Üniversite öğrencilerinde dijital flört şiddeti mağduriyeti ile benlik saygısı arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların aracı rolü
The mediating role of cognitive distortions in the relationship between digital dating violence victimization and self-esteem among university students
- Tez No: 1024573
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYDA DÜLGERLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde dijital flört şiddeti (DFŞ) mağduriyeti ile benlik saygısı arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların aracı rolünü incelemek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel nitelikte betimsel ve nedensel ilişkisel tasarıma sahip bu çalışmanın örneklemini, Ekim 2025–Mayıs 2026 tarihleri arasında Ege Üniversitesi'nde lisans öğrenimi görmekte olan 18-30 yaş aralığındaki 210 gönüllü öğrenci (142 kadın, 68 erkek) oluşturmuştur. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu, Siber Flört İstismarı Ölçeği (SFİÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (İİBÇÖ) kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmış; veriler SPSS ve AMOS yazılımları aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların %43,3'ünün romantik partneri tarafından DFŞ'ne maruz kaldığı; benlik saygısı düzeylerinin ise %43,3 oranında yüksek, %37,1 oranında orta ve %19,5 oranında düşük olduğu belirlenmiştir. Pearson korelasyon analizleri, DFŞ mağduriyetinin hem benlik saygısı (r=0,268; p<0,01) hem de bilişsel çarpıtma puanlarıyla (r=0,360; p<0,01) istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur; RBSÖ'nün ters puanlama yapısı gereği bu bulgu, DFŞ mağduriyeti arttıkça benlik saygısının azaldığına işaret etmektedir. Basit regresyon analizi sonuçlarına göre kurulan model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş (F=9,161; p<0,05; R²=0,105) ve DFŞ mağduriyetinin Doğrudan Saldırganlık alt boyutu, benlik saygısını anlamlı düzeyde yordamıştır. AMOS aracılığıyla bootstrap yöntemiyle test edilen yapısal eşitlik modeli, bilişsel çarpıtmaların DFŞ mağduriyeti ile benlik saygısı arasındaki ilişkide yalnızca Doğrudan Saldırganlık alt boyutu üzerinden istatistiksel olarak anlamlı bir kısmi aracılık etkisi sergilediğini (dolaylı etki %95 GA: 0,007-0,271; p<0,05); İzleme/Kontrol alt boyutunda ise bu etkinin anlamlılık düzeyine ulaşmadığını göstermiştir. Ayrıca erkek öğrencilerin, şehir merkezinde ikamet edenlerin, geçmişte romantik ilişki deneyimi olanların ve aile içi şiddete maruz kalmış katılımcıların DFŞ mağduriyeti puanlarının diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu; aile içi şiddet öyküsü bulunan katılımcıların ayrıca benlik saygısı ve bilişsel çarpıtma puanları açısından da anlamlı biçimde ayrıştığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, DFŞ mağduriyetinin bilişsel süreçler aracılığıyla benlik saygısını olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermekte; bu doğrultuda bilişsel davranışçı temelli psikoeğitim ve önleyici müdahale programlarının geliştirilmesinin önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler; Dijital flört şiddeti, benlik saygısı, bilişsel çarpıtmalar, üniversite öğrencileri, siber istismar
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the mediating role of cognitive distortions in the relationship between digital dating violence (DDV) victimization and self-esteem among university students. Employing a cross-sectional descriptive and causal-relational design, the sample consisted of 210 volunteer undergraduate students (142 women, 68 men) aged 18–30, enrolled at Ege University, recruited between October 2025 and May 2026. Data were collected online using a Sociodemographic Information Form, the Cyber Dating Abuse Questionnaire (CDAQ), the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), and the Relationships Cognitive Distortions Scale (RCDS), and were analyzed using SPSS and AMOS software. It was determined that 43.3% of participants had experienced DDV at the hands of a romantic partner, while self-esteem levels were distributed as 43.3% high, 37.1% moderate, and 19.5% low. Pearson correlation analyses revealed that DDV victimization was significantly and positively associated with both self-esteem (r=.268; p<.01) and cognitive distortion scores (r=.360; p<.01); given the reverse-scoring structure of the RSES, this finding indicates that self-esteem declines as DDV victimization increases. Simple regression analysis yielded a statistically significant model (F=9.161; p<.05; R²=.105), in which the Direct Aggression subscale of DDV victimization significantly predicted self-esteem. Structural equation modeling, tested via bootstrap procedures in AMOS, showed that cognitive distortions exerted a statistically significant partial mediating effect on the relationship between DDV victimization and self-esteem, but only through the Direct Aggression subscale (indirect effect 95% CI: 0.007–0.271; p<.05); the Monitoring/Control subscale did not reach statistical significance in this pathway. Furthermore, male students, those residing in city centers, those with a prior history of romantic relationships, and those who had experienced family violence exhibited significantly higher DDV victimization scores than their counterparts; participants with a history of family violence also differed significantly in terms of self-esteem and cognitive distortion scores. These findings suggest that DDV victimization may negatively affect self-esteem through cognitive processes, underscoring the importance of developing cognitive-behavioral psychoeducational and preventive intervention programs. Keywords; Cyber dating abuse, self-esteem, cognitive distortions, university students, cyberviolence
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde siber flört istismarının ilişki doyumu üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of cyber dating abuse on relationship satisfaction in romantic relationships
ELİF MERFA DÜZGÜN GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT HAMİL NAZİK
- Üniversite öğrencilerinde dijital flört şiddetinin çocukluk çağı travmaları ve yakın ilişkilerde şiddete yönelik tutumlarla ilişkisi
The relationship between digital dating violence, childhood traumas, attitudes toward intimate partner violence among university students
ÜNAL KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiGiresun ÜniversitesiKadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ŞAHİN
- Bir üniversitede öğrencilerin siber flört istismarına maruziyetlerinin benlik saygısına etkisi ve akıllı telefon bağımlılığının aracı rolü
The effect of students' exposure to cyber dating abuse on self-esteem at a university and the mediating role of smartphone addiction
SENA OKTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ODABAŞ
- La violence conjugale chez les étudiantes universitaires
Kadin üniversite öğrencilerinde flört şiddeti
ELİF BİLGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
2023
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK MERÇİL
- Kurbanların gözünden üniversite öğrencilerinin flört ilişkilerinde dijital şiddet
Digital violence in dating relations of university students from the victims perspective
HAVVA ALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRCAN ERGÜN BAŞAK