36-72 aylık çocukları olan anne ve babaların çocuklarının davranış problemlerine ilişkin görüş ve farkındalıklarının incelenmesi
An examination of the views and awareness af mothers and fathers of 36-72-month-old children regarding their children's behavioral problems
- Tez No: 1024456
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ YİĞİT KUTLUCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 36-72 aylık çocukları olan anne ve babaların çocuklarında gözlemledikleri davranış problemlerine ilişkin görüşlerini ve bu problemlere yönelik farkındalık düzeylerini incelemektir. Erken çocukluk dönemi, bireyin sosyal, duygusal, bilişsel ve davranışsal gelişiminin temellerinin atıldığı kritik bir gelişim evresi olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde ortaya çıkan davranış problemleri, çocukların gelişimsel süreçlerini, sosyal ilişkilerini ve ileriki yaşantılarını etkileyebilecek önemli sonuçlar doğurabilmektedir. Çocukların davranışlarının değerlendirilmesinde ve davranış problemlerinin erken dönemde fark edilmesinde ebeveynlerin rolü oldukça önemlidir. Bu nedenle araştırmada, anne ve babaların çocuklarında gözlemledikleri davranış problemlerini nasıl tanımladıkları, bu davranışların nedenlerine ilişkin görüşleri ve bu durumlara yönelik farkındalıklarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen ve 36-72 aylık çocuğa sahip gönüllü anne ve babalar oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen senaryo temelli görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde veriler kodlanmış, benzer kodlar bir araya getirilerek kategoriler ve temalar oluşturulmuş, elde edilen bulgular sistematik bir biçimde yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, ebeveynlerin çocuklarda görülen davranış problemlerini farklı biçimlerde tanımladıklarını ve bu tanımlamaların ebeveynlerin bilgi düzeyleri, çocuk yetiştirme deneyimleri, eğitim durumları ve aile içi etkileşim örüntüleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerin saldırgan davranışlar, öfke nöbetleri, kurallara uymama, inatçılık, dikkat dağınıklığı ve akran ilişkilerinde yaşanan sorunları davranış problemi olarak değerlendirdikleri belirlenmiştir. Bununla birlikte bazı ebeveynlerin gelişimsel olarak normal kabul edilebilecek davranışları problem davranış olarak algıladıkları, bazı ebeveynlerin ise problem davranışları tanımlama ve değerlendirme konusunda güçlük yaşadıkları görülmüştür. Araştırma sonucunda ebeveyn farkındalığının çocukların davranış problemlerinin erken dönemde belirlenmesi ve uygun müdahalelerin planlanması açısından önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve ebeveynlere, eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the views and awareness levels of mothers and fathers who have children aged 36-72 months regarding the behavioral problems they observe in their children. Early childhood is considered a critical developmental period during which the foundations of social, emotional, cognitive, and behavioral development are established. Behavioral problems emerging during this period may have significant consequences for children's developmental processes, social relationships, and future life outcomes. Parents play a crucial role in evaluating children's behaviors and identifying behavioral problems at an early stage. Therefore, this study aims to reveal how mothers and fathers define the behavioral problems they observe in their children, their views regarding the causes of these behaviors, and their levels of awareness concerning such problems. The study was conducted using the phenomenological design, one of the qualitative research methods. The study group consisted of volunteer mothers and fathers who had children aged between 36 and 72 months and were selected through criterion sampling, one of the purposive sampling methods. The data were collected using a researcher-developed, scenario-based semi-structured interview form designed to explore parents' views and awareness regarding behavioral problems in their children. The data obtained from the interviews were analyzed using content analysis. During the analysis process, the data were coded, similar codes were grouped into categories and themes, and the findings were interpreted systematically. The findings of the study indicate that parents define behavioral problems in children in different ways and that these definitions are closely related to their level of knowledge about child development, parenting experiences, educational backgrounds, and family interaction patterns. Parents identified behaviors such as aggression, temper tantrums, noncompliance with rules, stubbornness, inattentiveness, and difficulties in peer relationships as behavioral problems. In addition, it was found that some parents perceived developmentally typical behaviors as problematic, while others experienced difficulties in identifying and evaluating behavioral problems. The results suggest that parental awareness plays a significant role in the early identification of behavioral problems and in planning appropriate interventions. The findings were discussed in light of the relevant literature, and various recommendations were presented for parents, educators, and researchers.
Benzer Tezler
- 36-72 aylık çocukların ebeveynlerinin toplumsal cinsiyet rollerinin incelenmesi: Ardahan örneği
Examination of gender roles of parents of 36-72 month-old children: The case of Ardahan
SEVDA TAŞTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiArdahan ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ŞAHİN
- Anne - babaların duygusal sosyalleştirme davranışları ile okul öncesi çocukların akran ilişkileri
Emotional socialization behaviors of parents of preschool children with peer relations
NİHAN KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZARİFE SEÇER
- Ebeveynlerde yeme davranışı ile ebeveyn besleme tarzı arasındaki ilişki ve erken çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The relationship between parental behavior and parental feeding style in parents and effects on early childhood obesity
HANDE GÜRÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLŞAD SAVE
PROF. DR. YAŞAR KESKİN
- Otizmli çocuğa sahip ailelerde anne-çocuk ve baba- çocuk etkileşiminin incelenmesi
Investigation of the mother -child and the father-child interactions in families who have a child with autism
HAZAN OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NESRİN SÖNMEZ
- Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme stratejileri ile çocukların sosyal yetkinlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between parents' emotion socialization strategies and children's social competence
TÜLAY İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL ÇOBAN