Periodontal hastalığın patogenezinde endoplazmik retikulum stres yanıtının incelenmesi
Evaluation of endoplasmic reticulum stress response in the pathogenesis of periodontal disease
- Tez No: 1023581
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KÜBRA ARAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ VESİLE ELİF TOY
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: ER Stresi, Katlanmamış Protein Yanıtı, Periodontal Enflamasyon, DOS, Dişeti, Endoplasmic Reticulum, ER Stress, Unfolded Protein Response, Periodontal Inflammation, Gingival Crevicular Fluid, Gingiva
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Periodontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: ER stresi, hücresel homeostazın korunmasında ve enflamasyon, hücre farklılaşması ile apoptoz gibi birçok biyolojik süreçte rol oynayan bir mekanizmadır. Bu süreçte aktive olan katlanmamış protein yanıtı (KPY), ER'de biriken yanlış katlanmış proteinlerin eliminasyonunu sağlayarak hücresel dengeyi yeniden kurmayı amaçlayan adaptif bir yanıttır. Son yıllarda ER stresine bağlı sinyal yolaklarının periodontal hastalıkların patogenezinde yer alabileceği ve periodontal dokularda enflamatuvar yanıt ile doku yıkımının düzenlenmesinde etkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı periodontal duruma sahip bireylerde DOS ve dişeti dokusunda GRP78, PERK, IRE1, ATF6, MANF, CRELD2 ve TNF-α düzeylerini incelemek ve bu belirteçlerin periodontal enflamasyon, hücresel stres yanıtı ve periodontal doku yıkımı ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Sistemik olarak sağlıklı ve sigara kullanmayan 72 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Katılımcılar periodontal durumlarına göre sağlıklı (n=24), gingivitis (n=24) ve Evre III Derece B periodontitis (n=24) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Aynı bireylerden DOS ve dişeti dokusu örnekleri alındı. Protein düzeyleri ELISA, gen ekspresyonları ise RT-qPCR ile analiz edildi. Bulgular: Periodontitis grubunda periodontal sağlıklı gruba göre DOS GRP78, IRE1, PERK, MANF ve CRELD2 toplam miktarlarında artış gözlenirken; konsantrasyon düzeylerinde azalma belirlenmiştir (p<0.05). Dişeti dokusunda IRE1, PERK, MANF ve CRELD2 protein seviyeleri ile incelenen tüm biyobelirteçlerin gen ekspresyonlarında periodontitis grubunda periodontal sağlıklı gruba göre artış kaydedilmiştir (p<0.05). ATF6'nın ise DOS toplam miktar ve konsantrasyon düzeylerinde azalma görülmesine rağmen, gen ekspresyonunun arttığı belirlenmiştir (p<0.01). Sonuç: Evre III Derece B periodontitis varlığında ER stres yanıtı ve KPY yolaklarının aktive olduğu ve bu durumun enflamasyon, hücresel stres ve doku yıkımı ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: ER stress is a key mechanism involved in maintaining cellular homeostasis and plays a role in biological processes such as inflammation, cell differentiation, and apoptosis. The unfolded protein response (UPR), activated during ER stress, is an adaptive mechanism that aims to restore cellular balance by eliminating misfolded proteins accumulated in the ER. Recent evidence suggests that ER stress–related signaling pathways may contribute to the pathogenesis of periodontal diseases by regulating inflammatory responses and tissue destruction. This study aimed to investigate the levels of GRP78, PERK, IRE1, ATF6, MANF, CRELD2, and TNF-α in GCF and gingival tissues of individuals with different periodontal conditions and to evaluate their associations with periodontal inflammation, cellular stress responses, and periodontal tissue destruction. Materials and Methods: A total of 72 systemically healthy, non-smoking individuals were included and categorized into three groups: periodontally healthy (n=24), gingivitis (n=24), and stage III grade B periodontitis (n=24). GCF and gingival tissue samples were obtained from the same individuals. Protein levels were analyzed by ELISA, and gene expression levels were determined by RT-qPCR. Results: In the periodontitis group, total amounts of GRP78, IRE1, PERK, MANF, and CRELD2 in GCF were significantly increased, whereas their concentration levels were significantly decreased (p<0.05). In gingival tissue, protein levels of IRE1, PERK, MANF, and CRELD2, as well as gene expression levels of all investigated biomarkers, were significantly elevated in the periodontitis group (p<0.05). Although ATF6 levels in GCF were decreased in both total amount and concentration, its gene expression was significantly increased (p<0.01). Conclusion: ER stress response and UPR pathways appear to be activated in stage III grade B periodontitis and may be associated with inflammation, cellular stress, and tissue destruction.
Benzer Tezler
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Periodontal hastalığın patogenezinde mitokondri-endoplazmik retikulum kontakt proteinlerinin incelenmesi
Investigation of mitochondria-endoplasmic reticulum contact proteins in the pathogenesis of Periodontal disease
EKİN EZGİ DOĞAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ASIM ARAL
- Periodontal hastalığın patogenezinde Hippo sinyal yolağı proteinlerinin rolünün incelenmesi
The role of Hippo signaling pathway proteins in the pathogenesis of periodontal disease
BEYHAN ŞADUMAN AKALIN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ASIM ARAL
- Periodontal hastalığın patogenezinde sirkadiyen saat genlerinin incelenmesi
Investigation of circadian clock genes in the pathogenesis of periodontal disease
MERVE ÇEVİK
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ASIM ARAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ VESİLE ELİF TOY
- Periodontitis patogenezinde nitrik oksit metabolizmasının değerlendirilmesi
Evaluation of nitric oxide metabolism in the pathogenesis of periodontitis
VOLKAN ŞENGÜL
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL GÜNHAN