Kritik anlarda ebeveyn duruşu: Acil serviste stresle başa çıkma yöntemlerinin çocukların ağrı ve anksiyetesine etkisi
Parental attitude in critical moments: The effect of stress management methods in the emergency room on children's pain and anxiety
- Tez No: 1023094
- Danışmanlar: PROF. DR. MELTEM KÜRTÜNCÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Tutumu, Stresle Başa Çıkma, Acil Servis, Çocuk, Ağrı, Anksiyete, Parental Attitude, Coping with Stress, Emergency Room, Child, Pain, Anxiety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Kübra Demir, Kritik Anlarda Ebeveyn Duruşu: Acil Serviste Stresle Başa çıkma Yöntemlerinin Çocukların Ağrı ve Anksiyetesine Etkisi, Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak, 2026. Çocuk acil servislerinde invaziv (girişimsel) işlemler, çocuk hastalar üzerinde en sık rastlanan ve medikal travmaya yol açan en önemli faktörlerden biridir. Gelişen ağrı yönetimi yaklaşımlarına rağmen, çocukların işlem sırasında yaşadığı durumsal anksiyete ve ağrı deneyimi tam olarak kontrol altına alınamamıştır. Kontrol altına alınamayan bu akut stres ve ağrı, çocuklarda hastane kaygısının kalıcı hale gelmesine yol açmakta ve ilerleyen dönemdeki tedavi süreçlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle acil servis ortamında çocukların yaşadığı ağrı ve anksiyetenin kontrol edilebilmesi oldukça önemlidir. Bu araştırma, çocuk acil servisinde invaziv işlem uygulanan okul öncesi dönem çocuklarda, ebeveynlerin stresle başa çıkma yöntemlerinin çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri üzerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini, Zonguldak Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Acil Servisi'nde 15.09.2025 - 15.03.2026 tarihleri arasında girişimsel tıbbi müdahale uygulanan 3-6 yaş grubundaki okul öncesi dönem çocuk hastalar ve onların ebeveynleri oluşturdu. Grupların belirlenmesinde ve veri toplama sürecinde, ebeveynlerin stres anındaki uyum düzeyleri ve baş etme mekanizmaları Brief COPE (Başa Çıkma Tarzları Ölçeği) ile, çocukların durumsal kaygıları Okul Öncesi Çocuklarda Anksiyete Ölçeği ile , işlem sırasındaki akut ağrı deneyimleri ise FLACC, Wong Baker Ağrı Ölçeği ve ebeveyn/sağlık profesyoneli gözlemleriyle yapılandırılmış zaman dilimlerinde değerlendirilerek karşılaştırma yapıldı. Verilerin analizinde tamamlayıcı istatistiksel metotlar ve regresyon analizleri kullanılarak, anlamlılık en az p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Regresyon analizi sonuçlarına göre; ebeveynlerin stresle baş etme tarzlarının, çocukların hem anksiyete hem de yüz ağrı düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir açıklayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Geliştirilen modelin çocuklardaki anksiyete düzeyini %11,7, ağrı düzeyini ise %12,0 oranında doğrudan etkilediği saptanmıştır. Ölçeğin alt boyutları incelendiğinde; ebeveynlerin Problem Odaklı Baş Etme becerilerinin, çocukların anksiyete skorlarını anlamlı derecede tahmin eden ve doğrudan etkileyen tek boyut olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin duygu odaklı ya da uyumsuz-kaçınmacı baş etme tarzlarının ise çocukların anksiyete ve ağrı düzeyleri üzerinde doğrudan, anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir. Sonuç olarak; ebeveynlerin kriz anındaki sakin duruşu, istatistiksel sınırların ötesinde çocuk için doğal bir güven ve ağrı kesici kaynağı olmaktadır. Çocuk acil servislerinde ebeveynlerin stresle baş etme yöntemlerinin desteklenmesinin ve özellikle problem odaklı baş etme becerilerinin güçlendirilmesinin, çocukların tedavi süreçlerindeki ağrı ve anksiyete yönetimini olumlu yönde etkileyeceği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Kübra Demir, Parental Attitude in Critical Moments: The Effect of Stress Management Methods in the Emergency Room on Children's Pain and Anxiety, Bülent Ecevit University Institute of Health Sciences, Department of Pediatric Nursing Master's Thesis, Zonguldak, 2026. Invasive procedures in pediatric emergency departments are among the most common and significant factors leading to medical trauma in pediatric patients. Despite advances in pain management approaches, the situational anxiety and pain experienced by children during these procedures have not been fully controlled. This uncontrolled acute stress and pain can lead to persistent hospital anxiety in children and may negatively affect their future treatment processes. Therefore, it is crucial to manage the pain and anxiety experienced by children in the emergency department setting. This study was conducted to examine the effect of parents' stress coping strategies on children's pain and anxiety levels among preschool-aged children undergoing invasive procedures in a pediatric emergency department. The study sample consisted of preschool-aged children (ages 3–6) who underwent invasive medical procedures at the Pediatric Emergency Department of Zonguldak Obstetrics and Pediatric Hospital between September 15, 2025, and March 15, 2026, along with their parents. In the group assignment and data collection process, parents' levels of adaptation and coping mechanisms during stressful situations were assessed using the Brief COPE (Coping Styles Scale); children's situational anxiety was assessed using the Anxiety Scale for Preschool Children; and their experiences of acute pain during the procedure were assessed using the FLACC, the Wong Baker Pain Scale, and through observations by parents and healthcare professionals during structured time intervals. Complementary statistical methods and regression analyses were used in the data analysis, with statistical significance set at a level of p < 0.05. According to the results of the regression analysis, it was determined that parents' stress coping styles had a statistically significant explanatory effect on both children's anxiety and facial pain levels. It was found that the developed model directly influenced children's anxiety levels by 11.7% and pain levels by 12.0%. When the scale's subscales were examined, it was found that parents' problem-focused coping skills were the only dimension that significantly predicted and directly influenced children's anxiety scores. No direct, significant effect of parents' emotion-focused or maladaptive-avoidant coping styles on children's anxiety and pain levels was observed. In conclusion, parents' calm demeanor during a crisis serves as a natural source of reassurance and pain relief for children, far beyond what statistics can capture. It has been demonstrated that supporting parents' stress-coping strategies in pediatric emergency departments—and, in particular, strengthening their problem-focused coping skills—positively influences the management of pain and anxiety in children during their treatment.
Benzer Tezler
- Anne mutluluk düzeyi, duygu düzenleme becerisi ve algılanan ebeveyn stilinin ergen benlik düzenlemesine etkisi
The effects of maternal happiness level, emotion regulation skills and perceived parental style on adolescent self-regulation
TUĞÇE GÖĞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ARSLANTÜRK
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu yapılan çocuklarda fiziksel performans ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ELİF SENA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK GÜRLEK GÖKÇEBAY
- 61-72 aylık çocuklar için öz bakım becerileri ölçeği ebeveyn formu geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the self-care skills scale parent form for 61-72 month-old children
SELİN YONCA ÜNSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU ÖZKAN
- Özel yetenekli öğrencilerin ebeveynlerinin eğitsel yeterliliklerinin artırılmasına yönelik geliştirilen ebeveyn eğitim programının etkililiği
The effectiveness of developed parent training program to enhance the educational competencies of the parents of gifted and talented students
HASAN HÜSEYİN TOPRAK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SARI
- Lise düzeyinde devlet ve özel öğretim kurumlarından mezun öğrencilerin merkezi sınav başarılarına yönelik algıları
Perceptions of high school level students from state and private education on the success of the central exam
BETÜL HAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBiyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİR ATICI