Ergenlikte risk almanın içsel kaynaklarının benmerkezlilik, akran baskısı, sosyo-ekonomik düzey ve cinsiyet açısından incelenmesi
The investigation of the motives for adolescents risk taking in terms of egocentrism, peer pressure, socio-economic status and gender
- Tez No: 235706
- Danışmanlar: PROF. DR. FİGEN ÇOK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ergen, risk alma, benmerkezlilik, kişisel söylence, hayali seyirci, akran bask, Adolescence, risk taking, egocentrism, personal fable, imaginary audience, peer pressure
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ergenlikte risk alma ergenlerin yaşamında yaygın ve etkili olmaktadır.Ayrıca risk alma ergenlik döneminde yaşanan deneyimlerin ortak bir özelliğiolarak görülmektedir. Risk alma olumlu ve olumsuz sonuçlar? içeren, sonuçlarbirey için belirsiz olan davranışlar olarak tanımlanmaktadır.Bu çalışmanın amacı, ergenlerde risk almanın içsel kaynaklarınınbelirlenmesi ve risk almanın içsel kaynaklarının benmerkezlilik (kişisel söylence,hayali seyirci), akran bask?s ve sosyo-ekonomik değişkenler açısındanincelenmesidir.Araştırmaya Ankara ili merkezinde farklı liselere devam eden 905 öğrencikatılmıştır. Araştırmada dört farklı ölçme aracı yer almıştır. İlki, ergenlerde riskalman?n içsel kaynaklar?n? belirlemek amac yla, Hendry ve Kloep'in (2001)sınıflaması temel alınarak, ?Riskin İçsel Kaynakları Ölçeği? açımlayıcı vedoğrulayıcı faktör analizleri de kullanılarak geliştirilmiştir. İkinci olarak, Lapsley veMurphy (1985) tarafından yeniden geliştirilen ?Yeniden Kişisel Söylence? ve?Yeniden Hayali Seyirci? ölçekleri, Türkçeye uyarlanmıştır. Uyarlama sürecindedoğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Son olarak, ergenlerin yaşamış olduklarıakran baskısı düzeyini ölçmek amacıyla, Kıran (2002) tarafından geliştirilen?Akran Ba ?sı Ölçeği? kullanılmıştır.Verilerin analizinde, SPSS 12.00 paket program?ndan yararlan larakfrekans dağılımı, adımlı regresyon analizi, pearson korelasyon katsayısı tekniği,t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Ad?ml regresyon analizi sonucunda benmerkezliliğin bir boyutu olankişisel söylencenin, risk almanın içsel kaynaklarını yordama gücü en fazla olduğusaptanmıştır. Diğer yordayıcılar sırasıyla, akran baskısı, hayali seyirci, sosyoekonomikdüzey ve cinsiyettir. Sosyo-ekonomik düzey ve cinsiyete ile kişiselsöylence, hayali seyirci ve akran bask?s? aras ?nda anlaml ama orta düzeydeilişkiler ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
Risk taking in adolescent is common and effective in adolescents? lives.Besides risk taking is seen as the common characteristic of experiences whichoccur in adolescence. Risk taking is defined as the behaviors that haveambiguous consequences including positive and negative ones.The aim of this study is to determine the motives for adolescents risktaking and to analyze motives for adolescent risk taking from the perspectives ofegocentrism, peer pressure and socio-economic level variants.905 students attending four high schools in Ankara took part in theresearch. There were four different measurement scales in the research. Thefirst one is ?Motives for Adolescents? Risk Taking Scale? which Henry andKloep?s (2001) classification was taken as the basis to determine the motives ofrisk taking in adolescents?. During the scale improvement stage correction andelucidation factor analyses were developed. ?Calculated? risk which is one of themost important findings of this research has occurred as one of the subdimensions of Motives of Adolescents? Risk Taking Scale. Secondly the scalesnamed ?Revised Personal Fable? and ?Revised Imaginary Audience ?developedby Lapsley and Murphy (1985) were adopted to Turkish. During adaptation stagecorrection factor analyses was done. Lastly ?Peer Pressure Scale? developed byK ran (2002) was used to measure the peer pressure level adolescents gothrough.The data has been analyzed by using SPSS 12.00 package programmewith the techniques such as frequency, multiple linear regressions analyze,Pearson correlation factor and the one way variance analysis.As a result of multiple linear regressions analyzes personal fable which isa dimension of egocentrism has been stated as the variable which has the mostestimating power. Other estimators are in turn, peer pressure, imaginaryaudience, socio-economic level and gender. There is middle level but significantrelationship between socio-economic level and gender and personal fable; andbetween imaginary audience and peer pressure.The motives for adolescent risk taking are revealed by personal fable,imaginary audience and peer pressure and a developmental point of view ispresented.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinin suç davranışlarının koruyucu faktörler kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of the high school students' delinquent behaviors within the scope of protective factors
İPAR HAN ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BELMA GÖLGE
- Ergenlerde Pozitif Risk Alma Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması: Dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the Positive Risk-Taking Scale in adolescents to Turkish: A study of linguistic equivalence, validity, and reliability
HATİCE BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVAL ERDEN ÇINAR
- Ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveynlik tutumları ile risk alma davranışları ve algılanan sosyal yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between adolescents' perceived helicopter parenting attitudes, risk-taking behaviors, and perceived social competence
ALEYNANUR YAVRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DEMİR ASMA
- 2001-2002 yılında doğan prematüre bebeklerin adölesan dönemde pubertal özelliklerinin değerlendirilmesi
Evalatuation of pubertal characteristics of prematüre infants born during 2001 -2002 in adolescense period
ASUMAN DEMİRHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN SULTAN KAVUNCUOĞLU
- Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna yönelik tedavi durumunun ergenlik dönemindeki internet bağımlılığı ve siber zorbalık ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between early childhood attention-deficit/hyperactivity disorder treatment status and internet addiction and cyberbullying during adolescence
MUHAMMED FURKAN TANIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM DAMLA ÇİMEN