Perioperatif hemşirelikte etik değerlere yatkınlık ile birey merkezli bakımın değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between tendency toward ethical values and person-centered care in perioperative
- Tez No: 1022810
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: perioperatif hemşirelik, etik değerlere yatkınlık, birey merkezli bakım, hemşirelik etiği, perioperative nursing, tendency toward ethical values, person-centered care, nursing ethics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma perioperatif hemşirelikte etik değerlere yatkınlık ile birey merkezli bakım arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte nicel bir çalışma olarak planlanmış olup Aralık 2025- Mart 2026 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin cerrahi birimlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, çalışmanın yürütüldüğü hastanenin cerrahi birimlerinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 178 hemşire oluşturmuştur. Araştırma verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Etik Değerlere Yatkınlık Ölçeği (EDYÖ) ve Birey Merkezli Perioperatif Hemşirelik Ölçeği (BMPHÖ) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %43,6'sı 30 yaş ve altında, %83,2'sinin kadın olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %36,3'ünün ameliyathanede, %25,7'sinin cerrahi serviste, %19,0'unun cerrahi yoğun bakımda ve %19,0'unun diğer birimlerde görev yaptığı saptanmıştır. Hemşirelerin %82,7'sinin mesleki etik eğitimi aldığı, %52,5'inin etik ilkelere ilişkin bilgi düzeyini yeterli, %47,5'inin ise kısmen yeterli olarak değerlendirdiği belirlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin %51,4'ünün birey merkezli bakım eğitimi aldığı, %55,9'unun birey merkezli bakımı sık sık/her zaman uyguladığı ve bu uygulamadaki en büyük engelin %75,4 ile iş yükü fazlalığı olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin Etik Değerlere Yatkınlık Ölçeği Puan ortalamasının 73,45±7,24 olduğu belirlenmiştir. Alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde; sevgi alt boyutunun puan ortalamasının 37,31±3,65, adalet alt boyutunun 23,06±2,70 ve iş birliği alt boyutunun ise 13,08±2,06 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin Birey Merkezli Perioperatif Hemşirelik Ölçeği toplam puan ortalamasının ise 89,37±9,62 olduğu saptanmıştır. Alt boyutlar açısından değerlendirildiğinde, merhametli etkileşim alt boyutunun puan ortalamasının 27,32±3,00, saygı alt boyutunun 23,39±1,98, rahatlık sağlama alt boyutunun 13,96±1,65 ve bilgi paylaşımı alt boyutunun 13,32±2,34, hemşirelik uzmanlığı alt boyutunun ise 11,37±3,31 olduğu belirlenmiştir. Etik değerlere yatkınlık ile birey merkezli perioperatif hemşirelik düzeyleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde, tüm değişkenler arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu görülmektedir (p<0,01). Araştırma sonucunda, perioperatif hemşirelerin etik değerlere yatkınlık düzeyleri ile birey merkezli bakım uygulamalarının yüksek düzeyde olduğu ve etik değerlere yatkınlığın birey merkezli bakım yaklaşımını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda perioperatif hemşirelik uygulamalarında etik farkındalığın artırılmasına, birey merkezli bakım yaklaşımının desteklenmesine ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
EVALUA TION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN TENDENCY TOWARD ETHICAL VALUES AND PERSON-CENTERED CARE IN PERIOPERATIVE NURSING Haliç University Graduate Education Institute Department of Nursing, Master's Thesis Supervisor: Assist. Prof. Derya Kaya June 2026, 108 page This study was conducted to evaluate the relationship between tendency toward ethical values and person-centered care in perioperative nursing. The research was designed as a descriptive and cross-sectional quantitative study and was carried out in the surgical units of a university hospital between December 2025 and March 2026. The sample of the study consisted of 178 nurses working in the surgical units of the hospital where the study was conducted and who agreed to participate in the research. The data were collected using the Introductory Information Form, the Inclination to Ethical Values Scale, and the Person-Centered Perioperative Nursing Scale( Turkish adaptation of Person-Centered Perioperatif Nursing,PCPON). The obtained data were analyzed using the SPSS 22.0 package program. It was determined that 43.6% of the nurses participating in the study were aged 30 years and under, and 83.2% were female. Of the participants, 36.3% worked in the operating room, 25.7% in surgical wards, 19.0% in surgical intensive care units, and 19.0% in other surgical units. It was found that 82.7% of the nurses had received professional ethics education, while 52.5% evaluated their knowledge level regarding ethical principles as sufficient and 47.5% as partially sufficient. In addition, 51.4% of the nurses had received person-centered care training, 55.9% reported that they frequently/always practiced person-centered care, and the greatest barrier to these practices was excessive workload (75.4%).The mean score of the Inclination to Ethical Values Scale was found to be 73.45±7.24. When the subscale mean scores were examined, the mean score of the love/respect subscale was 37.31±3.65, the justice/honesty subscale was 23.06±2.70, and the cooperation subscale was 13.08±2.06. The mean total score of the Person-Centered Perioperative Nursing Scale was determined as 89.37±9.62. Regarding the subscales, the mean scores were 27.32±3.00 for compassionate interaction, 23.39±1.98 for respect, 13.96±1.65 for providing comfort, 13.32±2.34 for information sharing, and 11.37±3.31 for nursing expertise. When the relationships between tendency toward ethical values and person-centered perioperative nursing levels were examined, positive and statistically significant relationships were found among all variables (p<0.01).As a result of the study, it was determined that perioperative nurses had high levels of tendency toward ethical values and person-centered care practices, and that tendency toward ethical values positively affected the person-centered care approach. In this respect, it is recommended to develop practices aimed at increasing ethical awareness, supporting person-centered care approaches, and improving working conditions in perioperative nursing practices.
Benzer Tezler
- Laparaskopik kolesistektomi cerrahisi uygulanan hastalarda perioperatif susuzluk hissinin susuzluk rahatsızlığı, ağrı, kaygı ve huzursuzluk üzerine etkisi: Kesitsel çalışma
The effect of perioperative thirst sensation on thirst discomfort, pain, anxiety, and restlessness in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy surgery: A cross-sectional study
ZÜLAL GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Genel CerrahiHasan Kalyoncu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR KOYUNCU
- Acil cerrahi girişim uygulanan hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin ağrı ve kaygı düzeyine etkisi
The effects of progressive relaxation exercises on pain and anxiety levels in patients undergoing emergency surgical intervention
VOLKAN GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TULÜHA AYOĞLU
- Ameliyathanede çalışan hemşirelerin profesyonel değerlerinin ve etik duyarlılıklarının belirlenmesi
Determining the professional values and ethical sensitivity of nurses working in the operation room
TUĞBA YUMUŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİstinye ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SENNUR KULA ŞAHİN
- Laparoskopik cerrahi ile kolesistektomi ameliyatı olan hastaların perioperatif ısıtılmasının vital bulgulara ve kan parametrelerine etkisi
Effect of pre-, post-infusion and post-heating on vital signs and blood parameters of patients undergoing laparoscopic surgery
SONGÜL KARAKUZULU
- Kalça protezi cerrahilerinde ultrason eşliğinde rejyonal blokların postoperatif analjeziye etkisinin iyileşme kalitesi-15 (QoR-15) ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of ultrasound-guided regional blocks on postoperative analgesia in hip arthroplasty using the quality of recovery-15 (QoR-15) scale
EDA ESEROĞLU GÜLŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR DEMİROLUK