Geri Dön

Finansal türevlerin vergilendirilmesinin incelenmesi ve değerlendirilmesi

Taxation of financial derivaties

  1. Tez No: 117978
  2. Yazar: RIFAT AYKÖSE
  3. Danışmanlar: PROF.DR. BİNNUR ÇELİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Forward, Gelir vergisi, Opsiyon, Swap, Vadeli işlem piyasaları, Vergilendirme, Vergiler, Forward, Income tax, Option, Swap, Futures markets, Taxation, Taxes
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET İşletmelerin son yıllarda karşılaştıkları riskler yeni finansman araçlarının oluşmasına neden olmuştur. Özellikle sabit kur sisteminden dalgalı kur sistemine geçilmesi, teknolojik gelişme, sermayenin uluslararası özellik kazanması finansal türev ürünlerini ortaya çıkaran gelişmelerdir. Türev ürünlerinin çeşitli fonksiyonları vardır. Bunlardan en önemlisi işletmelerin risklerini devretmesine olanak sağlamasıdır. Ayrıca; uluslararası sermayenin teşvik edilmesi, kurumsal yatırımcıların yatırım olanaklarının artması, sermaye birikimine katkı, borçlanma olanaklarında artış, fiyatlara referans olarak optimal fiyat oluşumu ve fiyat istikrarına katkısı gibi pek çok fonksiyonları bulunmaktadır. Dünyadaki gelişmelerden etkilenen ülkemizde özellikle dışa açılma ile birlikte türev ürünlerin kullanılmasını gerektiren ortamlar doğmakta, bu durum türev ürünlerine ilişkin piyasaların oluşmasını bir zorunluluk haline getirmektedir. Ülkemizdeki işletmeler, gerek ulusal, gerekse uluslararası piyasalarda sunulan türev ürünlerini kullanma çabası içersindedirler. Sınırlı düzeylerde de olsa kullanılan türev ürünlerine ilişkin gerekli teknik ve hukuki altyapının hazırlanması gerekmektedir. İncelememizin konusunu hukuki altyapının bir bölümünü oluşturan vergilemeye ilişkin düzenlemeler oluşturmaktadır. Yapılan incelemede ülkemizde türev ürünlerinin vergilendirilmesine ilişkin özel bir düzenlemenin bulunmadığı görülürken, vergilendirmenin genel düzenlemeler içersinde ve yorumlarla yapılmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. Her biri yeni uygulamalar olan türev ürünlerinin, öncelikle tüm çeşitleri ve detayları ile tanımlanmaları ve anlaşılmaları gerekmektedir. Swap işlemlerinin içeriği incelendiğinde, bu yolla daha az yapılan bir gidere bağlı olarak oluşan bir kazancın bulunduğu, ancak bu kazancın gelir veyakurumlar vergisinin konusu olabilecek bir gelir olmadığı anlaşılmaktadır. Futures, forward ve opsiyon işlemlerinde, işlem, mal teslimi ile sonuçlanmakta ise gelir vergisi veya kurumlar vergisini doğuran bir gelir bulunmamaktadır. Futures, forward ve opsiyon işlemlerinde, işlem, nakdi mutabakat ile sonuçlanmakta ise doğan kazanç gelir vergisi veya kurumlar vergisine tabidir. Futures, forward ve opsiyon işlemlerinin gelir veya kurumlar vergisi karşısındaki durumları benzerlik göstermektedir. Swap ve futures işlemleri arbitraj istisnası kapsamında değerlendirilmekte olduğundan banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulmamaktadır. Forward ve opsiyon işlemlerinin bankalar tarafından yapılaması halinde bu türev ürünlerinin de arbitraj kavramı içersinde yer alıp almayacağına ilişkin tam bir açıklık bulunmamaktadır. Konunun açıklayıcı yeni bir düzenlemeye muhtaç olduğu sonucuna varılmaktadır. Swap ve forward işlemlerine ilişkin yapılan sözleşmeler damga vergisine tabi olurken, futures ve opsiyon sözleşmeleri ise DVK dışında başka kanunlarda yapılan düzenlemeler ile istisna edilmiş olup, damga vergisine tabi değildir. Uygulamanın aynı gerekçelere dayanarak tüm türev ürünleri için benzerliğe ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bankalar aracılığıyla yapıldığından swap işlemleri ve nakdi mutabakat ile sonuçlanan futures, forward ve opsiyon işlemleri katma değer vergisine tabi olmadığı, istisnaları bulunmakla birlikte, mal teslimi ile sonuçlanan futures, forward ve opsiyon işlemlerinin ise katma değer vergisine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda çok yeni olan türev ürünlerinin ülkemizde yeterince anlaşılmadığı ve mutlak olarak vergilemeye ilişkin yeni düzenlemelerin ve açıklamaların yapılmasına gerek olduğu anlaşılmaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Risks faced corporation during recent years, caused to exist for new financial instrument. Especially transferring from fixed exchange system to wavy exchange system, technological development, gaining an international characteristic of capital, are the developments causing financial derivative products to appear. There are various function of derivative products to appear. There are various functions of derivative products. The most important of these is enabling corporation to transfer their risks. There are also various functions, such as incitement of international investors, addition to capital accumulation, increase in dept possibilities, optimal price establishment referencing to price and addition stability In our country having the effect of world development, especially together with opening to foreign market, derivative products should be used ambience are risen, and this condition mandates derivative products related market establishment. Corporations in our country are trying to use derivative products marketed within either national or international markets. Even if used with limited levels derivative products related required technical and legal substructure should be prepared. Our investigation subject is composed of legal substructure's a part composing taxation related arrangements. During the performed investigation it is seen that there is no special arrangement related with taxation of derivative products in our country, and it is understood that taxation is tried to performed within general arrangements and comments. Identification and agreement of firstly all kinds of details of derivative product one is new application is required. When the content of swap transactions is investigated, it is understood that there is an income existed in connection with an expense incurred via this way but this income is notan income that can be subjected to income or corporation tax. If transaction is completed with delivery of merchandises during futures, forward and option transactions, There is no income causing income tax or corporation tax. If transaction is completed with cash agreement during futures, forward and option transactions, existed income is subjected to income tax or corporation tax, Condition of futures, forward and option transactions against income tax or corporation tax is showing similarity. As swap and futures transactions are evaluated under arbitration exclusion, it is subjected to bank and insurance transactions tax. In case of performance of forward and option transactions via banks, there is no clearness in connection with taking place of this derivative products within arbitration concept. It is concluded that the matter needs an explanatory arrangement. While agreements granted in connection with swap and forward transactions are subjected to stamp due, futures and option agreements are excepted with arrangements performed by other codes, excluding DVK (Stamp Due Code), and are not subjected to DVK. Application should be explained and similiarized for all derivative products based on similar reasons. As performed via banks, it is understood that swap transactions and cash agreement resulted futures, forward and option transactions are not subjected to VAT and with its exceptions, merchandise delivery resulted futures, forward and option transactions are subjected to VAT (Value Added Tax). As a result of performed investigation, it is understood that derivative products being the very new are not understood sufficiently in our country and new arrangements and explanations related taxation are required surely. 1*2*- *$>** vga***

Benzer Tezler

  1. İşletmelerde finansal türevlerin işletme değerine etkisi: Borsa İstanbul'da bir uygulama

    The effects of financial derivati̇ves on firm value: An application in İstanbul Stock Exchange

    ONUR AKPINAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Kocaeli Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Risk yönetiminde finansal türevlerin Türkiye açısından değerlendirilmesi

    Financial derivatives in the risk management and the appraisal of the financial derivatives with respect to Türkiye

    RECAİ BİBEROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Gazi Üniversitesi

    Dış Ticaret Eğitimi Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. الرقابة الشرعية على المشتقات المالية دراسة تطبيقية

    FİNANSAL TÜREVLERİN İSLAM HUKUKU AÇISINDANDENETİMİ

    ABDULRAHMAN ABDULAZİZ S BİN NAFİSAH

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2019

    İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Yükleniyor...

  4. Theories, practices, and potentials of Islamic derivatives: A search for Islamic financial innovation

    İslami türevlerin teorileri, uygulamaları ve potansiyelleri: İslam finansal inovasyon için bir arayış

    MİRZA ABDUL MATEEN BAIG

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Dördüncü kuşak finansal kriz modeli: 1975–2011 Amerika Birleşik Devletleri uygulaması

    Fourth generation financial crisis model: İmplementation to the 1975–2011 United States Economy

    HASAN ALPAT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Dumlupınar Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...