Üniversite öğrencilerinin ebeveynleşme düzeyleri ile obsesif kompulsif belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerileri ve öfke ifade tarzının aracı rollerinin incelenmesi
The investigation of mediator roles of emotion regulation skills and anger expression style in the relationship between parentification level and obsessive compulsive symptoms in university students
- Tez No: 1024212
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVGİNAR VATAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obsesif kompulsif belirtilerin ortaya çıkışı ve sürdürülmesinde bireysel faktörlerin yanı sıra aile ile ilişkili deneyimlerin de önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Ancak alan yazında ebeveynleşme deneyimiyle bu belirtilerin ilişkisinin altında yatan duygusal mekanizmalar yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmada, ebeveynleşmenin boyutları (ebeveyn/kardeş odaklı ebeveynleşme ve algılanan yarar) ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerileri ve öfke ifade tarzlarının aracı rolleri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 18–30 yaş aralığındaki 493 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Ebeveynleşme Envanteri, Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği, Sürekli Öfke–Öfke İfade Tarzı Ölçeği ve Vancouver Obsesif-Kompulsif Envanteri kullanılmıştır. Veriler, Pearson korelasyonu ve aracı değişken analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, ebeveyn ve kardeş odaklı ebeveynleşmenin obsesif kompulsif belirtilerin çoğunluğu ile pozitif; ebeveynleşmeden algılanan yararın ise negatif ilişkiler sergilediğini ortaya koymuştur. Duygu düzenleme becerileri tüm belirti boyutlarıyla negatif yönlü ilişkiler gösterirken; öfkenin içe ve dışa vurulması bu belirtilerle anlamlı ilişkiler sergilemiştir. Çoklu aracı değişken analizleri sonucunda, ebeveynleşme ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme alt boyutlarından“kabul”becerisinin anlamlı aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Öfke ifade tarzının aracı rolü saptanmamış olmakla birlikte; duygu düzenleme kapasitesindeki düşüşün, sürekli öfkenin ve öfkeyi dışa vurma eğilimlerinin obsesif kompulsif belirtileri pozitif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, ebeveynleşme ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkinin duygusal kabul ve öfke süreçleri üzerinden şekillenen çok katmanlı bir mekanizma içerdiğini göstermektedir. Bulgular tartışılmış; çalışmanın klinik yansımaları ve gelecekteki araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
It is known that family-related experiences, as well as individual factors, play an important role in the emergence and maintenance of obsessive-compulsive symptoms. However, the emotional mechanisms underlying the relationship between the parentification experience and these symptoms have not been sufficiently examined in the literature. In this study, the mediating roles of emotion regulation skills and anger expression styles in the relationship between the dimensions of parentification (parent/sibling-focused parentification and perceived benefit) and obsessive-compulsive symptoms were investigated. The sample of the study consists of 493 university students aged between 18 and 30. During the data collection process, the Demographic Information Form, Parentification Inventory (PI), Emotion Regulation Skills Scale (ERSS), Trait Anger-Anger Expression Style Scale, and Vancouver Obsessional Compulsive Inventory (VOCI) were used. The data were analyzed using Pearson correlation and mediation analyses. The findings revealed that parent- and sibling-focused parentification exhibited positive relationships with the majority of obsessive-compulsive symptoms, whereas the perceived benefit from parentification exhibited negative relationships. While emotion regulation skills showed negative relationships with all symptom dimensions, anger-in and anger-out exhibited significant relationships with these symptoms. As a result of the multiple mediation analyses, it was determined that the“acceptance”skill, one of the sub-dimensions of emotion regulation, played a significant mediating role in the relationship between parentification and obsessive-compulsive symptoms. Although no mediating role of anger expression style was detected, it was found that a decrease in emotion regulation capacity, trait anger, and tendencies to express anger outwardly positively predicted obsessive-compulsive symptoms. The obtained findings indicate that the relationship between parentification and obsessive-compulsive symptoms involves a multi-layered mechanism shaped by emotional acceptance and anger processes. The findings were discussed, and the clinical implications of the study along with recommendations for future research were presented.
Benzer Tezler
- Aile öngörülemezliği ve ebeveynleşmenin üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri, öfke tarzları ve obsesif inanışları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of family unpredictability and parentification on university students' depression level, anger styles and obsessive beliefs
FATMA YILDIRIM
- Üniversite öğrencilerinin ebevenyleşme yaşantıları ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between parentification and psychological resiliencelevels of university students
BÜLENT SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZBAŞ
- Üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı istismarı ve ihmali ile suça yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between childhood abuse and neglect and attitudes towards crime of university students
NESLİHAN ALTUNPUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN SARGIN
- Müzik terapi, şiir terapi ve yaratıcı drama uygulamalarının üniversite öğrencilerinin benlik saygısı düzeyleri üzerine etkisi
Effects of musıc therapy, poetry therapy and creatıve drama applıcatıons on self-esteem levels of college students
ESRA YÜCESAN
Doktora
Türkçe
2016
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. YILMAZ ŞENDURUR
- Üniversite yaşamına uyum sürecine etki eden faktörler ve birbirleri ile ilişkileri
Variables that affect universty adjustment and the relationship between those variables
NAZLI SAĞINÇ