Geri Dön

The persistence of a sacred patrilineage in contemporary Turkey: An ethnographic account on the descendants of Hacı Bektaş Veli, the Ulusoy family

Günümüz Türkiye'sinde baba soylu, kutsal bir aile: Hacı Bektaş Veli'nin evlatları, Ulusoy ailesi üzerine etnografik bir çalışma

  1. Tez No: 321077
  2. Yazar: MERAL SALMAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ŞEN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Antropoloji, Sosyoloji, Anthropology, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Aile tarihi, Akrabalık, Akrabalık ilişkileri, Din sosyolojisi, Etnografya, Hacı Bektaş-ı Veli, Kutsallık, Sekülerizm, Family history, Relatives, Relative relationship, Religious sociology, Ethnography, Hacı Bektaş-ı Veli, Holiness, Secularism
  7. Yıl: 2012
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu etnografik çalışma Alevi-Bektaşi toplulukları tarafından Bektaşi tarikatının kurucusu Hacı Bektaş Veli'nin evlatları ve kutsal kabul edilen bir aile olan Ulusoylar üzerinedir. Şii geleneğine paralel olarak, Bektaşi tarikatının Çelebi koluna bağlı olanlarca Hacı Bektaş Veli'nin Ehli Beyt'e uzanan bir silsile ile batın yani ezoterik bilgiyi ve velayeti ve dolayısıyla bunların getirdiği kutsal otoriteyi kalıtsal olarak edindiğine inanılır. Hacı Bektaş Veli'nin evlatları olarak kabul edilen Çelebilerin yani Ulusoyların da kan bağı ve ruh göçü ile sahip olunan bu otoritenin kalıtçıları olduğu kabul edilir ve Ulusoylar kutsal otoritelerinin kaynağı olan batın bilgisiyle kendilerine bağlı ocaklar, dedeler ve taliplere rehberlik ederler. Bu çalışmanın amacı modernleşme ve sekülerleşme girişimleriyle birlikte kutsiyetleri resmi olarak ayrı bir sosyal kategori olarak tanınmayan ailenin Cumhuriyet dönemi boyunca kutsiyetlerini nasıl koruduğu ve yeniden ürettiğini araştırmaktır. Çalışma öncelikle Osmanlı dönemine, ailenin tarihsel arka planına bakmış, ailenin Cumhuriyet dönemi boyunca kutsal otoritesini uygulamak konusunda tecrübe ettiği devamlılıkları ve kopuşlar incelenmiş ve sonra yer/mekân, akrabalık ve cinsiyet kavramları aracılığıyla ailenin kutsiyetinin dönüşümü ve aldığı yeni biçimler araştırılmıştır.

Özet (Çeviri)

This ethnographic study is on a sacred patrilineage, on the Ulusoy family members who are widely accepted by the Alevi Bektaşi communities as the descendants of the eponymous founder of the Bektaşi Order, Hacı Bektaş Veli. In line with the Shi?ite tradition, it is claimed that Hacı Bektaş Veli inherited the batin, the esoteric aspect of the knowledge and the type of spirituality of this knowledge - walaya, by genealogical chain traced back to Ahl-al Bayt, and therefore undertook an initiating and supervisory role over his adherents. As the progeny of Hacı Bektaş Veli, the Çelebis, namely the Ulusoy family, have also become the heirs of his sacred authority which was also inherited by their descendant through blood and transmigration. The Ulusoys have undertaken the role of spiritual guides and leaders of some other sacred dede (sacred guide) lineages called ocaks, as well as of the disciples of those ocaks, to regulate and supervise their life in accordance with the batin, divine knowledge. Thus, the purpose of this dissertation is to explore the maintenance and reproduction of the hereditary sanctity of the Ulusoy family during the Republican period during which, due to the secularization and modernization attempts of the Republic, the sanctity and sacred authority of the family has not been recognized as a social distinct category. To this end, I firstly examine the historical background of the family by situating the family in the Ottoman period. Having found out the continuities and ruptures in exercising of the sacred authority of the family over the disciples after the establishment of the Republic, I focus on the transformation of the sanctity and new forms of it by employing the concepts of space/place; kinship and, gender.

Benzer Tezler

  1. Mythopoeic interpretations: Revisionist myth-making and religious critique in the works of Terry Pratchett and Neil Gaiman

    Mitopoetik yorumlamalar: Terry Pratchett ve Neil Gaiman'ın eserlerinde yeniden kurgulanan mitler ve dinsel eleştiri

    TUĞÇE SOYGÜL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALEV KARADUMAN

  2. Yeni buluntular ışığında Kastamonu-Kınık kazıları sonuçları

    The results of Kastamonu-Kınık excavations with the light the new find

    ELİF GENÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    ArkeolojiAnkara Üniversitesi

    Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYKUT ÇINAROĞLU

  3. Anadolu geleneksel inanışlarında hayvanların yeri: Antrozoolojik bir değerlendirme

    The place of animals in anatolian traditional beliefs: An anthrozoological evaluation

    AHMET GÖNENÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    AntropolojiMardin Artuklu Üniversitesi

    Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABU BAKAR SIDDIK

  4. Kutsallaştırma pratikleriyle gündelik yaşamın ve mekanın oluşumu: Fatih-Çarşamba örneği

    Production of daily life and space through practices of sacralization: The case of Fatih-Çarşamba

    TUBA KARA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SIDIKA ASLIHAN ŞENEL

  5. Türkiye'de Şamanizm inanç sistemine benzerlik gösteren kült ve ritüeller: Hacıbektaş ilçesi örneği

    Cult and rituals similar to Shamanism belief system in Türkiye: the example of Hacıbektaş district

    MEHMET ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Türk Dili ve EdebiyatıKapadokya Üniversitesi

    Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ROBABEH TAGHIZADEHZONUZ