Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde merkez-yerel ilişkilerinin idari vesayet ve siyasal karışmacılık çerçevesinde incelenmesi: Hatay Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri örneği
An examination of central–local relations under the presidential system of government within the framework of administrative supervision and political interference: The case of Hatay Metropolitan Municipality and its district municipalities
- Tez No: 1024853
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF KARAKILÇIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde merkez-yerel ilişkilerini idari vesayet ve siyasal karışmacılık bağlamında incelemek, idari vesayet denetiminin siyasal karışmacılığa dönüşüp dönüşmediğinin üst düzey belediye yöneticileri tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda araştırmada, üst düzey belediye yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirilmiş, idari vesayet ve siyasal karışmacılık uygulamalarının üst düzey belediye yöneticileri tarafından nasıl değerlendirildiğine ve bu uygulamaların Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde merkez-yerel ilişkileri içerisindeki yeri incelenmiştir. Alan araştırması, nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması modeli ile gerçekleştirilmiştir. Hatay Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin idari vesayet ve siyasal karışmacılık uygulamalarına dair deneyimlerini ortaya koymak amacıyla araştırma; Hatay ili ve ilçeleri olan Altınözü, Antakya, Arsuz, Belen, Defne, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun Kırıkhan, Kumlu, Payas, Reyhanlı, Samandağ, Yayladağı belediyelerinde görev yapan 32 üst düzey belediye yöneticisi ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunun belirlenmesinde araştırmanın amacına en uygun katkıyı sunacağı düşünülen amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik tekniği kullanılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler neticesinde temalar belirlenmiş, her temaya ait kategoriler ise içerik analizine dayalı olarak oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, Hatay Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinde idari vesayet uygulamalarının; ulusal mevzuat, yerel yönetim politikaları ve merkez-yerel yönetim ilişkileri çerçevesinde şekillendiği belirlenmiştir. Bu uygulamaların bazı durumlarda hukuki denetim sınırları içerisinde değerlendirildiği, bazı durumlarda ise özellikle farklı siyasi partilere mensup belediyeler açısından siyasal karışmacılık algısına neden olduğu görülmüştür. Öte yandan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde idari vesayet yetkisinin belediyeler üzerinde uygulanış biçiminin olağan ve olağanüstü duruma göre farklılaştığını ve bazı durumlarda siyasal karışmacılık olarak algılanabilecek pratiklerle kesişebildiğini, ancak bu durumun genel ve sistematik bir dönüşüm olarak değerlendirilmesinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Bununla birlikte, uygulamaların belediyelerin hizmet sunumu, karar alma süreçleri ve yerel özerklik anlayışı üzerinde farklı düzeylerde etkiler oluşturduğu; bu etkilerin belediyelerin kurumsal yapıları, siyasi aidiyetleri ve merkezi yönetimle ilişkilerine göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi çerçevesinde idari vesayet denetiminin hukuki sınırlarının daha açık biçimde belirlenmesi, yerel yönetimlerin idari özerkliğini güçlendirecek uygulamaların geliştirilmesi ve merkezi yönetim ile belediyeler arasındaki koordinasyonun demokratik yerel yönetim ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine central-local relations within the Presidential Government System in the context of administrative oversight and political interference, and to reveal how senior municipal officials assess whether administrative oversight has turned into political interference. In this context, the study involved interviews with senior municipal officials to examine how they assess the practices of administrative supervision and political interference, and to investigate the role of these practices within central-local relations under the Presidential Government System. The field research was conducted using the multiple case study model, one of the qualitative research methods. To reveal the experiences of Hatay Metropolitan Municipality and the district municipalities regarding administrative supervision and political interference practices, the research was carried out in was carried out with 32 senior municipal officials serving in the municipalities of Hatay province and its districts: Altınözü, Antakya, Arsuz, Belen, Defne, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Payas, Reyhanlı, Samandağ and Yayladağı. In determining the sample group, the maximum diversity technique one of the purposeful sampling methods deemed most suitable for the research objective was employed. Data were collected through in-depth interviews conducted using a semi-structured interview form. The data obtained from the interviews were analysed using content analysis. The research found that administrative oversight practices within Hatay Metropolitan Municipality and district municipalities are shaped within the framework of national legislation, local government policies and central-local government relations. It was observed that, in some cases, these practices are assessed within the bounds of legal oversight, whilst in others they give rise to a perception of political interference, particularly in relation to municipalities affiliated with different political parties. Furthermore, it demonstrates that the manner in which administrative supervision authority is exercised over municipalities under the Presidential Government System varies depending on whether the situation is ordinary or extraordinary, and that in some instances it may intersect with practices that could be perceived as political interference; however, it is limited in terms of being assessed as a general and systematic transformation.Furthermore, it has been established that these practices exert varying degrees of influence on municipalities' service delivery, decision-making processes and understanding of local autonomy; these effects vary according to the municipalities' institutional structures, political affiliations and relationships with the central government. In this regard, it has been concluded that the legal boundaries of administrative oversight within the framework of the Presidential Government System must be more clearly defined, practices that strengthen the administrative autonomy of local authorities must be developed, and coordination between the central government and local authorities must be restructured in line with the principles of democratic local governance.
Benzer Tezler
- Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde merkez yerel ilişkileri ve vesayet denetimi
Central local relations and administrative tutelage in the Presidential government system
ÜNAL KÜÇÜK
Doktora
Türkçe
2020
Kamu Yönetimiİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF KARAKILÇIK
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Türkiye'de demokrasinin yeniden inşası sürecinde Anavatan Partisi (1983-1991)
The Motherland Party in the process of the reconstruction of democracy in Turkey (1983-1991)
SÜLEYMAN AŞIK
- Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Gençlik ve Spor Bakanlığının dönüşümü
Transformation of the Ministry of Youth and Sports in the Presidential government system
İHSAN SELİM BAYDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİRAN CANSEVER
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK