Üniversite öğrencilerinde karanlık üçlü kişilik özellikleri ile sosyal dışlanma arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü
The mediating role of self-compassion in the relationship between dark triad personality traits and ostracism among university students
- Tez No: 1023384
- Danışmanlar: PROF. DR. RAŞİT AVCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan, psiko-sosyal anlamda varoluş gereği sosyal ilişkilerden ayrı düşünülemeyen çok yönlü bir varlıktır. Sosyal ilişkileri tehlike altına girdiğinde ise hem birey hem toplum bakımından çeşitli sorunlar meydana gelmektedir. İnsanlığın ilk dönemlerinden bu yana varlığını sürdüren sosyal dışlanma ise bireyi çok yönlü etkileyen, sosyal bütünleşmenin karşıtı olan bir gerçeklik olarak süregelmiştir. Hem fakülte hem yurt ve pansiyonlarda sosyal çevreden ayrı düşünülemeyen üniversite öğrencileri ise sosyal dışlanmanın olumsuz etkilerinden korunması bakımından önem arz eden bir kitledir. Karanlık üçlü kişilik özellikleri ise makyavelizm, narsisizm ve psikopati olmak üzere üç yapıyı tek başlık altında toplayan çatı bir kavramdır. Yapılar arası kesişime bakıldığında manipülasyon temelli davranış örüntüleri ve düşük empati düzeyi, kişisel çıkarları ön planda tutma gibi eğilimler olduğu görülmektedir. Öz şefkat ise kişinin kendine nezaketle, anlayışla yaklaşabilme ve duygularını farkında olarak paylaşımların bilincinde olabilmesidir. Bu araştırmada, karanlık üçlü kişilik özellikleri ile sosyal dışlanma arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü incelenmiştir. Çalışmanın bağımsız değişkeni karanlık üçlü kişilik özellikleri, bağımlı değişkeni sosyal dışlanma, aracı değişkeni ise öz şefkattir. Araştırmanın çalışma grubu Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim vii Fakültesi'nde öğrenim gören 425 üniversite öğrencisidir. Araştırmada ilişkisel desen kullanılmış, uygun örnekleme ile katılımcılar belirlenmiştir. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Karanlık Üçlü Ölçeği, Sosyal Dışlanma Ölçeği ve Öz-duyarlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın bulguları değişkenler arası ilişkiyi belirlemek için Perarson Korelasyon Analizi ve aracılık rolünü incelemek için Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda sosyal dışlanmadaki varyansın %32.5'inin karanlık üçlü kişilik özellikleri ve öz şefkat tarafından açıklandığı görülmüştür. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda karanlık üçlü kişilik özelliklerinin öz şefkati yordadığı, öz şefkatin ise sosyal dışlanmayı anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca karanlık üçlü kişilik özellikleri ile sosyal dışlanma arasındaki ilişkide öz şefkatin kısmi aracı rol üstlendiği ortaya konmuştur. Bulgular neticesinde üniversite öğrencilerine yönelik önleyici ve iyileştirici müdahale programlarının, öz şefkat geliştirici çeşitli psikoeğitimlerin düzenlenebileceğine yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Human beings are psycho-social entities, and maintaining harmony in social relationships is of great importance. Therefore, experiencing negative situations in social relationships may lead to various consequences both for the individual and for society. Ostracism, which has existed since the earliest periods of humanity, is a multidimensional phenomenon that negatively affects individuals and stands as the opposite of social integration. University students, who cannot be considered separately from their social environments such as faculties, dormitories, and student housing, constitute an important group that should be protected from the adverse effects of ostracism. The Dark Triad personality traits refer to a cluster of three constructs: Machiavellianism, narcissism, and psychopathy. These traits share common characteristics such as manipulative behavioral patterns, low levels of empathy, and a tendency to prioritize personal interests. Selfcompassion, on the other hand, refers to an individual's ability to approach themselves with kindness and understanding, and to be aware of and mindfully process their emotions. In this study, the mediating role of self-compassion in the relationship between Dark Triad personality traits and social exclusion (ostracism) was examined. The independent variable of the study is Dark Triad personality traits, the dependent variable is ostracism, and the mediating variable is self-compassion. The study sample consisted of 425 university students studying at Muğla Sıtkı Koçman University Faculty of Education. A correlational research design was employed, and participants were selected ix using convenience sampling. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Dark Triad Scale, the Ostracism Scale, and the Self-Compassion Scale. Pearson Correlation Analysis was conducted to determine the relationships between variables, and Structural Equation Modeling was used to examine the mediating role. The results indicated that 32.5% of the variance in social exclusion was explained by Dark Triad personality traits and self-compassion. In line with the study hypotheses, it was found that Dark Triad personality traits significantly predicted self-compassion, and selfcompassion significantly predicted ostracism. Additionally, self-compassion was found to have a partial mediating role in the relationship between Dark Triad personality traits and ostracism. Based on the findings, it is suggested that preventive and intervention programs for university students, as well as various psychoeducational programs aimed at enhancing self-compassion, could be developed.
Benzer Tezler
- Karanlık üçlü kişilik eğilimi ile ahlaki uzaklaşma arasındaki ilişkide prososyal davranışların rolü
The role of prosocial behaviors in the relationship between dark triad personality traits and moral disengagement
HATİCE HALE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ DURU
- Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri ve karanlık üçlü kişilik özelliği ile sanal aldatma arasındaki ilişkide ilişki mutluluğunun aracı rolü
Attachment style of university students dark triad personality traits and the mediating role of relationship happiness in virtual cheating relationship
ZAHRA RZAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAnadolu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN BALKAYA ÇETİN
- Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesi ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between sleep quality and personality traits among university students
MEHMET DAĞHAN BOZCUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
NörolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
- Üniversite öğrencilerinin dünya inançları ile karanlık üçlü kişilik özellikleri arasında sosyal ilginin aracı rolü
The mediator role of social interest between university students' world beliefs and dark triad personality traits
GÜNEY DENGİZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNNAZ KIRAN
- Üniversite öğrencilerinin karanlık üçlü ve dürüstlük-alçakgönüllülük kişilik özellikleri ile başkalarının duygularını yönetme davranışları arasındaki ilişkide sosyal ödüllendirmenin aracı rolü
The mediating role of social reward in the relationship between the dark triad and the honesty-humility personality traits and managing the emotions of others among university students
ZEYNEP DEMİRÖZ ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM ALİ GİZİR