Sivas il merkezinde Türk devri türbe mimarisi
Tomb architecture of Turkish perod in provincial center of Sivas
- Tez No: 207203
- Danışmanlar: PROF.DR. HAKKI ACUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türbe, ?slam dünyasında Türkler tarafından yaygınlastırılan bir yapı türüdür. Toprak anlamındaki Arapça ?türb? kökünden gelen türbe kelimesi, mezar üzerine kurulan bina anlamında kullanılmıstır. Anadolu'da bu yapı türüne ait Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinden günümüze birçok eser ulasmıstır. Sivas, tarihin her döneminde ticaret yollarının kesistiği önemli kavsak noktalarından birisi olmustur. Sivas'ın Türk hakimiyetine girdikten sonra il merkezine yapılmıs olan türbeler bu tezin konusunu olusturmaktadır. ?l merkezinde, günümüze ulasılabilmis olan türbelerin mimari ve sanat değerleri bakımından incelenmistir. Özellikle Selçuklu döneminden kalan eserlerdeki mevcut çini süslemeler Türk çini sanatının en güzel örneklerini teskil etmektedir. Sivas'ta tescillenmis ve koruma altına alınmıs on altı türbe mevcuttur. Bu eserler; Selçuklu, Eretna ve Osmanlı dönemlerinden kalmıstır. Selçuklu geleneğinde yapılmıs süslemelerinden dolayı sehir merkezindeki diğer türbelerden ayrılmaktadır. Selçuklu döneminden iki, Eretna Beyliği döneminden dört, Osmanlı döneminden sekiz türbe günümüze ulasabilmistir. Türbelerden bes tanesi kare planlı, iki tanesi dikdörtgen planlı, iki tanesi poligonal planlı, üç tanesi ayaklı türbe, iki tanesi münferit planlı olarak insa edilmistir. Türbelerden Abdülvehab Gazi (Cami) (14. yy), 1. ?zeddin Keykavus (Darüssifa) (1219), Burucerdi (Mederese) (1271) ve Hoca ?mam (Mescidi) (15. yy) Türbeleri, mevcut yapıların bünyesine bağlı olarak insa edilmistir. Eretna döneminden kalan Güdük Minare (1347) Türbesinin kuzey köselerinde bulunan duvar kalıntılarından türbenin baska bir yapıya bitisik olarak insa edilmis olabileceği akla gelmektedir. Bu eserlerin dısında diğer türbeler her hangi bir yapıdan ayrı, bağımsız olarak insa edilmislerdir. Eserler, plan, süsleme, üst örtü, malzeme açılarından katalog bölümünde detaylı olarak incelenmis, aynı dönemde Anadolu'daki benzer örnekleri ile karsılastırılmıstır. Kitabesi bulunan türbelerin kitabeleri okunmus, tarihlendirme bu doğrultuda yapılmıstır. Kitabesi bulunmayan veya okunamayan eserlerin tarihlendirmeleri plan tipine, kullanılan malzemeye, süslemelere ve strüktüel elemanlara dayanarak yapılmıstır.
Özet (Çeviri)
Tomb, in Turkish ?Türbe?, is a type of structure spead in the ?slamic world by the Turkish. The origin of the word ?Türbe? is the Arabic word ?Türb? (soil) and the meaning of ?Türbe? is a building settled on a grave. In Anatolia today there are lots of tombs, belonging to Seljuk, Beylikler and Ottoman periods. Sivas, wasone of the important crossroads of commerce throughout the history. The topic of Sivas, after the Turkish dominance of the region. Extant tombs of the provincial center have been investigated in architectural and artistic terms. Particularly present çini decoration Works of the remnants of Seljuk perod are considered to be the best examples. In Sivas there are sixteen registered tombs which are also under protection. They differ from other tombs which are situated in the city center due to their decorations based on Seljuk tradition. These monuments date back to Seljuk, Eretna and Ottoman times. Types of the extant tombs are as such: two tombs from Seljuk, four from Eretna Beyliği, eight from Ottman perod. Five of the tombs have square plan, two of the tombs have rectangular plans, other two tombs have poligonal plans, other three are legged tombs, other two tombs are constructed in separate plans. Abdülvehap Gazi (Mosque) Tomb (14 th century), 1. ?zzeddin Keykavus (Darüssifa) (1219), Burucerdi (Madrasah) (1271) and Hoca ?mama (Moque) (15 th century) tombs were constructed dependent to the current structures. The wall remnants existing on the North corners of the Gügük Minare (1347) Tomb, extant from Eretna, connotes the tomb could have been constructed atlached to another structure. The monuments plans, ornaments, covering, ingredients were investigated in detail in the catalog section, and compared with the similar examples of the same period in Anatolia. ?nseriptions of the tombs with inseriptions have been studied and used in the dating of these monuments. Dating of tombs without inscriptions on them have been done according to their plan type, ingredients, ornaments and structural features.
Benzer Tezler
- Bir geçiş dönemi olarak İstanbul`da 3. Ahmet Devri mimarisi
Ottoman architecture in İstanbul during the period of Ahmet 3. (1703-1730)
GÜLÇİN CANCA
Doktora
Türkçe
1999
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ SÖNMEZ
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Sivas il merkezindeki ortaokul öğrencilerinde obezite sıklığı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Obesity prevalance and risk factors among secondary school students in Sivas province
AHMET KIBIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN HALDUN SÜMER