Merkez Bankası politika faiz oranının Borsa İstanbul'a etkisi
The effect of the Central Bank policy interest rate on Borsa Istanbul
- Tez No: 1022610
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ALTIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Borsa İstanbul-100 ve Borsa İstanbul Banka endekslerinin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faiz kararları etkileri incelenmiştir. Çalışma dönemi olarak Ocak 2013- Aralık 2023 günlük kapanış verileri ele alınmıştır. İlk olarak veri setinin durağanlığı ADF ve PP testleri ile sınanmıştır. Ardından volatilite yapısını incelemek amacıyla ARCH/GARCH ailesi modelleri uygulanmıştır. Faiz kararları XU100 endeksi günlük veri frekansında ARCH modeli ile etkilerini göstermiştir. Haftalık veri frekansında kaldıraç etkisini ölçen TGARCH modeli ile faiz kararları daha güçlü sonuçlar vermiştir. Orta vadede hem asimetrik etkiler hem de faiz kararları oynaklığı artırmaktadır. Aylık veri frekansında ise ARCH ve ARCH-M modelleri faiz kararı etkilerininim seride güçlü şekilde olduğunu göstermektedir. XBANK endeksin günlük veri frekansında hiçbir modelde volatilite üzerinde faiz kararı etkileri gözlenmemiştir. Bu durumda kısa vadede banka endeksi için faiz kararlarının etkisiz olması, piyasada daha önceden fiyatlanmış olabileceği ya da faiz kararı etkilerinin gün sonuna kadar yansımadığını göstermektedir. Haftalık veri frekansında ARCH-M modeli ile faiz kararı etkileri güçlü şekilde gözlemlenmiştir. Bu modelde etkili olmasının sonucuna göre hisse senetlerinde risk-getiri ilişkisinin yanında faiz kararları gibi şoklardan etkilendiğini ve fiyatlarda dalgalanmalar yaşandığını göstermektedir. Aylık veri frekansında ARCH ve ARCH-M modelleri faiz kararlarının volatilite üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Tüm sonuçlar dikkate alındığında XABNK günlük veri frekansı dışında endekslerin tüm veri frekanslarında faiz kararları seride etkili bulunmuştur. Bu bulgular hem akademik literatüre katkı sağlamakta hem de politika yapıcıların faiz kararlarının piyasa üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini daha doğru değerlendirmelerine imkân tanımaktadır. Çalışmanın özgün katkısı, farklı veri frekanslarında faiz kararlarının seçilen Borsa İstanbul endeksleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak ortaya koymasıdır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of the Central Bank of the Republic of Türkiye interest rate decisions on the Borsa Istanbul-100 and Borsa Istanbul Bank indices. Analyzing daily closing data from January 2013 to December 2023, the study first verified stationarity via ADF and PP tests, then examined volatility using ARCH/GARCH models. For the XU100 index, interest rate decisions proved effective via the daily ARCH model and stronger via the weekly TGARCH model, confirming medium-term volatility from asymmetric effects. Monthly, both ARCH and ARCH-M models revealed strong interest rate impacts. In the daily data frequency of the XBANK index, no model observed the effects of interest rate decisions on volatility. In this case, the ineffectiveness of interest rate decisions for the banking index in the short term may indicate that it was already priced into the market or that the effects of the interest rate decision were not reflected by the end of the day. In the weekly data frequency, the effects of interest rate decisions were strongly observed using the ARCH-M model. According to the result of this model, it shows that stocks are affected by shocks such as interest rate decisions, in addition to the risk-return relationship, and experience price fluctuations. In the monthly data frequency, the ARCH and ARCH-M models show that interest rate decisions have an effect on volatility. Considering all the results, interest rate decisions were found to have an effect on the series across all data frequencies of the indices except for the daily data frequency of XABNK. These findings contribute to the academic literature and enable policymakers to more accurately assess the short-term and long-term effects of interest rate decisions on the market. The original contribution of the study is to comparatively present the effects of interest rate decisions on selected Istanbul Stock Exchange indices across different data frequencies.
Benzer Tezler
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faiz oranının Borsa İstanbul'da işlem gören bankacılık endeks değeri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the policy rate of the Central Bank of the Republic of Turkey on the value of the banking index traded in Borsa Istanbul
NURİ BULDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiAfyon Kocatepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ALTAY
- Merkez Bankası Para Politikası Kurulu kararlarının sektörel bazda işletmelere etkisinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the effect of Central Bank Monetary Policy Committee decisions on businesses on a sectoral basis
MUSTAFA KARABULUT
- Euro'ya geçiş ve euro para birimli tahvil piyasalarının yapısı ve işleyişi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEVGİ AYDOĞDU TÜRKKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
EkonomiMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜREL KONURALP
- Faiz oranı ve döviz kuru değişimlerinin sürü davranışına etkisi: Borsa Istanbul üzerine bir araştırma
The impact of interest rate and exchange rate changes on herding behavior: A Research on Borsa İstanbul
AYCAN YÖNTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MaliyeKütahya Dumlupınar ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NASIF ÖZKAN