Yedi İklim Türkçe öğretim setinde eksiltili anlatımın görünümleri: Metin incelemesine dayalı bir çalışma
Manifestations of elliptical expression in the Yedi İklim Turkish teaching set: A text-based analysis
- Tez No: 1023040
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMET SANİ ADIGÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçede hem söz dizimsel hem de anlamsal düzeyde kendini gösteren eksilti, metin ekonomisi sağlayan ve okurla yazar arasında örtük bir anlam sözleşmesi kuran temel anlatım imkânlarından biridir. Bu çalışmanın amacı, Yedi İklim Türkçe Öğretim Setindeki (A1-C1) metinlerde eksiltili anlatımın görünümünü, türlerini ve öğretimsel işlevini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı ve doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüştür. İnceleme kapsamında her düzeyden ikişer metin seçilmiş; bu metinler eksilti türleri açısından çözümlenmiş ve örneklerle desteklenmiştir. Bulgular, setin bütününde özne eksiltisinin en baskın tür olduğunu; bunu tümleç eksiltisi, yüklem eksiltisi ve daha sınırlı sayıda görülen bağlam eksiltili yapıların izlediğini göstermiştir. Düzeyler arasında özellikle A1 ve A2'de eksiltinin daha sınırlı ve kalıplı yapılarda kullanıldığı; B1-C1 düzeylerine doğru ise eksiltili anlatımın çeşitlendiği, okurun bağlamsal çıkarım yapma becerisini güçlendiren bir işlev kazandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak eksiltinin, set metinlerinin doğallığını artırdığı, dil öğretiminde metin ekonomisi sağladığı ve üst düzeylerde anlam bulmayı desteklediği görülmüştür. Bu yönüyle eksiltinin, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yalnızca dilbilgisel bir konu değil, aynı zamanda okuma-anlama stratejilerini destekleyen bir anlatım aracı olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Ellipsis, which manifests itself in Turkish at both syntactic and semantic levels, is one of the fundamental expressive devices that ensures textual economy and establishes an implicit contract of meaning between the writer and the reader. The aim of this study is to identify the manifestations, types, and pedagogical functions of elliptical constructions in the textbook texts of the Yedi İklim Turkish Teaching Set (A1–C1). The research was conducted within a qualitative research framework using the document analysis method. Within the scope of the analysis, two texts from each proficiency level were selected; these texts were examined in terms of types of ellipsis and supported with illustrative examples. The findings indicate that subject ellipsis is the most dominant type throughout the set, followed by object/complement ellipsis, predicate ellipsis, and more limited instances of context-dependent elliptical structures. It was observed that at the A1 and A2 levels, ellipsis is employed in more restricted and formulaic structures, whereas from the B1 to C1 levels, elliptical expression becomes more diversified and gains a function that enhances the reader's ability to make contextual inferences. In conclusion, ellipsis contributes to the naturalness of the texts in the set, provides textual economy in language teaching, and supports meaning construction at higher proficiency levels. In this respect, ellipsis can be considered not only a grammatical phenomenon in teaching Turkish as a foreign language, but also an expressive device that supports reading comprehension strategies.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti üzerine yapılan bilimsel çalışmaların incelenmesi
Analysis of the scientific studies on the Yedi İklim Turkish Teaching Set used in teaching Turkish to foreigners language
BERKER ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET RAŞİT MEMİŞ
- Yedi İklim Türkçe ve İstanbul yabancılar için Türkçe öğretim setlerindeki fiilimsilerin kullanım sıklığının belirlenmesi
Determination of frequency of occurrence of the gerundials that of Turkish teaching sets for Seven Climate Turkish and Istanbul foreigners
TANJU KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiYabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT GÜN
- Yedi İklim Türkçe ve Türkçeye Yolculuk yabancılar için Türkçe setleri okuma ve dinleme b2 seviye etkinliklerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative examination of b2 level reading and listening activities of yedi̇ i̇kli̇m Türkçe and Türkçeye yolculuk Turkish sets for foreigners
MOHAMMAD MASIH HANAFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN TANRIKULU
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kitaplarındaki zaman kavrayışı üzerine bilişsel anlambilim çözümlemesi
Cognitive semantics analysis on time comprehension in teaching Turkish as a foreign language books
İREM NUR ATMACA
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimBursa Uludağ ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAT ENSAR
- Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metin altı soruların yenilenmiş bloom taksonomisine göre analizi
The analysis according to renewed bloom taxonomy of the questions under the texts in the course books prepared for turkish teaching to foreigners
ESMA ZEYNEP GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA