Erken emeklilik uygulamalarının sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal açıdan sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerinin analizi
Analysis of the effects of early retirement practices on the actuarial sustainability of the social security system
- Tez No: 1023067
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA NECAT COŞKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Sigortacılık, Sosyal Hizmet, Political Science, Insurance, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğurganlık ve ölüm oranlarının düşmesi ile doğumda beklenen yaşam süresinin artması gibi etkenler dünya nüfusunun giderek yaşlanmasına yol açmaktadır. Bu demografik dönüşüm, kamu tarafından yürütülen, çalışan genç nüfusun prim ödemeleriyle emeklilik hakkı kazanmış bireylerin aylıklarının finanse edildiği ve nesiller arası dayanışma ilkesine dayanan zorunlu dağıtım esaslı sosyal güvenlik sistemlerinin sürdürülebilirliğini tehdit eden başlıca unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Türkiye'de ise bunlara ilave olarak günümüzde yaşanan sorunlar daha çok erken emeklilik uygulamaları ve buna bağlı olarak uzun süreli aylık ödemeleri ve düşük aktif-pasif oranıyla ilişkilidir. 3 Mart 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun ile 08.09.1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı olan kişilerin emeklilik için gerekli olan yaş koşulu kaldırılmıştır. Çalışmada düzenlemenin sistem üzerindeki etkileri Kurumun mali dengesi, sigortalı sayıları, emekli sayıları, bütçe gerçekleşmeleri ile istihdam ve gelir dağılımı istatistikleri üzerinden analiz edilmiştir. Analiz neticesinde aktif-pasif oranının sürdürülebilirlik sınırının altına gerilediği, emekli aylıklarının baskılanarak gelir-gider dengesinin korunduğu, emekli kesiminde hem çalışma hem de iş arama eğilimin arttığı ve kayıt dışı çalışma oranının EYT emeklilerinin yaş dağılımı çevresinde yükseldiği tespitleri yapılmıştır. Yapılan tespitlere istinaden kanuni düzenleme süreçlerinin uzun vadeli aktüeryal dengeyi ve nesiller arası adaleti gözeten bir perspektifle, aynı zamanda emeklilik parametreleri ile birlikte işgücü piyasası, demografik gelişmeler ve kayıt dışı ekonomi ile eş zamanlı yürütülecek bütüncül politikalarla ele alınması gerektiği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Factors such as declining fertility and mortality rates, and increasing life expectancy at birth, are leading to an aging global population. This demographic shift is considered one of the main threats to the sustainability of publicly administered social security systems based on mandatory distribution, where the pensions of individuals who have earned retirement rights are financed by the premium payments of the working young population and are based on the principle of intergenerational solidarity. In Turkey, in addition to these, the problems experienced today are mostly related to early retirement practices and the resulting long-term pension payments and low active-passive ratio. With Law No. 7438, published in the Official Gazette on March 3, 2023, the age requirement for retirement was abolished for individuals whose insurance started on or before September 8, 1999. In this study, the effects of the regulation on the system are analyzed through the institution's financial balance, the number of insured individuals, the number of retirees, budget performance, and employment and income distribution statistics. The analysis revealed that the active-passive ratio has fallen below the sustainability threshold, that pension payments are being suppressed to maintain an income-expenditure balance, that both employment and job-seeking tendencies have increased among retirees, and that the rate of informal employment has risen around the age distribution of those eligible for early retirement. Based on these findings, it was emphasized that legal regulatory processes should be addressed with a holistic approach that considers long-term actuarial balance and intergenerational justice, while simultaneously considering retirement parameters, the labor market, demographic developments, and the informal economy.
Benzer Tezler
- 112 acil sağlık hizmetlerinin yönetim ve organizasyon yapısının iş sağlığı ve güvenliği sorunları üzerine etkileri
Management and organisation's infulences of 112 emergency health services about problems of occupational health and safety
GÖKAY KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HastanelerBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALUK TANRIVERDİ
- Bireysel emeklilik katılımcılarının sistemden erken çıkma riskinin değerlendirilmesi
Risk assessment of private pension participants' early withdrawals from the system
ŞEYMA BAYRAK SALANTUR
- Türkiye'de yaşlılara yönelik sosyal politikalar: Emekliler üzerine bir araştırma
Social policies for the elderly in Türkiye: A study on retirees
ATAKAN ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetDüzce ÜniversitesiSigortacılık ve Sosyal Güvenlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL İŞTAR IŞIKLI
- Refah rejimleri bağlamında yaşlılık aylığı uygulamalarının Avrupa ve Türkiye mukayesesi
Comparison of old age pension practies in Europe and Turkey in the context of welfare regimes
DİCLE TUĞÇE GÜRLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE BAHAR AYKAÇ
- Emeklilik fonlarının yönetimi uygulama esasları ve Türkiye için model önerisi
Pension funds management, principles of application and suggestion a model for Turkey
E. SAVAŞ BAŞCI