Türkiye'nin NATO'daki yeri ve önemi
Türkiye's place and importance in NATO
- Tez No: 1023145
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGENEKON SAVRUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, uluslararası örgütlerin tarihsel gelişimini ve bu örgütler içerisinde NATO'nun konumunu, Türkiye ile ilişkileri çerçevesinde çok boyutlu bir perspektifle analiz etmektedir. Araştırmada öncelikle uluslararası örgütlerin ortaya çıkış süreci ele alınmış, Milletler Cemiyeti ve Birleşmiş Milletler örnekleri üzerinden uluslararası sistemin kurumsallaşma süreci tarihsel bir bağlamda incelenmiştir. Çalışmanın devamında NATO'nun Soğuk Savaş koşulları içerisinde ortaya çıkışı, kolektif savunma anlayışı ve kurumsal yapısı ele alınmış; Türkiye'nin 1952 yılında ittifaka katılım süreci jeopolitik ve stratejik boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Türkiye'nin NATO içerisindeki konumu, Doğu ile Batı arasında köprü oluşturan stratejik coğrafi konumu çerçevesinde analiz edilmiş ve ittifakın güneydoğu kanadındaki rolü üzerinde durulmuştur. Ayrıca Türkiye'nin Bosna-Hersek, Kosova, Afganistan, Irak ve Libya gibi farklı coğrafyalardaki NATO operasyonlarına sağladığı katkılar detaylandırılarak, Türkiye'nin ittifak içindeki aktif ve çok yönlü rolü ortaya konulmuştur. Bununla birlikte, çalışma Türkiye'nin NATO'ya sağladığı katkılara rağmen ittifak içi karar alma mekanizmalarında eşitlik ilkesinin uygulamada her zaman tam anlamıyla karşılık bulmadığını göstermektedir. Konsensüs ilkesine dayalı yapıya rağmen, üye devletler arasındaki siyasi, askeri ve stratejik güç farklılıklarının karar süreçlerinde etkili olduğu; bu durumun Türkiye açısından zaman zaman farklı güvenlik algılarının ve politika önceliklerinin ortaya çıkmasına neden olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, çalışma Türkiye'nin NATO içerisindeki stratejik konumunun güçlendirilmesine yönelik politika ve yaklaşım önerileri sunmaktadır. Bu kapsamda, daha etkin diplomatik mekanizmaların geliştirilmesi, ittifak içi karar alma süreçlerinde daha aktif bir rol üstlenilmesi ve savunma sanayii alanında teknolojik bağımsızlığın artırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the historical development of international organizations and the position of NATO within these organizations from a multidimensional perspective, with particular emphasis on its relations with Türkiye. First, the study examines the emergence of international organizations and investigates the institutionalization of the international system in a historical context through the examples of the League of Nations and the United Nations. The study then examines the emergence of NATO under the conditions of the Cold War, its concept of collective defense, and its institutional structure. Türkiye's accession to the Alliance in 1952 is evaluated from both geopolitical and strategic perspectives. Türkiye's position within NATO is analyzed in light of its strategic geographical location as a bridge between East and West, with particular emphasis on its role on the Alliance's southeastern flank. Furthermore, Türkiye's contributions to NATO operations in Bosnia and Herzegovina, Kosovo, Afghanistan, Iraq, and Libya are examined in detail, demonstrating its active and multidimensional role within the Alliance. Moreover, the study argues that despite Türkiye's significant contributions to NATO, the principle of equality within the Alliance's decision-making mechanisms has not always been fully realized in practice. Although NATO operates on the basis of the principle of consensus, political, military, and strategic disparities among member states continue to influence decision-making processes. As a result, differing security perceptions and policy priorities have, at times, emerged from Türkiye's perspective. Finally, the study presents policy recommendations and strategic approaches aimed at strengthening Türkiye's position within NATO. In this context, it emphasizes the need to develop more effective diplomatic mechanisms, assume a more active role in the Alliance's decision-making processes, and enhance technological independence in the defense industry.
Benzer Tezler
- The European security process in the second half of the twentieth century and its implications on Turkey
20. yy.'ın ikinci yarısında Avrupa güvenlik süreci ve Türkiye'ye etkileri
DEMET ÇALIŞKAN
- NATO'nun kamu diplomasi stratejisi: Afganistan örneği
NATO's public diplomacy strategy: Afghanistan example
ELÇİN AĞCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halkla İlişkilerGazi ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL YARAR
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL