndir

  1. Tez No: 1022602
  2. Yazar: SİBEL AYDIN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN BALYER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, İngiltere, Fransa ve Türkiye'deki yükseköğretim yönetim modellerini planlama, özerklik, finansman, erişim ve nitelik boyutlarında incelemektedir. Nitel yönteme dayanan araştırmada literatür tarama ve doküman analizi kullanılmış; veriler akademik ve resmi kaynaklardan derlenerek karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve İngiltere 'de yerel, Fransa ve Türkiye'de ise merkeziyetçi yapıların öne çıktığını göstermektedir. Bu bağlamda Amerika Birleşik Devletleri'nde planlama eyaletler ve kurumlar düzeyinde, özerklik yüksek, finansman kamu-özel çeşitliliğine dayalı, erişim geniş ve nitelik güvencesi çok aktörlüdür. Almanya'da planlama federal hükümet ve eyaletler arasında paylaşılan, özerklik yüksekte, finansman kamuya dayalı, erişim açık ve nitelik güvencesi akreditasyon temellidir. Fransa'da planlama merkezi, özerklik görece yüksek, finansman kamu ağırlıklı, erişim geniş ve nitelik güvencesi sistematiktir. İngiltere 'de planlama kurumlar ve bağımsız düzenleyici çerçevelerle yürütülmekte, özerklik yüksek, finansman karmadır, erişim genişlerken seçicilik korunmakta ve nitelik güvencesi bağımsız ajanslarla sağlanmaktadır. Türkiye'deyse planlama merkezi, özerklik sınırlı, finansman kamuya dayalı, erişim genişlemiş ve nitelik güvencesi merkezi düzenlemelerle gelişmektedir. Elde edilen bulgular, yerel ağırlıklı sistemlerde esneklik ve yenilik kapasitesinin, merkezi sistemlerde ise eşgüdüm ve standartlaşmanın daha güçlü olduğunu göstermektedir. Son bölümde Türkiye için, merkezi koordinasyonu koruyan ve üniversitelere daha fazla özerklik tanıyan öneriler yer almaktadır. Araştırma bulguları doğrultusunda, incelenen ülke deneyimlerinden yararlanılarak Türk yükseköğretim sisteminin yönetim, planlama, finansman, erişim ve kalite boyutlarında bütüncül ve sürdürülebilir politikalarla geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines higher education governance models in the United States, Germany, England, France, and Türkiye in terms of planning, autonomy, financing, access, and quality. Employing a qualitative research approach, the study utilizes literature review and document analysis methods. Data were collected from academic and official sources and analyzed comparatively. The findings indicate that decentralized governance structures are predominant in the United States, Germany, and England, whereas centralized governance structures are more prominent in France and Türkiye. In the United States, planning is conducted at the state and institutional levels, institutional autonomy is high, financing is based on a diverse mix of public and private sources, access is broad, and quality assurance is characterized by a multi-actor structure. In Germany, planning responsibilities are shared between the federal government and the states, institutional autonomy is relatively high, financing is largely public, access is open, and quality assurance is accreditation-based. In France, planning is centrally coordinated, institutional autonomy is relatively high, financing is predominantly public, access is broad, and quality assurance mechanisms are systematic. In England, planning is carried out through institutions and independent regulatory frameworks; autonomy is high, financing is based on a mixed model, access is extensive while selectivity is maintained, and quality assurance is ensured through independent agencies. In Türkiye, planning is centrally organized, institutional autonomy remains limited, financing is predominantly public, access has expanded significantly, and quality assurance is developing through centrally regulated mechanisms. The findings suggest that decentralized systems demonstrate greater flexibility and capacity for innovation, whereas centralized systems provide stronger coordination and standardization. In the final section, policy recommendations are presented for Türkiye, emphasizing the preservation of central coordination while granting universities greater institutional autonomy. Based on the findings of the study, it is recommended that the Turkish higher education system be strengthened through comprehensive and sustainable policies in the areas of governance, planning, financing, access, and quality by drawing on the experiences of the countries examined.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    143094

    İstanbul'da eğitim donatımlarının planlanmasına ve uygulanmasına yönelik model araştırması

    Model research on planning and application of education infrastructures in Istanbul

    SUAT ÇABUK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜCEL ÜNAL

  2. Tez No

    834456

    Current models in higher education governance

    Yükseköğretim yönetiminde çağdaş modeller

    BAYRAMGELDI HUDAYBERDIYEV

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM HAKAN KARATAŞ

  3. Tez No

    965667

    Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education

    Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi

    ÖZLEM BAYKAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY

  4. Tez No

    81625

    İlköğretim okulları 1., 2. ve 3. sınıflar programında yer alan bireysel ve toplu etkinlik saatlerinde öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar

    The Problems that teachers are facing on the individual and collective activity hours of the 1 st., 2 nd. and 3 rd. classes of the primary school

    NEŞE DEMİREL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TANJU GÜRKAN

  5. Tez No

    363199

    OECD ülkeleri ile Türkiye'nin yükseköğretim finansman sistemlerinin karşılaştırılması ve Türkiye için bir finansman modeli önerisi

    Başlık çevirisi yok

    HAYDAR ATEŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜKSEL KAVAK

Geri Dön