A computational approach to collectivity and distributivity in Turkish quantificational sentences
Türkçedeki niceliksel cümlelerin bütünsel ve dağıtımsallık anlamlarına ilişkin işlemsel bir yaklaşım
- Tez No: 271191
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MİNE NAKİPOĞLU DEMİRALP, YRD. DOÇ. DR. MELTEM KELEPİR WOOD
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Cümle, Cümle yapısı, Dil bilgisi, Nicelik, Türkçe, Sentence, Sentence structure, Grammar, Quantity, Turkish
- Yıl: 2010
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Türkçedeki ?her? ve ?bütün? gibi nicelik belirleyici kelimelerle kurulmuş niceliksel cümleleri tartışmakta ve bu cümlelerin bütünlük / dağıtımsallık yönünden nasıl anlam kazandıklarını sorgulamaktadır. Daha önceki modellerden farklı olarak, bu çalışma cümleyi oluşturan her öğeyi yapıya kattığı anlam bakımından inceler ve cümlenin sahip olduğu bütünlük / dağıtımsallık anlamlarının cümleyi teşkil eden bütün öğelerin kolektivite değerlerinin bileşkesinden oluştuğunu ortaya koyar. Tezde önerilen model, yapıyı oluşturan bütün öğelerin leksikondan getirdiği kolektivite değerini ifade eden ?? COLL ? özelliklerinin etkileşimi üzerine kurulmuş olan ve ?Uyarlanmış Artı Prensibi? olarak adlandırılan işlemsel bir yorumlama mekanizmasını öne sürer. Önerilen yorumlama mekanizması, ? -COLL ? değere sahip olduğu önerilen dağıtımsal özellikli eylemlerin, ?her? nicelik belirleyicisi ile kurulmuş ad öbeklerinin ve tekil adların, ? +COLL ? değere sahip olduğu varsayılan bütünlük özellikli eylemlerle, ?bütün? nicelik belirleyicisi ile kurulmuş ad öbekleriyle ve çoğul adlarla karşılaştırıldığında cümlenin yorumlanma aşamasında daha etkin ve belirleyici bir role sahip olduklarını ortaya koyar.
Özet (Çeviri)
This dissertation discusses the nature of quantificational sentences with the quantifiers her ?every? and bütün ?all? in Turkish and investigates how quantificational sentences get interpreted in terms of collectivity / distributivity. Departing from previous approaches, the study proposes to examine the role each constituent of a sentence attributes to the interpretation of a sentence and claims that the distributive or collective interpretation of a sentence is a function of the meanings of its constituents pertaining to the notion of collectivity and of the way they are combined. The model proposed in the dissertation puts forward a computational interpretation mechanism referred to as the Modified Plus Principle which operates on the feature of ?? COLL ? that every constituent in a structure is assumed to bring from the lexicon. This interpretation mechanism enables us to argue that lexical items associated with the ? -COLL ? feature such as the distributive predicates, the quantifier her ?every? and singular nouns are potentially have a more influential role than the ones associated with the ? +COLL ? feature such as the collective predicates, the quantifier bütün ?all? and plural nouns in interpreting a sentence as either collective or distributive.
Benzer Tezler
- A multiscale computational study to elucidate dynamics, reactivity, and inhibition of enzymes
Enzimlerin dinamiğinin, reaktivitesinin ve inhibisyonunun aydınlatılmasına yönelik hesaplamalı bir çalışma
ERDEM ÇİÇEK
Doktora
İngilizce
2025
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiHesaplamalı Bilim ve Mühendislik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. FETHİYE AYLİN SUNGUR
- A computational approach for prioritization of patient-specific cancer drivers
Başlık çevirisi yok
AHMED AMINE TALEB BAHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAntalya Bilim ÜniversitesiElektrik ve Bilgisayar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CESİM ERTEN
DOÇ. DR. HİLAL KAZAN
- Yığma kabuk strüktürlerin hesaplamalı tasarımına yönelik bütüncül bir yaklaşım
A holistic approach to computational design of masonry shell structures
ZEYNEP SENA SANCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT ONUR TURAN
- A novel artificial intelligence approach to strengthen intrusion detection system for internet of medical things
Medikal nesnelerin interneti için ağa sızmayı algılama sistemini güçlendirmeye yönelik yeni bir yapay zeka yaklaşımı
GÖKHAN AKAR
Doktora
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMarmara ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ONAT
DOÇ. DR. ÜNAL ÇAVUŞOĞLU
- The influence of computational design to the process of interior architecture design: In terms of generative, parametric, performance-based and algorithmic design methods
İç mimarlık tasarım sürecine hesaplamalı tasarımın etkisi: Üretken, parametrik, performansa dayalı ve algoritmik tasarım yöntemleri açısından
NARİN FARAVAR
Doktora
İngilizce
2023
MimarlıkHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE SAYIL ONARAN