Eski Türkçeden eski Anadolu Türkçesine anlam değişmeleri
The Meaning changes beginning from old Turkish to old Anatolian Turkish
- Tez No: 122991
- Danışmanlar: DOÇ.DR. VAHİT TÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Anlam bilim, Anlam değişikliği, Dil, Dil bilim, Eski Anadolu Türkçesi, Eski Türkçe, Meaning, Semantics, Meaning change, Language, Linguistics, Old Anatolian Turkish, Old Turkish
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yapılan çalışmada Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi'ne anlam değişmeleri incelenmiştir. Çalışmanın teori kısmının ele alındığı Giriş, altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi'ne kadar tarihi devirler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, anlam biliminin çıkış noktası olan dil bilimi ve onun da başlangıcı olan dil konulan“Dil ve Dil Bilimi”başlığıyla kısaca incelenmiştir. Üçüncü bölümde anlam bilimi, anlam biliminin tarihi, anlam ve anlam alanı, kavram ve kavram alanı, Türkçe'de kavramlaştırma, temel anlam, yan anlam, yan anlamların gelişme yolları incelenmiştir. Dördüncü bölümde anlam değişmelerinde etkili olan anlam olayları; benzetme, aktarma (deyim aktarması, ad aktarması), çok anlamlılık, eş anlamlılık, eş seslilik ve bağlam alt başlıklarıyla ele alınmıştır. Beşinci bölümde anlam değişmesi kavramı incelenmiş ve türleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu türler; anlam daralması, özelleşme, anlam genişlemesi, genelleşme, mecazlaşma, komşuluk, eksiltme, tabu, argo, başka anlama geçiş (yakın anlama geçiş, uzak anlama geçiş, zıt anlama geçiş), anlam iyileşmesi, anlam kötüleşmesidir. Altıncı bölümde anlam değişmelerinin sebebi, süresi ve gelişimi incelenmiştir. Tezin esas kısmında, Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi sonuna kadar anlam değişmesine uğrayan kelimeler tek tek incelenmiştir. Kelimeler; meydana gelen anlam değişmesi türlerine göre, Giriş bölümünde açıklanan esaslar dikkate alınarak tasnif edilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In this study, were examined the meaning changes beginning from old Turkish to old Anatolian Turkish. In Introduction, in which examined the theory of this study, was formed six section. In first section, was given information about historical period between old Turkish and old Anatolian Turkish. In second section, was explained briefly linguistics as the starting point of semantics and, language as the beginning of linguistics. In third section was examined the semantics, the history of semantics, meaning, semantic field, concept, conceptual field, signification in Turkish, denotation, connotation, development manners of connotations. In fourth section was examined meaning events which affect meaning changes. There are metaphore, metonymy, polysemy, synonymy, homonymy and context. In fifth section was examined the concept of meaning changes, and was tried to determine the types of them. This types are semantic restriction, specialisation, semantic extension, generalization, metaphorication, synedoche, ellipsis, taboo, argot, semantic transfer, melioration, pejoration. In sixth section was examined the causes, time and development of semantic changes. In the main chapter of this thesis was examined the words which were exposed semantic changes. Words was classified according to the types of meaning changes and taking note of principles which were explained in the Introduction chapter.
Benzer Tezler
- Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi ve Türkmen Türkçesi söz varlığının karşılaştırmalı olarak incelenmesi (İsim)
A comparative analysis of the lexicon of Karakhanid Turkish, Khwarezmian Turkish, Old Anatolian Turkish, and Turkmen Turkish (Noun)
MURAT DENİZHAN KAKAÇ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN TABAKLAR
- Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait satır arası ilk Kur'an tercümesinde fiillerin istem analizi
Analysis of verbs in the first interlined Qur'an translation of the Ancient Anatolian Turkish period
PEMBE BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimAmasya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAT EFE
- Marzubanname tercümesi metin, çeviri, art zamanlı anlam değişmeleri, dizin
Marzubanname translation text, translation, rear-time change of meaning, index
RESUL ÖZAVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. SADETTİN ÖZÇELİK
- Kitâbu Adâbu't-Tâlibîn (Tenkitli metin-fiil-dizin)
Kitâbu Adâbu't-Tâlibîn (Critical text-verb-index)
BERAT KUL
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHADIR GÜNEŞ
- Oğuzca Kur'an tercümeleri üzerine eş zamanlı ve art zamanlı bir dil incelemesi: Zâriyat suresi örneği
A synchronic and diachronic language study on the Qur'an translations of Oghuz languages: The surah Zariyat
AYŞEGÜL GÜRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiDil Bilimi Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELMALI