Çoklu duyusal nöroatletik yaklaşımların akut performans parametrelerine etkisi: Görsel-vestibüler ve olfaktör sistem karşılaştırması
The effects of multisensory neuroathletic approaches on acute performance parameters: A comparison of the visual-vestibular and olfactory systems
- Tez No: 1022840
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ORKUN AKKOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: nöroatletik antrenman, vestibüler sistem, görsel sistem, olfaktör uyarım, çoklu duyusal antrenman, neuroathletic training, vestibular system, visual system, olfactory stimulation, multisensory training
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan performansı sadece kas kuvveti ve kardiyovasküler dayanıklılık ile açıklanamayacak kadar karmaşık bir yapıya sahiptir. Sporda başarı; fiziksel kapasitenin yanı sıra duyu-motor performans, bilişsel işleme ve nöromüsküler kontrol süreçleriyle de yakından ilişkilidir. Bu doğrultuda görsel, vestibüler ve proprioseptif sistemlerden gelen duyusal girdilerin merkezi sinir sistemi tarafından etkili şekilde işlenmesi, motor performansın optimize edilmesinde önemli rol oynamaktadır. Son yıllarda öne çıkan nöroatletik uygulamalar; duyusal sistemler arasındaki entegrasyonu geliştirerek reaksiyon zamanı, denge, hareket kontrolü ve kuvvet çıktıları üzerinde olumlu etkiler oluşturabilen uygulamalar olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca olfaktör uyaranların dikkat, uyanıklık ve bilişsel-motor işleme süreçlerinde etkili olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada görsel, vestibüler ve olfaktör temelli nöroatletik uygulamaların reaksiyon zamanı, denge, omuz mobilitesi, el kavrama kuvveti ve üst ekstremite stabilitesi performansı üzerindeki akut etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-35 yaş aralığında olan 72 erkek Amerikan futbol oyuncusu dahil edilmiş ve katılımcılar Kontrol Grubu (pasif dinlenme), Müdahale Grubu 1 (görsel+vestibüler) ve Müdahale Grubu 2 (görsel+vestibüler+olfaktör) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Olfaktör uyaran olarak limon kokusu kullanılmıştır. Uygulanan tüm performans testlerinin müdahale öncesi ve sonrası ölçüm sonuçları karşılaştırılmıştır. Araştırma bulguları, görsel ve vestibüler temelli nöroatletik antrenman uygulamaların tüm performans parametreleri üzerinde akut olumlu yönde etkiler oluşturduğunu göstermiştir (p<0,05). Müdahale gruplarının her ikisinde de reaksiyon zamanı, denge, omuz mobilitesi, el kavrama kuvveti, üst ekstremite stabilitesi performansında anlamlı gelişmeler gözlenirken, kontrol grubunda sadece CKCUEST parametresinde anlamlı değişim gözlenmiş (p<0,05), diğer parametrelerde anlamlı değişim gözlemlenmemiştir (p>0,05). Özellikle ekstra olfaktör uyaranın verildiği MG2, reaksiyon zamanı performansında MG1'e kıyasla daha belirgin gelişim elde edilmiştir (p=0,010). Buna karşılık olarak diğer performans parametrelerinde temel etkinin görsel-vestibüler uygulamalardan kaynaklandığı görülmüştür. Sonuç olarak, görsel ve vestibüler temelli çoklu duyusal nöroatletik antrenman uygulamaların sporcularda duyu-motor performansı üzerinde akut olumlu yönde etkiler oluşturabileceği söylenebilir. Bunlara ek olarak olfaktör girdilerin özellikle reaksiyon zamanı gibi bilişsel-motor işleme gerektiren parametrelerde ek katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Haziran 2026 , 98 sayfa.
Özet (Çeviri)
Human performance is too complex to be explained solely by muscle strength and cardiovascular endurance. Success in sports is closely linked not only to physical capacity but also to sensorimotor performance, cognitive processing, and neuromuscular control processes. In this context, the effective processing of sensory inputs from the visual, vestibular, and proprioceptive systems by the central nervous system plays a significant role in optimizing motor performance. Neuroathletic applications that have gained prominence in recent years are attracting attention as practices that can positively influence reaction time, balance, movement control, and force output by enhancing the integration between sensory systems. Additionally, it has been reported that olfactory stimuli may influence attention, alertness, and cognitive-motor processing. The aim of this study was to investigate the acute effects of visual, vestibular, and olfactory-based neuroathletic interventions on reaction time, balance, shoulder mobility, hand grip strength, and upper extremity stability performance. The study included 72 male American football players aged 18–35, and participants were divided into three groups: the Control Group (passive rest), Intervention Group 1 (visual + vestibular), and Intervention Group 2 (visual + vestibular + olfactory). Lemon scent was used as the olfactory stimulus. The pre- and post-intervention measurement results of all performance tests were compared. The research findings demonstrated that visual and vestibular-based neuroathletic training interventions produced acute positive effects on all performance parameters (p<0.05). While significant improvements were observed in reaction time, balance, shoulder mobility, hand grip strength, and upper extremity stability in both intervention groups, only the CKCUEST parameter showed a significant change in the control group (p<0.05), while no significant changes were observed in the other parameters (p>0.05). In particular, MG2, which received the extra olfactory stimulus, showed a more pronounced improvement in reaction time performance compared to MG1 (p=0.010). In contrast, the primary effect on other performance parameters was found to stem from the visual-vestibular applications. In conclusion, it can be stated that visual and vestibular-based multisensory neuroathletic training interventions may produce acute positive effects on sensory-motor performance in athletes. Additionally, it is believed that olfactory inputs may provide an additional benefit, particularly in parameters requiring cognitive-motor processing, such as reaction time. June 2026, 98 pages.
Benzer Tezler
- Çoklu duyusal öğrenme modeline göre masal anlatıcılığının dinleme becerisinin geliştirilmesine etkisi
The effect of storytelling on the development of listening skills according to the multi-sensory learning model
MUSTAFA GAZİOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ
- Çoklu duyusal okuma etkinlikleriyle zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarının okuduğunu anlamaya etkisi
The effect of learning environments enhanced with multi-sensory reading activities on reading comprehension
HANDE ŞEYDA YILMAZLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET GÖRGEN
- Çoklu duyusal pazarlama ile mağaza atmosferinin müşteri memnuniyeti ve tüketici satın alma davranışı üzerindeki etkisi
The effect of multi sensory marketing and store atmosphere on customer satisfaction and consumer buying behavior
TUĞBA ŞEKEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeKastamonu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHİR BENLİ
- Çoklu duyusal öğrenme ve bilateral transfer temelli bir çalışma yönteminin keman eğitiminde entonasyon gelişimine etkisi
The effect of a study method based on multi-sensory learning and bilateral transfer on intonation development in violin education
BEYZA KARAKAŞ GÖKÇE
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. MEHLİKA DÜNDAR
- Çoklu duyusal (snoezelen) ortamın doğum sonuçları, yenidoğan sağlığı parametreleri ve doğum hafızası üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of multisensory (snoezelen) environment on birth outcomes, newborn health parameters and birth memory: A randomized controlled trial
ELİF ÇİLESİZ