Textuality in EU texis and the methods used in their translation
Avrupa Birliği metinlerinin metinsel özellikleri ve çevirilerinde kullanılan yöntemler
- Tez No: 132872
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYFER ALTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Eşdeğerlik, Metinsellik, Türkçe, Çeviri, Çeviri yöntemleri, İngilizce, European Union, Equivalency, Textualization, Turkish, Translation, Translation methods, English
- Yıl: 2003
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 ÖZET“Avrupa Birliği Metinlerinin Metinsel Özellikleri ve Çevirilerinde Kullanılan Yöntemler”(Textuality in EU texts and the Methods Used in Their Tranalation) konulu bu tez kapsamında, Avrupa Birliği metinleri, metinsellik ve çeviri yöntemleri düzeyinde ele alınmaktadır. Avrupa Birliği metinleri, kaynak dilde yedi metinsel belirleyici altında melenmektedir. Bunlar, amaç, kabul edilebilirlik, yerlemleme, bilgisellik, bağdaşıklık, bağlaşıklık ve metinlerarasılık özelliklerinden oluşmaktadır. Bu metinlerin çevirilerinde kullanılan yöntemler de, anlam bazında biçemsel eşdeğerükleri ve sözcük ve tümce düzeyinde işlevsel eşdeğerlikleri olmak üzere detaylı olarak açıklanmaktadır. Avrupa Birliği metinlerinin metinsel özelliklerini incelemek amacıyla önce“Metinsellik ve Avrupa Birliği Metinlerinin Metinsel Özellikleri”(Textuality and the Features of Textuality in EU Texts) ana başlığı altında metinsellik ve metinsel belirleyiciler ele alınmaktadır.“Metinsellik”(Textuality) başlığını altında yukarıda bahsedilen metnin yedi belirleyicisi kuramsal olarak açıklanmaktadır. Bu kuramsal bilgiler,“Avrupa Birliği Metinlerinin Metinsel Özellikleri”(Features of Textuality in EU Texts) konulu uygulamalı çalışmaya temel oluşturur niteliktedir. Dolayısıyla bu bölümde, hukuk, siyaset, sosyal ve ekonomik konulan içeren Avrupa Birliği Metinlerinden yapılan alıntılarla metnin yedi belirleyicisi teker teker ele alınmaktadır.“Avrupa Birliği Metinlerinin Çevirisinde Kullanılan Yöntemler”(Methods Used in the Translation of EU Texts) altında“Eşdeğerlik Sorunu”(Problems of Equivalence) ve“Çeviri Yöntemleri”(Translation Methods)Ill kuramsal açıdan ele alınmaktadır. Bu kuramsal bilgiler doğrultusunda, kaynak dildeki metnin içeriğinin hedef dile aktarımı sırasındaki yanlışlıkların ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.“Avrupa Birliği Metinlerinin Çevirisinde Kullanılan Yöntemler”(Methods Used in the Translation of EU Texts) kapsamında Avrupa Birliği metinleri İngilizce-Türkçe karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu uygulamalı çalışma, eşdeğerlik sorunu da dahil olmak üzere, kuramcı Martin Weston'm öne sürdüğü, sözcüğü sözcüğüne çeviri (literal translation), açımlama (paraphrasing), işlevsel eşdeğerliğin sağlanması (finding functional equivalence), ödünç alma (borrowing), yeni sözcük üretme (neologism) olmak üzere beş yönteme dayanmaktadır. Diğer kuramcılara kıyasla Weston'm yöntemlerinin tercih edilmesinin nedeni, bu yöntemlerin genelde hukuk dili kapsamında ele alınan Avrupa Birliği metinlerinde kullanılabilir olmasından kaynaklanmaktadır.“Metinsel Özellikler altında Çeviri Yöntemlerinin Değerlendirilmesi”(Evaluation of Translation Methods Under the Features of Textuality) konulu çalışmada, İngilizce kaynak dil ve Türkçe hedef dil olmak üzere Avrupa Birliği metinlerinden yapılan alıntılar, metnin yedi belirleyicisi altında, Weston'm ileri sürdüğü çeviri yöntemlerinden en çok hangisiyle en iyi biçimde ne derece yansıtıldığım görmek açısından teker teker incelenmektedir. Bu tezin“Sonuç”(Conclusion) bölümünde, metnin yedi belirleyicisinden en çok hangisinin, verilen çeviri yöntemlerinden en fazla hangisiyle en uygun biçimde yansıtıldığı ele alınmakta ve bu konuda bir sentenze varılmaktadır.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT Within the content of this thesis, covering the Textuality in EU Texts and the Methods Used in their Translation, EU texts are handled on the basis of their textuality and the translation methods. EU texts are examined under seven textual determiners, consisting of intentionality, acceptability, situationality, informativity, coherence, cohesion and intertextuality. The methods used in the translation of these texts are detailed with the degree of their preserving the stylistic equivalence on semantic level and functional equivalence on lexical and sentence level. In order to scrutinize the textuality of EU texts, 'Textuality“ and the ”Features of Textuality in EU Texts“ are examined under the main heading 'Textuality and the Features of Textuality in EU Texts”. Under 'Textuality“, seven determiners, mentioned above, are explained theoretically so as to consist a basis for the ”Features of Textuality in EU texts“. In other words, what is detailed under 'Textuality”consists a base for the practical study under“the Features of Textuality İn EU Texts”. So, the seven textual determiners are analyzed individually with the extracts from EU texts, covering legal, political, social and economic issues. The study of“Problems of Equivalence”and 'Translation Methods“ is carried out on theoretical basis under the main heading 'Methods Used in the Translation of EU Texts”. In line with these theoretical definitions, misunderstandings, during the transfer of the source language textual content into the target language, are aimed to be avoided.Within the content of the“Methods Used in the Translation of EU Texts”, a comparative study of EU texts is carried out between English and Turkish languages. This practical study is based on problems of equivalence and Martin Weston's five methods, consisting of Literal translation, paraphrasing, finding functional equivalence, borrowing and neologism. The reason why Weston's methods are preferred is because they are more applicable for the translation of the texts, having legal language in wording as in EU texts. Under the main heading“Evaluation of Translation Methods under the Features of Textuality”, the extracts taken from EU texts in English as source language along with their target language translations in Turkish are examined individually in order to see if the seven textual determiners are reflected mostly and in a best way under each of Weston's translation methods. In the“Conclusion”, a synthesis is reached to see under which translation methods the seven textual determiners are mostly covered and reflected most appropriately.
Benzer Tezler
- An analysis of the offical translations of European Union documents
Başlık çevirisi yok
F. DENİZ ŞAHİNBAŞ ŞEN
- Unveiling the metamodern identity formation: A critique of postmodernism in neo-romantic, neoliberal, and post-ironic bildungsromane
Postmodernizm eleştirisi bağlamında neo-romantik, neoliberal ve post-ironik oluşum romanlarında metamodern kimlik oluşumunun açımlanması
ARİF OKAN DEMİRTAŞ
Doktora
İngilizce
2026
İngiliz Dili ve EdebiyatıTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PETRU GOLBAN
- Politika duyarlı text-to-SQL ajanının postgresql satır düzeyi güvenlik (RLS) ile uygulamalı değerlendirilmesi
Applied evaluation of the policy-sensitive text-to-SQL agent with postgresql row level security (RLS)
ALI ATIA ALI KOUNDI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI CEDİMOĞLU
- Textuality in English and Turkish
İngilizce ve Türkçede metinsellik
ZANA YALÇINKAYA
Doktora
İngilizce
2016
İngiliz Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HUSEYNAGHA RZAYEV
- Simulating the stereotype: Reductionism in video game textuality and construction of experience
Stereotipin simülasyonu: Video oyunu metinselliği ve deneyim inşasında indirgemecilik
FATİH SEL
Doktora
İngilizce
2023
İletişim BilimleriYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM KARAOSMANOĞLU