Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren yoğun bakım hastalarında mobilizasyon durumları ve mobilizasyona bağlı oluşan semptomların belirlenmesi
Determination of mobilization status and mobilization-related symptoms in intensive care patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
- Tez No: 1023902
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYRİYE ÜNLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Koroner arter bypass grefti, mobilizasyon, hemşirelik, Koroner arter bypass, Coronary artery bypass graft, mobilization, nursing, Coronary artery bypass
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma kalp ve damar cerrahisi yoğun bakım ünitesinde yatan koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarında mobilizasyon durumları ve mobilizasyona bağlı oluşan semptomları belirlemek amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır. Araştırma verileri, Hasta tanıtım, cerrahi ve klinik sürece ilişkin veri toplama formu, hasta mobilizasyon durumunu belirlemeye yönelik veri toplama formu, mobilizasyona bağlı oluşan semptomları belirlemeye yönelik veri toplama formu, Hasta Hareketlilik Ölçeği ve Gözlemci Hareketlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları; hastalarla yüz yüze görüşme, hasta gözlemi, klinik değerlendirme ve hasta dosyası ile elektronik tıbbi kayıtların incelenmesi yoluyla doldurulmuştur. Araştırmanın verileri 30 Kasım 2024–25 Mayıs 2025 tarihleri arasında Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Yoğun Bakım Ünitesi'nde toplanmış olup, araştırma kapsamına 62 hasta alınmıştır. Veriler; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değerler ve çeyrekler arası aralık değerleri ile ifade edildi. İstatistiksel analizlerde Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis H testi, Wilcoxon testi, ki-kare testi ve Spearman korelasyon katsayısı kullanıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Hastaların yaş ortalaması 62,27±8,71 yıl olup, çoğunluğunu erkek hastalar (%88,7) oluşturmuştur. Hastaların %96,8'inin ejeksiyon fraksiyonu %40 ve üzerinde olduğu, %77,4'ünün aritmisi olmadığı, çoğunda iki adet göğüs tüpü bulunduğu (%77,4) ve greftin sıklıkla bacaktan alındığı (%77,4) belirlenmiştir. Hastaların büyük çoğunluğunda kardiyopulmoner bypass süresinin 60–120 dakika arasında olduğu (%80,6), entübasyon süresinin çoğunlukla 6–12 saat arasında değiştiği (%71,0) ve oral alımın büyük ölçüde ilk 24 saat içinde başlatıldığı (%71,0) saptanmıştır. Hastaların %72,6'sı postoperatif birinci günde kendisini mobilizasyona hazır hissettiğini belirtirken, %53,2'si cerrahi sonrası 16–19 saat aralığında ayağa kaldırılmıştır. Tüm hastalar ilk iki günde yatak içi dönme, yatak kenarında oturma ve ayağa kalkmayı başarırken; birinci gün %82'si, ikinci gün ise tamamı yürüyebilmiştir. Mobilizasyon öncesi durumla kıyaslandığında mobilizasyon sonrası ağrı puanı (3'ten 4'e), baş dönmesi puanı (0'dan 1'e), göz kararması puanı (0'dan 1'e) ve bulantı puanı (0'dan 1'e) artarken; stres puanı (5'ten 2'ye), düşme korkusu puanı (3,5'ten 0'a), hareket edememe korkusu puanı (1'den 0'a) ve ameliyat yerine zarar verme korkusu puanı (5'ten 2'ye) azalmıştır (p<0,05). Mobilizasyon sıklığı, yürünen süre ve mesafe ikinci günde anlamlı düzeyde artmıştır (p<0,05). Hastaların postoperatif birinci gün mobilizasyon sonrası kan basıncında azalma, ikinci gün ise artış görülmüş; nabız ve solunum sayısı her iki günde de yükselmiştir. Hasta Hareketlilik Ölçeği ağrı ve zorlanma puanları ile Gözlemci Hareketlilik Ölçeği puanları postoperatif birinci güne göre ikinci günde anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Ölçek puanları ile mobilizasyon sıklığı, yürünen süre ve mesafe arasında negatif ilişki bulunmuştur (p<0,05). Koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası mobilizasyon sürecinin birinci ve ikinci günde belirgin bir ilerleme gösterdiği dikkate alınarak mobilizasyonun yalnızca başlatılma zamanı ile değil, mobilizasyon sıklığı yürünen süre ve mesafe, mobilizasyona bağlı oluşan semptomlar ile hemodinamik değişiklikler göz önünde bulundurularak klinik uygulamalarda bireyselleştirilmiş, kademeli ve güvenli mobilizasyon yaklaşımlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This descriptive study was conducted to determine the mobilization status and mobilization-related symptoms in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery in the cardiovascular surgery intensive care unit. Research data were collected using a data collection form regarding patient introduction, surgical and clinical process, a data collection form to determine patient mobilization status, a data collection form to determine mobilization-related symptoms, the Patient Mobility Scale, and the Observer Mobility Scale. Data collection tools were; The data was collected through face-to-face interviews with patients, patient observation, clinical evaluation, and examination of patient files and electronic medical records. Data were collected between November 30, 2024, and May 25, 2025, at the Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit of Alanya Training and Research Hospital, and 62 patients were included in the study. Data were expressed as number, percentage, mean, standard deviation, minimum-maximum values, and interquartile ranges. Statistical analyses were performed using the Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Wilcoxon test, chi-square test, and Spearman correlation coefficient. A p-value < 0.05 was considered statistically significant. The average age of the patients was 62.27 ± 8.71 years, and the majority were male patients (88.7%). It was determined that 96.8% of patients had an ejection fraction of 40% or higher, 77.4% had no arrhythmias, most had two chest tubes (77.4%), and the graft was frequently taken from the leg (77.4%). In the vast majority of patients, cardiopulmonary bypass time ranged from 60–120 minutes (80.6%), intubation time mostly varied between 6–12 hours (71.0%), and oral intake was largely initiated within the first 24 hours (71.0%). 72.6% of patients reported feeling ready for mobilization on the first postoperative day, while 53.2% were mobilized between 16–19 hours postoperatively. All patients were able to roll over in bed, sit at the bedside, and stand up within the first two days; 82% were able to walk on the first day, and all were able to walk on the second day. Compared to pre-mobilization status, post-mobilization pain scores (from 3 to 4), dizziness scores (from 0 to 1), blurred vision scores (from 0 to 1), and nausea scores (from 0 to 1) increased; while stress scores (from 5 to 2), fear of falling scores (from 3.5 to 0), fear of immobility scores (from 1 to 0), and fear of damaging the surgical site scores (from 5 to 2) decreased (p<0.05). Mobilization frequency, walking time, and distance increased significantly on the second day (p<0.05). Patients experienced a decrease in blood pressure after mobilization on the first postoperative day and an increase on the second day; pulse and respiratory rate increased on both days. Patient Mobility Scale pain and strain scores and Observer Mobility Scale scores decreased significantly on the second postoperative day compared to the first postoperative day (p<0.05). A negative correlation was found between scale scores and mobilization frequency, walking time and distance (p<0.05). Considering that the mobilization process after coronary artery bypass graft surgery shows significant progress on the first and second days, it is recommended that individualized, gradual, and safe mobilization approaches be developed in clinical practice, taking into account not only the time of initiation of mobilization but also the frequency of mobilization, walking time and distance, mobilization-related symptoms, and hemodynamic changes.
Benzer Tezler
- Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda nöro müsküler elektrik stimülasyonu (NMES) uygulamasının etkinliğinin değerlendirilmesi
Neuro muscular electricity in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery evaluation of the effectiveness of stimulation (NMES) additive
MAZHAR ÜREGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSanko ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU DEMİRGÜÇ
- Koroner arter bypass greft ameliyatı olan hastalarda yürümeye yardımcı araç kullanımının hareketlilik ve ağrı düzeyine etkisi
The effect of using walking aids on mobility and pain levels in patients with coronary artery bypass graft surgery
SİMGE RAHİME AKTÜRK
- Koroner arter bypass cerrahisi geçiren hastalarda yoğun bakımda uygulanan terapötik girişimlerin deliryum gelişimine etkisi
The effect of therapeutic interventions administered in the intensive care unit on the onset of delirium in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
AYŞE KARAKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikSakarya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE CENGİZ AÇIL
- Deksmedetomidinin sedatif ve hemodinamik etkileri ile alfa 2a gen C-1291G polimorfizmi arasındaki ilişkinin araştırılması
Comparison of alpha 2a gene C-1291G polymorphism and dexmedetomidin's sedative and haemodynamics effects.
SEYHAN YAĞAR
Doktora
Türkçe
2008
Anestezi ve ReanimasyonGazi ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENSU KARAHALİL
- Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastaların iyileşme durumlarının belirlenmesi
Determining the recovery status of patients who have undergone coronary artery bypass graft surgery
SEDANUR MOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ SEYHAN AK