6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini yaşayan evli çiftlerde ilişkisel yılmazlığın incelenmesi
An examination of relational resilience in couples who experienced the February 6 2023 earthquakes cantered in Kahramanmaraş
- Tez No: 1023012
- Danışmanlar: PROF. DR. RAŞİT AVCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: 6 Şubat 2023 depremi, ilişkisel yılmazlık, evlilik, karma yöntem, dyadik (0rtak) baş etme, maneviyat, Evli çiftler, Risk altındaki aileler, february 6, 2023 earthquake, relational resilience, marriage, mixed-methods research, dyadic coping, spirituality, Married couples, At-risk families
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerini yaşayan ve Hatay'da ikamet eden evli çiftlerde ilişkisel yılmazlığı incelemek ve ilişkisel yılmazlığın deprem bağlamında nasıl deneyimlendiğini nicel ve nitel bulgularla bütünleştirerek açıklamaktır. Araştırma, sıralı açıklayıcı karma desen kapsamında iki aşamada yürütülmüştür. Nicel aşamada, depremi yaşayan 194 evli bireye çevrim içi uygulama yoluyla İlişkisel Yılmazlık Ölçeği (aktör, partner, ortak ve maneviyat alt boyutları) ve demografik bilgi formu uygulanmıştır; veriler betimsel istatistikler ile grup karşılaştırmaları (t-Testi ve parametrik olmayan testler) kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeğin toplam puan ortalaması ve alt boyut ortalamaları, örneklemde ilişkisel yılmazlığın genel düzeyine ilişkin bir görünüm sunmuştur. Nicel bulgular, ilişkisel yılmazlığın cinsiyete, eğitim düzeyine, ilişki süresine, çocuk sahibi olma durumuna ve deprem sonrası destek alma düzeyine göre anlamlı biçimde farklılaşmadığını; buna karşın ekonomik gelir düzeyi, depremde yaşanan kayıp düzeyi ve deprem öncesi travma yaşantısı değişkenlerinin ilişkisel yılmazlık puanlarıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Nitel aşamada ise nicel puanlara göre ilişkisel yılmazlığı yüksek-orta-düşük düzeyde olan gruplardan dokuz katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmış; görüşmelerde ölçeğin dört boyutu kapsamında ve depremin anlamlandırılmasına yönelik sorulara verilen yanıtlar fenomenolojik-tematik yaklaşımla analiz edilmiştir. Nitel bulgular, deprem sonrası ilişkisel yılmazlığın; aktör boyutunda sorumluluk alma ve krizi yönetme çabaları, partner boyutunda özellikle çocuk bakımına dayalı destek ve duygusal güven alanı oluşturma (ya da desteğin yokluğu), ortak boyutta güvenlik odaklı ortak kararlar, müzakere ve sınır koyma, maneviyat boyutunda ise yaşantıyı anlamlandırma ve dayanma gücü üretme süreçleri üzerinden kurulduğunu ortaya koymuştur. Nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, deprem gibi ağır bir stresör karşısında ilişkisel yılmazlığın tek bir etkene indirgenemeyen; bireysel özellikler, ilişkinin özgün dinamikleri, ortak baş etme ve bağlamsal koşullar, anlamlandırma süreçleri, değerler bütünü etkileşimleri ile şekillenen çok boyutlu bir yapı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak çiftlere ve ailelere, alanda çalışan profesyonellere, psikososyal çalışma yürütücülerine ve afet sonrası politika/ müdahale planlaması yapan kurumlara yönelik ilişkisel kaynakları güçlendirmeyi hedefleyen öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine relational resilience among married individuals who experienced the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes and reside in Hatay, and to explain how relational resilience is experienced in the context of the earthquake by integrating quantitative and qualitative findings. The study was conducted in two phases within a sequential explanatory mixed-methods design. In the quantitative phase, the Relational Resilience Scale (including the actor, partner, common/dyadic, and spirituality subdimensions) and a demographic information form were administered online to 194 married individuals who experienced the earthquake. The data were analyzed using descriptive statistics and group comparison methods (t-Tests and nonparametric tests). The total scale mean score and subdimension mean scores provided an overall profile of relational resilience levels within the sample. Quantitative findings indicated that relational resilience did not differ significantly according to gender, education level, relationship duration, having children, or post-earthquake social support; however, relational resilience scores were associated with economic income level, degree of loss experienced during the earthquake, and pre-earthquake trauma experiences. In the qualitative phase, in-depth interviews were conducted with nine participants selected from groups with high, moderate, and low levels of relational resilience based on quantitative scores. Participants' responses to questions related to the four dimensions of the scale and to the meaning attributed to the earthquake were analyzed using a phenomenological–thematic approach. Qualitative findings revealed that post-earthquake relational resilience was constructed through responsibility-taking and crisis management efforts in the actor dimension; particularly childcare-based support and the creation of emotional security (or the absence of such support) in the partner dimension; safety-oriented joint decision-making, negotiation, and boundary-setting in the common dimension; and meaning-making and the generation of endurance through spirituality in the spirituality dimension. When the quantitative and qualitative findings were evaluated together, relational resilience in the face of a severe stressor such as an earthquake emerged as a multidimensional construct that cannot be reduced to a single factor. Rather, it is shaped through the interaction of individual characteristics, the unique dynamics of the relationship, dyadic coping processes, contextual conditions, meaning-making processes, and value systems. Based on the findings, recommendations aimed at strengthening relational resources were developed for couples and families, professionals working in the field, practitioners providing psychosocial services, and institutions responsible for post-disaster policy and intervention planning.
Benzer Tezler
- Deprem sonrası aile hekimlerinin ilaç reçeteleme ve kullanma alışkanlıklarındaki değişimler
Changes in the prescribing and using habits of family doctors after the earthquake
EVREN DENİZHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini yaşayan genç kadınlarda dini başa çıkma (Malatya örneği)
6 February Kahramanmaras earthquakes and religious coping in young women (the case of Malatya)
AYŞE BETÜL TOZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİnönü ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE TEMİZ
- 6 şubat depremlerini yaşayan doktorlarda travmatik stres düzeyi ve stresle başa çıkma yöntemlerinin travma sonrası büyümeye etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of traumatic stress level and stress coping methods on post-traumatic growth in doctors who experienced the february 6 earthquake
BURCU TAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MERTHAN TUNAY
UZMAN MEHMET CENK BELİBAĞLI
- 6 şubat 2023 kahramanmaraş depremlerinin depremzedeler üzerindeki psikolojik etkisi: malatya örneği
Psychological impact of February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes on earthquake
AHMET FARUK GÜNDOĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÇINAROĞLU
- 6 Şubat 2023 depremlerini yaşamış yetişkinlerdetravma ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide, bilişsel esnekliğin ve olumlu ruminasyonun aracı rolü: Travma sonrası büyümenin bazı değişkenler açısından incelenmesi
The mediating role of cognitive flexibility and positive rumination in the relationship between trauma and posttraumatic growth among adults affected by the February 6, 2023 earthquakes: Examination of post-traumatic growth in terms of some variables
ELİF KARAYEL GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU BUYRUK GENÇ