Çocuklar için felsefe etkinlikleri yoluyla Türkçe derslerinde temel dil becerilerinin geliştirilmesi
Developing basic language skills in Turkish lessons through philosophy acvitivites for children
- Tez No: 1025499
- Danışmanlar: PROF. DR. LATİF BEYRELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, Turkish education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireyler; ihtiyaç duydukları ve hayat boyu kullanacakları dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini Türkçe dersi ile kazanmakta ve geliştirmektedir. İçinde bulunduğumuz çağda bireylerden bilgiyi kullanma, düşünme, sorgulama, değerlendirme, akıl yürütme becerilerini etkili bir şekilde kullanmalarını beklenmektedir. Çocuklar için Felsefe (P4C), bireylerin akıl yürütme becerilerini geliştirmeyi esas alan ve aynı zamanda eleştirel, yaratıcı, iş birlikçi ve özenli düşünme becerilerinin gelişmesini hedefleyen bir eğitim yaklaşımıdır. Bu araştırmanın amacı, Çocuklar için Felsefe etkinlikleri yoluyla Türkçe derslerinde öğrencilerin temel dil becerilerindeki gelişimlerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın problem cümlesi“Çocuklar için Felsefe etkinlikleri yoluyla Türkçe derslerinde öğrencilerin temel dil becerileri nasıl geliştirilebilir?”şeklinde belirlenmiştir. Araştırmanın problem cümlesine yanıt bulmak için şu alt problemlere yanıt aranmıştır: 1. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri, öğrencilerin dinleme/izleme becerisini ne yönde etkilemiştir? 2. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri, öğrencilerin okuma becerisini ne yönde etkilemiştir? 3. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri, öğrencilerin konuşma becerisini ne yönde etkilemiştir? 4. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri, öğrencilerin yazma becerisini ne yönde etkilemiştir? 5. Öğrencilerin Çocuklar için Felsefe etkinliklerine yönelik görüşleri nasıldır? Bu çalışmada, uygulama ve araştırma süreci iç içe olduğu için nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması modeli ile araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Sancaktepe ilçesinde bulunan bir ortaokulun 5. sınıfında öğrenim gören ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemiyle belirlenen 34 öğrenci oluşturmuştur. Temel dil becerileri ve Çocuklar için Felsefe kavramları doğrultusunda teorik çerçevesi oluşturulan araştırmanın uygulama süreci için araştırmacı tarafından 8 haftalık bir eylem planı hazırlanmıştır. Eylem sürecinde öğrenci ve araştırmacı-öğretmen günlüklerinden elde edilen veriler doğrultusunda eylem planlarında çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı öğretmen ve öğrenci günlükleri, etkinlik setleri, ses kayıtları ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler; doküman analizi yoluyla incelenmiş, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri yoluyla Türkçe dersinin tasarlanması, temel dil becerilerinin tamamını kapsaması bu çalışmayı özel kılmıştır. Bu araştırmanın neticesinde şu sonuçlara ulaşılmıştır: Dinleme/izleme becerisi bakımından öğrencilerin dinlediklerine yönelik soru sorma, dinlediklerinde ön bilgilerinden ve gözlemlerinden yararlanma, dinlediklerini sorgulama, ilişkilendirme, değerlendirme, yorumlama, farklı fikirlere açık olma becerilerinde gelişim görülmüştür. Konuşma becerisi bakımından öğrencilerin kendini ifade etme, günlük hayattan örnekler verme, kavramları ilişkilendirme, düşüncelerini gerekçeleri ile ifade etme, çıkarım yapma, farklı fikirler üretme, yorumlama, değerlendirme, kavram oluşturma, bir kavramı farklı yönleri ile ele alma noktalarında gelişim olduğu belirlenmiştir. Okuma becerisi bakımından öğrencilerin okudukları metne yönelik soru sorma, metni farklı açılardan değerlendirme, metindeki sorunu ve sorunun çözüm yollarını belirleme becerilerinde gelişim görülmüştür. Yazma becerisi bakımından öğrencilerin daha hızlı metin kurgulayabilme açısından gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenciler; Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde eğlendiklerini, düşündüklerini ve kendilerini ifade edebildiklerini, metnin önemli kısımlarını belirleyebildiklerini, iletişim kurabildiklerini, farklı fikirlere açık olabildiklerini, metnin konusu ve ana fikrini tespit edebildiklerini, çıkarım yapabildiklerini, akıcı konuşabildiklerini, metin kurgulayabildiklerini, dinlediklerini anlayabildiklerini, yaratıcı düşünebildiklerini ifade etmişlerdir. Çocuklar için Felsefe etkinlikleri farklı sınıf seviyelerinde ve ders içeriklerinde uygulanarak yeni araştırmalar gerçekleştirilebilir.
Özet (Çeviri)
Through Turkish lessons, pupils acquire and develop the listening, speaking, reading and writing skills they need and will use throughout their lives. In this day and age, pupils are expected to make effective use of their skills in applying knowledge, thinking, questioning, evaluating and reasoning. Philosophy for Children (P4C) is an educational approach that focuses on developing individuals' reasoning skills whilst also aiming to foster critical, creative, collaborative and reflective thinking skills. The aim of this study is to examine the development of pupils' core language skills in Turkish lessons through Philosophy for Children activities. In line with this aim, the research question has been formulated as follows: 'How can pupils' core language skills be developed in Turkish lessons through Philosophy for Children activities?' To answer the research question, the following sub-questions were addressed: 1. How have 'Philosophy for Children' activities affected pupils' listening/viewing skills? 2. How have 'Philosophy for Children' activities affected pupils' reading skills? 3. How have 'Philosophy for Children' activities affected pupils' speaking skills? 4. How have Philosophy for Children activities affected pupils' writing skills? 5. What are pupils' views on Philosophy for Children activities? In this study, as the practice and research processes are intertwined, the research was conducted using the action research model, one of the qualitative research methods. The study group consisted of 34 pupils in Year 5 at a secondary school in the Sancaktepe district of Istanbul during the 2024–2025 academic year, selected using a convenience sampling method. An 8-week action plan was prepared by the researcher for the implementation phase of the study, which was grounded in a theoretical framework based on basic language skills and the concepts of Philosophy for Children. During the action phase, various adjustments were made to the action plans based on data obtained from student and researcher-teacher diaries. Research data were collected using the researcher-teacher and pupil diaries, activity sets, audio recordings and a semi-structured interview form. The data obtained were examined through document analysis and analysed using content analysis. The design of the Turkish language lesson through 'Philosophy for Children' activities, which encompasses all core language skills, is what makes this study unique. The following conclusions were reached as a result of this research: In terms of listening/viewing skills, development was observed in the pupils' abilities to ask questions about what they had heard, to draw on their prior knowledge and observations whilst listening, to question what they had heard, to make connections, to evaluate, to interpret, and to be open to different ideas. In terms of speaking skills, it was determined that students had developed in their ability to express themselves, provide examples from daily life, relate concepts, express their thoughts with supporting reasons, draw conclusions, generate different ideas, interpret, evaluate, form concepts, and examine a concept from different angles. In terms of reading skills, development was observed in students' abilities to ask questions about the text they read, evaluate the text from different perspectives, and identify the problem in the text and possible solutions. In terms of writing skills, it was determined that students showed development in their ability to construct texts more quickly. The pupils stated that, during Philosophy for Children activities, they had fun, thought deeply and were able to express themselves; that they could identify key parts of a text, communicate effectively, remain open to different ideas, identify the subject and main idea of a text, draw conclusions, speak fluently, construct texts, understand what they hear and think creatively. Further research could be carried out by implementing 'Philosophy for Children' activities across different year groups and subject areas.
Benzer Tezler
- Baba yoksunluğunun benlik kavramına etkisi ve babasız öğrencilerin problemlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının saptanması
Başlık çevirisi yok
OYA GÜNGÖRMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL EKŞİ
- 7-14 yaş grubu çocuklarının karşılaştıkları trafik kazaları ve bunlara uygulanan trafik eğitimi
Başlık çevirisi yok
METLİBAN KUŞHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EYÜP G. İSPİR
- Televizyon reklamlarının ses-söz uyumu (Prozodi) yönünden incelenmesi ve dilimizin müziğine etkileri
A study on the television advertisements from the point speech-sound harmany (prosody) and it's influence on the rhythm of our language
C. HAKAN ÇUHADAR