Prediyabetli bireylerde glisemik kontrolü düzelten egzersiz türü ve egzersiz eşiğinin belirlenmesi
Determining the type of exercise and exercise threshold that improves glycemic control in individuals with prediabetes
- Tez No: 1025551
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN BİROL ÇOTUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Bilim ve Teknoloji, Spor, Nutrition and Dietetics, Science and Technology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Sağlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aktif prediyabetli ve prediyabet remisyonundaki bireylerde, Akdeniz diyeti ile kombine edilmiş, 12 haftalık program içinde sıralı uygulanan 4'er haftalık bisiklet ve kürek egzersizinin vücut kompozisyonu ve glisemik parametreler üzerindeki etkilerini değerlendirmek; ayrıca sürekli glukoz izlemi ile elde edilen glisemik metriklerdeki değişimleri ve egzersiz kesilmesinin etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya prediyabet egzersiz grubu (n=8), prediyabet remisyon egzersiz grubu (n=8) ve yalnızca Akdeniz diyeti uygulanan kontrol grubu (n=8) olmak üzere toplam 24 kadın gönüllü dahil edildi. Egzersiz grupları, 12 haftalık program boyunca sürdürülen Akdeniz diyetine ek olarak sırasıyla 4 hafta bisiklet ve 4 hafta kürek ergometresi egzersizi uyguladı. Glisemik kontrol, 23 ayrı SGİ metriği kullanılarak değerlendirildi. Müdahale öncesi ve sonrasında vücut kompozisyonu, kan parametreleri, MEDAS ve PUKİ ölçekleri analiz edildi. Bulgular: On iki haftalık müdahale sonunda vücut ağırlığı (η²p=0,690, p<0,001; toplam -4,44 kg) ve vücut yağ oranında (η²p=0,428, p<0,001) büyük etki büyüklüğünde anlamlı azalmalar gözlenmiş, yağsız vücut kütlesi korunmuştur (p=0,195); bu iyileşmelerde grup etkisi anlamlı bulunmamış, yani değişim üç grupta -kontrol dahil- benzer seyretmiştir. HbA1c (η²p=0,243, p=0,023), açlık insülini (η²p=0,438, p=0,001) ve HOMA-IR (η²p=0,443, p<0,001) anlamlı olarak azalmış; ancak HbA1c ve açlık damar glukozunda grup etkisi de anlamlı bulunmuş, remisyon grubu bu iki parametrede kontrol grubundan anlamlı düşük değerler göstermiştir. Bisiklet ve kürek dönemleri, başlangıç diyetine kıyasla TAR, CONGA ve J-İndeks'te benzer düzeyde anlamlı iyileşme sağlamıştır. Egzersiz sonrası dönemde glisemik kazanımlar geri dönmüş, ADRR bisiklet (p=0,003) ve kürek (p=0,046) dönemlerine göre anlamlı artmıştır. Remisyon grubunda değişkenlik göstergeleri düşük seyrederken LBGI anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,023). SGİ, toklukta venöz kan glukozuna kıyasla belirgin biçimde yüksek değerler vermiştir (sensör: 139–151 mg/dL; damar: ~92 mg/dL). Sonuç: Akdeniz diyeti temelli müdahale, egzersizden bağımsız, vücut kompozisyonu ve insülin duyarlılığında klinik açıdan anlamlı iyileşmeler sağlamıştır; HbA1c'deki iyileşme ise özellikle remisyon grubunda belirginleşmiştir. Egzersiz uygulamasını izleyen dönemde glisemik göstergelerin başlangıç düzeyine dönmesi, yaşam tarzı değişikliklerinin sürekliliğinin metabolik kontrol için zorunlu olduğunu göstermektedir. SGİ metrikleri, geleneksel yöntemlerin maskelediği dinamik glisemik değişimlerin izlenmesinde üstünlük sağlamakla birlikte, SGİ ile venöz kan arasındaki ölçüm farklarının klinik değerlendirmelerde referans yöntemlerle desteklenmesi gerektiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to evaluate the effects of four sequential four-week cycles of cycling and rowing exercises, combined with the Mediterranean diet and carried out over a 12-week programme, on body composition and glycemic parameters in individuals with active prediabetes and those in prediabetes remission; as well as to examine changes in glycemic metrics obtained via continuous glucose monitoring and the effect of discontinuing exercise. Materials and Methods: A total of 24 female volunteers were included in the study, comprising a prediabetes exercise group (n=8), a prediabetes remission exercise group (n=8) and a control group following the Mediterranean diet alone (n=8). In addition to the Mediterranean diet, which was maintained throughout the 12-week programme, the exercise groups undertook 4 weeks of cycling and 4 weeks of rowing ergometer exercise, respectively. Glycemic control was assessed using 23 separate CGM metrics. Body composition, blood parameters, and the MEDAS and PUKI scales were analysed before and after the intervention. Results: At the end of the 12-week intervention, significant reductions with large effect sizes were seen in body weight (η²p=0,690, p<0,001; total -4,44 kg) and body fat percentage (η²p=0,428, p<0,001), while fat-free mass was preserved (p=0,195); the group effect was not significant, indicating similar changes across all three groups, including control. HbA1c (η²p=0,243, p=0,023), fasting insulin (η²p=0,438, p=0,001), and HOMA-IR (η²p=0,443, p<0,001) decreased significantly; however, the group effect was significant for HbA1c and fasting venous glucose, with the remission group showing significantly lower values than control. Cycling and rowing periods produced comparable improvements in TAR, CONGA, and the J-Index versus baseline diet. Glycemic gains reversed post-exercise, with ADRR rising significantly versus both cycling (p=0,003) and rowing (p=0,046). In the remission group, variability indices stayed low, while LBGI was significantly higher (p=0,023). CGM values were markedly higher than venous glucose postprandially (sensor: 139–151 mg/dL; venous: ~92 mg/dL). Conclusion: The Mediterranean diet-based intervention, independent of exercise, has led to clinically significant improvements in body composition and insulin sensitivity; the improvement in HbA1c was particularly pronounced in the remission group. The return of glycemic parameters to baseline levels following the exercise programme demonstrates that the continuity of lifestyle changes is essential for metabolic control. While CGM metrics offer superior monitoring of dynamic glycemic changes that are masked by traditional methods, it has been observed that measurement differences between CGM and venous blood must be supported by reference methods in clinical assessments.
Benzer Tezler
- Prediyabetli bireylerde farklı egzersiz programlarının glisemik kontrol, vücut kompozisyonu, denge ve fiziksel aktivite düzeyine etkisi
The effects of different exercise programs on glycemic control, body composition, balance and physical activity levels in individuals with prediabetes
GÜL PEHLİVAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN USGU
- Prediyabetin patofizyolojisinde Dickkopf-1'in rolü
The role of Dickkopf-1 in the pathophysiology of prediabetes
FATMA ELİRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Prediyabet (Bozulmuş açlık glisemisi ve/veya bozulmuş glukoz toleransı) ve tip 2 diyabetli bireylerde kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Assesment of cognitive functions on prediabetic, well controlled and poorly controlled diabetic patients
GÜLİN ALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN DİNÇÇAĞ
- Prediyabetik ve tip 2 diyabetli bireylerde kronik hastalıklara uyum ve fiziksel aktivite düzeyinin HbA1c ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adaptation to chronic diseases physical activity levels and HbA1c in indivand iduals with prediabetic and type 2 diabetes
HATİCE BETÜL KETEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
UZMAN FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Prediyabetli yetişkin kadınlarda diyet inflamatuar indeksi ile serum asprosin ve omentin düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between dietary inflammatoryindex and serum asprosin and omentin levels in adult women withprediabetes
GİZEM TABAN
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN AYAZ