Ayçiçeği tohumlarından lipaz enzimi izolasyonu, saflaştırılması ve karakterizasyonu
Characterization and purification of lipase enzyme from sunflower seeds
- Tez No: 105985
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. AYTEN SAĞIROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği tohumu, Karakterizasyon, Lipazlar, Saflaştırma, Sunflower seed, Characterization, Lipases, Purification
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Trakya Bölgesinde bitkisel yağ üretmek amacıyla ayçiçeği tarımı yaygın bir şekilde yapılmaktadır. Bu ayçiçeği tohumları yaklaşık % 20-30 protein ve % 50-60 yağ içermektedir. Türkiye'de ayçiçeği yemeklik yağ üretiminde kullanılmakta ve proses sonrasındaki yan ürün olan küspe yalnızca hayvan yemi olarak değerlendirilmektedir. Proteince zengin olan tohumlardan yeterince yararlanılmamaktadır. Bu nedenle, tohumların yüksek ve değerli protein potansiyelinden öncelikle insan beslenmesinde ve bilimsel amaçlarla faydalanılması gerektiği düşünüldü. Bu çalışmada, ayçiçeği tohumlarından lipaz enziminin izole edilip saflaştırılması ve hidrolitik kataliz özelliklerinin tespit edilmesi amaçlandı. Literatür araştırmalarımızda, ayçiçeği tohumu lipazı ile ilgili saflaştırma ve karakterizasyon çalışmalarına rastlanmadı. Bölgede en çok ekilen ayçiçeği türlerinin tohumları blenderde öğütüldü ve yağı fosfat tamponu (0.1 M, pH 7) ve organik çözücü varlığında uzaklaştırıldı. Ayçiçeği tohumlarından yağları uzaklaştırmak için, beş çözücü kullanıldı ve n-bütanol en uygun çözücü olarak belirlendi. Sonra lipaz enzimi fraksiyonlu amonyum sülfat çöktürmesi ve takiben diyaliz ile kısmen saflaştırıldı. En yüksek enzim aktivitesine sahip olan % 90'lık tuz çökeleğinde üpaz aktivitesi 118 U/mg-protein olarak belirlendi. Diyalizden sonra enzim aktivitesinde azalma gözlendi. Çökelekteki proteinlerin molekül ağırlığı SDS- PAGE jel elektroforezi ile yaklaşık 12.500 Dalton olarak belirlendi. Ayçiçeği lipazının hidrolitik karakterizasyon çalışmasında, substrat spesifitesi ayçiçeği yağı, mısır özü yağı, zeytin yağı, tribütirin, triolein kullanılarak araştırıldı. Zeytin yağı spesifik substrat olarak belirlendi. Optimum pH, sıcaklık ve reaksiyon zamanı araştırıldı ve pH 8-9, sıcaklık 50-60°C ve zaman 5 dakika olarak bulundu. Enzimatik reaksiyonun kinetik sabitleri Lineweaver-Burk grafikleri yardımıyla Km: 0.71, Vmax: 360 U/mg-protein olarak belirlendi. Pankreatik lipaz için önemli bir aktivator olan Ca2+ iyonu, ayçiçeği lipazını yeterince aktive etmedi. Enzimin depo kararlılığı oldukça iyidir, altı aylık bir periyod içinde enzim aktivitesi sadece % 10 kadar azaldı.
Özet (Çeviri)
SUMMARY The sunflower cultivation has been widely applied to produce vegetable oil in Trakya Region, Turkey. These sunflower seeds contain about 20-30 % protein and 50-60 % oil. Sunflower has been used edible oil production in Turkey and solid residue which is by-product after process has been only used as feed. It is not enough benefited from the sunflower seeds which is rich in protein. Therefore it was considered that it should utilize from high and valuable protein potential of seeds previously in human nutrition and scientific aims. In this study it was aimed to purify lipase enzyme from sunflower seeds and determine its hidrolytic catalytic properties. It was not encountered the purification and characterization studies releated with sunflower seed lipase in our literature researches. Seeds of sunflower species which is most cultivated in the region were ground with blender and its oil was removed in the presence of phosphate buffer (0. 1 M, pH 7) and organic solvent. To remove oil from sunflower seeds, five solvents is used and n-butanol is determined as optimum solvent. Then, lipase enzyme was partially purified by fractional ammonium sulphate precipitation and following dialysis. Lipase activity was determined 118 U/mg- protein in the 90 % salt precipitate which has the highest enzymatic activity. After dialysis, it was observed decreasing in enzymatic activity. Molecular weight of protein in the precipitate was determined as about 12.500 Dalton by SDS-PAGE Gel Electrophoresis. In hidrolytic characterization study of sunflower lipase, substrate specifity was investigated using sunflower oil, corn oil, olive oil, tributyrin, triolein as substrate. Olive oil was determined as specific substrate. Optimum pH, temperature and reaction time were investigated and found 8-9, 50-60°C and 5 min, respectively. The kinetic constans of enzymatic reaction was established as Km=0.71 and Vmax=360 U/mg-protein by using Lineweaver-Burk plots. Ca ion, which is an important activator for pancreatic lipase, was not enough activated sunflower lipase. The storage stability of enzyme against time was rather good, enzymatic activity decreased only about 10 % for six months period. II
Benzer Tezler
- Trakya bölgesinde üretilen ayçiçeği tohumu (Helianthus annus L.) yağlarında bakır, demir, kadmiyum ve kurşun içeriklerinin belirlenmesi
Determination of copper, iron, cadmium and lead contents of the oils from sunflower seed (Helianthus annus L.) grown Trakya region, Turkey
YELDA ÜSTBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT TAŞAN
- Trichoderma harzianum'un ayçiçeğinde fide gelişimine ve tohum kökenli funguslara etkisi
The effect of Trichoderma harzianum on seedling growth and seed-borne fungi in sunflower
TUĞÇE GÜÇLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY ÖZER
- Ticari lesitinlerin fizikokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of physicochemical properties of commercial lecithins
TAHA ÖZTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞAN
PROF. DR. ÜMİT GEÇGEL
- Yüksek oleik asitli ayçiçek yağının enzimatik ekstraksiyonu
Enzymatic extraction of high oleic sunflower oil
GİZEM ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEM ÜSTÜN
- Ayçiçek yağının oksidasyon parametreleri ve bazı kalite özelliklerinin ağartma toprağı çeşidi ve deodorizasyon sıcaklığına bağlı olarak incelenmesi
Investigation of oxidation parameters and some quality properties of sunflower oil depending on bleaching earth type and deodorization temperature
ORÇUN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiManisa Celal Bayar ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN GÜNÇ ERGÖNÜL