Kemoterapiye bağlı yan etki yönetiminde yapay zeka destekli mobil uygulama: Randomize kontrollü çalışma
Artificial intelligence – supported mobile application for chemotherapy related-side effects management: A randomized controlled trial
- Tez No: 1024738
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLBEYAZ CAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Onkoloji, Nursing, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Onkolojik hemşirelik, Oncologic nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kemoterapi ilişkili yan etkilerin yönetiminde hasta tarafından kullanılan yapay zekâ destekli mobil uygulamanın etkinliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Tekrarlayan ölçümlü randomize kontrollü tasarımda yürütülen araştırma, Nisan 2025-Mayıs 2026 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Servisi'nde gerçekleştirildi. Araştırma 51 deney ve 50 kontrol olmak üzere toplam 101 hasta ile tamamlandı. Deney grubundaki hastaların telefonlarına yapay zekâ destekli mobil uygulama yüklendi ve hastalardan kemoterapi sürecinde semptom yönetimi için uygulamayı kullanmaları istendi. Kontrol grubundaki hastalar standart izlem ile değerlendirildi. Veriler Bireysel Özellikler Formu, Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği ve mobil uygulama kayıtları ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, grup karşılaştırmaları, lineer karma model ve lojistik regresyon analizi kullanıldı. Deney grubunda fiziksel, sosyal, psikolojik ve genel iyilik hali puanlarının birçok ölçüm zamanında kontrol grubuna göre daha düşük olduğu belirlendi. Lineer karma model analizlerinde grup ve grup-zaman etkileşiminin anlamlı olması, semptom deneyiminin izlem sürecinde gruplar arasında farklı seyrettiğini gösterdi. Mobil uygulamanın en sık bulantı-kusma, iştahsızlık, oral mukozit, uyku bozukluğu ve tat değişikliği semptomları için kullanıldığı; uygulama sonrasında tüm semptom puanlarında azalma olduğu saptandı. Hastaların uygulamaya ilişkin memnuniyet düzeyleri yüksek, kullanım sıklıkları orta düzeyde bulundu. Lojistik regresyon analizinde tanı türü, hastalık evresi ve kronik hastalık varlığı uygulama kullanımı ile ilişkili faktörler olarak belirlendi. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli mobil uygulamanın kemoterapi alan kanser hastalarında semptom izlemi, öz yönetim ve destekleyici bakım sürecine katkı sağlayabilecek bir araç olduğu belirlendi
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effectiveness of an artificial intelligence-supported mobile application used by patients in the management of chemotherapy-related side effects. The study was designed as a repeated-measures randomized controlled trial and was conducted between April 2025 and May 2026 in the Outpatient Chemotherapy Unit of Istanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Faculty of Medicine Hospital. The study was completed with a total of 101 patients, including 51 patients in the intervention group and 50 patients in the control group. The artificial intelligence-supported mobile application was installed on the smartphones of patients in the intervention group, and they were asked to use the application for symptom management during chemotherapy. Patients in the control group were followed with standard monitoring. Data were collected using the Individual Characteristics Form, the Nightingale Symptom Assessment Scale, and mobile application records. Descriptive statistics, group comparisons, linear mixed models, and logistic regression analysis were used for data analysis. Physical, social, psychological, and general well-being scores were lower in the intervention group than in the control group at several measurement times. The significant group and group-by-time interaction effects in the linear mixed model analyses indicated that symptom experience changed differently between the groups throughout follow-up. The mobile application was most frequently used for nausea-vomiting, loss of appetite, oral mucositis, sleep disturbance, and taste alteration. Symptom scores decreased after application use for all symptoms. Patients' satisfaction with the application was high, whereas the frequency of use was moderate. Logistic regression analysis showed that diagnosis type, disease stage, and the presence of chronic disease were factors associated with mobile application use. In conclusion, the artificial intelligence-supported mobile application was found to be a supportive tool that may contribute to symptom monitoring, self-management, and supportive care in cancer patients receiving chemotherapy
Benzer Tezler
- Meme kanseri tedavisinde postoperatif radyoterapi ve adjuvan kemoterapinin lokal ve uzak metastazlara etkisi
Başlık çevirisi yok
AHMET KİZİR
- Kanserli çocukların hastalık ve tedaviye ilişkin psikolojik tepkilerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
