Acil servise karın ağrısı ile başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda HALP (hemoglobin, albumin, lenfosit, platelet) skoru ile laktat birlikteliğinin mortaliteyi öngörmede etkinliği
The effectiveness of HALP (hemoglobin, albumin, lymphocyte, platelet) score combined with lactate in predicting mortality in patients aged 65 and over presenting to the emergency department with abdominal pain
- Tez No: 1024567
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM DOĞRUYOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: HALP skoru, karın ağrısı, geriatrik hasta, mortalite, HALP score, abdominal pain, geriatric patient, mortality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Karın ağrısı, acil servislere sık başvuru nedenlerinin başında gelmektedir. Karın ağrısı sıklıkla basit tıbbi durumlarda ilişkili olsa da ciddi bir oranda altta yatan cerrahi bir etyoloji ile ilişkili olarak hayati tehdit oluşturabilmektedir. Hastaların mortalitesini öngördürme konusunda yol gösterici skorlama sistemleri oluşturulurken en temel amaç basit ve hızlı değerlendirme imkânı sunmasıdır. HALP skoru güncel literatürde incelenmekte olan ve başarılı olduğu tespit edilmiş laboratuvar temelli skorlama sistemlerinden biridir. HALP skoru elde edilirken kullanılan formül: hemoglobin (g/L) × albümin (g/L) × lenfosit (n/L) / trombosit (n/L) şeklindedir. Laktat, sepsis başta olmak üzere pek çok inflamatuar ve enfeksiyöz tabloda hastaların kötü sonlanımını öngörme ve tedavi etkinliğini değerlendirme konusunda başarısını kanıtlamış bir basit ve kolay ulaşılabilir bir laboratuvar parametresidir. Bu nedenle çalışmamızın asıl amacı acil servise karın ağrısı sebebiyle başvuran 65 yaş ve üzeri hastalarda HALP skoru ile laktat değerlerin mortalite ile olan ilişkisini öngörebilmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 01.01.2023 ile 01.09.2024 tarihleri arasında karın ağrısı nedeniyle başvurmuş 65 yaş ve üstü 599 hastaya ait veriler retrospektif olarak analiz edildi. Hastane veri kayıt sistemi üzerinden hastalara ait demografik veriler (yaş, cinsiyet) , vital bulgular, klinik özellikler, laboratuvar bulguları (wbc, nöt, lenf, nlr, hgb, hct, plt, crp, üre, kreatinin, alt, ast, glukoz, albümin, total protein, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, inr, ddimer, laktat, bikarbonat, be), görüntüleme bulguları, karın ağrısı etyolojisi, taburculuk, servis yatış ve mortalite verileri incelendi. Hastalar sonlanım durumlarına göre taburcu edilenler, hastane yatışı yapılanlar ve mortalite ile sonlananlar olarak olarak üç ana grupta incelendi. BULGULAR: Çalışmamızda 599 hasta incelenmiş olup, çalışmaya dahil edilen hastaların 361'i (%60.26) kadın, 238'u (%39.74) erkek hastalardan oluşmaktadır. Yaş açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur; mortalite ile sonlananlar anlamlı şekilde daha yaşlıdır (p=0.001). HALP skorları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.001). Taburcu edilenler, hem hastaneye yatırılanlar (p= 0.001) hem de mortalite (p= 0.001) gruplarına göre anlamlı derecede daha yüksek HALP skoruna sahiptir. Ayrıca, hastaneye yatırılanlar, mortalite ile sonlananlar grubuna göre de daha yüksek HALP skoruna sahiptir (p= 0.008). Lenfosit değerleri açısından gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık saptanmıştır (p=0.001). Taburcu grubunun lenfosit değerleri, hastane yatış grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.002). Taburcu grubu lenfosit değerleri, mortalite ile sonlananlar grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.001). Platelet düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.026). Mortalite ile sonlananlar grubunda platelet düzeyleri, taburcu grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0.012). Laktat düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (p=0.001). Mortalite ile sonlananlar grubunda laktat parametreleri, taburcu grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0.001). Mortalite ile sonlananlar grubunda laktat parametreleri, hastane yatış grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0.002). Hastane yatış grubunda laktat parametreleri, taburcu grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0.001). HALP skoru için cut-off değeri 10,78 alındığında duyarlılık %85; özgüllük ise %52,6 olarak belirlenmiştir. Laktat değeri için cut-off 2,26 alındığında duyarlılık %56,2; özgüllük ise %84,5 olarak saptanmıştır. SONUÇ: Taburcu edilen, hastaneye yatırılan ve mortalite ile sonlanan hastalar arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda; yaş, HALP skoru, laktat düzeyi, albümin düzeyi ve bazı vital bulguların (SpO₂, kan basıncı) mortalite ile anlamlı ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Yaşa eşlik eden komorbiditelerden özellikle malignite ve KOAH varlığı, mortalite ile sonlananlar grubunda daha sık izlenmiş ve mortalite ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre yaş, laktat, üre ve albümin düzeyleri mortalite üzerinde etkili olan bağımsız faktörler olarak saptanmıştır. Başvuru anında hızlı ve kolay değerlendirilebilenbu parametreler acil serviste riskli hastaların erken tanınması, uygun tedavi planlaması ve hasta sonuçlarının iyileştirilmesinde etkili olabilir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Abdominal pain is one of the most common reasons for emergency department visits. While it is often associated with benign medical conditions, it can also indicate a life-threatening underlying surgical etiology in a significant proportion of cases. The primary aim of prognostic scoring systems is to enable rapid and simple assessment to predict patient mortality. The HALP score is one of the laboratory-based scoring systems currently being examined in the literature and has demonstrated effectiveness. The formula used to calculate the HALP score is: hemoglobin (g/L) × albumin (g/L) × lymphocyte count (n/L) / platelet count (n/L). Lactate is a simple and readily accessible laboratory parameter that has proven successful in predicting poor outcomes and assessing treatment efficacy in various inflammatory and infectious conditions, particularly sepsis. Therefore, the main objective of our study is to evaluate the relationship between HALP scores and lactate levels with mortality in patients aged 65 years and older who presented to the emergency department with abdominal pain. MATERIALS AND METHODS: In this study, data from 599 patients aged 65 and older who presented with abdominal pain to the Emergency Medicine Department of the University of Health Sciences Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01.01.2023 and 01.09.2024 were retrospectively analyzed. Demographic data (age, gender), vital signs, clinical characteristics, laboratory findings (WBC, neutrophils, lymphocytes, NLR, hemoglobin, hematocrit, platelets, CRP, urea, creatinine, ALT, AST, glucose, albumin, total protein, sodium, potassium, chloride, calcium, INR, D-dimer, lactate, bicarbonate, base excess), imaging results, etiology of abdominal pain, discharge status, hospitalization, and mortality data were reviewed via the hospital's electronic record system. Patients were categorized into three main groups based on clinical outcomes: discharged, hospitalized, and deceased. RESULTS: A total of 599 patients were included in the study, with 361 (60.26%) female and 238 (39.74%) male. There was a statistically significant difference in age among the groups; those who died were significantly older (p=0.001). A statistically significant difference was found between the groups in terms of HALP scores (p=0.001). Discharged patients had significantly higher HALP scores compared to both hospitalized (p=0.001) and deceased patients (p=0.001). Additionally, hospitalized patients had higher HALP scores than deceased patients (p=0.008). Lymphocyte values significantly differed among the groups (p=0.001). Discharged patients had significantly higher lymphocyte levels compared to hospitalized (p=0.002) and deceased patients (p=0.001). Platelet levels also differed significantly between the groups (p=0.026), with the deceased group showing significantly higher levels than the discharged group (p=0.012). Lactate levels showed statistically significant differences among the groups (p=0.001). Lactate levels in the deceased group were significantly higher than in both the discharged (p=0.001) and hospitalized (p=0.002) groups. Furthermore, hospitalized patients had significantly higher lactate levels compared to discharged patients (p=0.001). When the HALP score cut-off value was set at 10.78, the sensitivity was 85% and specificity was 52.6%, indicating a reliable threshold. For lactate, a cut-off value of 2.26 yielded a sensitivity of 56.2% and specificity of 84.5%, also representing a reliable threshold. CONCLUSION: Comparisons between discharged, hospitalized, and deceased patients revealed that age, HALP score, lactate level, albumin level, and certain vital signs (SpO₂ and blood pressure) were significantly associated with mortality. Among age-related comorbidities, particularly the presence of malignancy and COPD was more frequently observed in the deceased group and was found to be significantly associated with mortality. According to multivariate logistic regression analysis, age, lactate, urea, and albumin levels were identified as independent predictors of mortality. These parameters may contribute to the early identification of high-risk patients, appropriate treatment planning, and improved patient outcomes.
Benzer Tezler
- Akut karın ağrısı ile acil servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda ağrı şiddeti ile klinik seyir arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between individual pain scores and outcomes in elderly patients admitted to the emergency department with acute abdominal pain
YAHYA KEMAL ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
İlk ve Acil YardımDokuz Eylül ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GÜRKAN ERSOY
- Acil servise karın ağrısı ile başvuran 65 yaş üstü hastalarda tam kan sayımındaki sistemik inflamatuar parametrelerin mortalite ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the systemic inflammatory parameters relating to the mortality of the full blood in the 65 years older who applyed with emergency service abdominal
MEHMET VEYSEL ÖNCÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE EMEKTAR
- İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp fakültesi acil servise non-travmatik karın ağrısı ile başvuran 65 yaş üstü hastaların incelenmesi
The investigation of patients over 65 years of age with non-traumatic abdominal pain
ALTUĞ KANBAKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil Yardımİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM İKİZCELİ
- 65 yaş üstü acil servise karın ağrısı ile başvuran hastalarda pozitif batın tomografisinin öngördürücülerinin değerlendirilmesi
People over the age of 65 apply to the emergency service with abdominal pain positive abdomen tomography in patients evaluation of predictors
DENİZ AKYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN NURSELİ BAYRAM
PROF. DR. ÖZGE ECMEL ONUR
- Acil servise başvuran 65 yaş üstü hastaların klinik ve demografik özellikleri
Admitted to the emergency department over 65 years of clinical and demographic characteristics of patients
İBRAHİM TUNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
İlk ve Acil YardımDicle ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. MEHMET ÜSTÜNDAĞ