Bir modernleşme pratiği olarak kooperatifçilik ve bahçeli konut yerleşimleri
Corporatist ideology and single-family housing in Turkey: A project for modernisation
- Tez No: 335816
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜNKUT AKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Mimarlık, History, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiyede ilk konut kooperatifi 1934 yılında Ankara?da kurulmuştur. Bu kooperatif tarafından inşa ettirilen Bahçelievler konut yerleşimi devlet kurumları tarafından desteklenen özel girişimdir. Bu yaklaşım Türkiye?deki toplu konut üretimi için en yaygın şekilde kullanılan model olmuştur. Bu çalışma kapsamında Türkiye?deki kooperatif yerleşimlerinin 1934-1960 yılları arasını kapsayan tarihi ele alınmaktadır. Kooperatifler, korporatist ekonomi politikalarının araçlarından birisidir. Korporatist bir ekonomi programını benimseyen Erken Cumhuriyet dönemi bürokratları kooperatifleri kendilerine ekonomik artı değer oluşturabilmek amacıyla kullanmıştır. Konut kooperatifleri de kendisine böylesi bir ekonomik sistem içinde yer bulmuştur. Çalışma kapsamında ele alınan dönemde kooperatifler bahçeli tek aile evlerinden oluşan yerleşimler inşa etmiştir. Lüks konut olarak ele alınabilecek bu yerleşimlerin devlet destekli kooperatifler tarafından inşası ise Türk orta sınıfının konut sahibi edindirilmesinde yaygın bir şekilde kullanılan yöntem olmuştur. Batı?da çoğunlukla düşük gelir seviyesine sahip kesimlerin konut ihtiyacını karşılamak üzere kullanılan kooperatiflerin, Türkiye?de orta sınıflara yönelik olarak üretim yapması beraberinde ucuz konut tartışmalarını da getirmiştir. Ancak ucuz konut sunumuna dair üretilen fikirler ve kooperatiflerin işleyişine yönelik eleştiriler üretim sürecine yansıyamamıştır. Toplumun kendi başına ev saihibi olma imkanına sahip olamayan kesimlerine sistemli bir şekilde konut sunumu yapılmamıştır. Zamanla kooperatifler üyelerinin konut üzerinden yatırım yaptıkları ve artı değer ürettikleri bir sistemin parçası haline gelmiştir. Böylesi bir yaklaşımın sonucu olarak ise kooperatif yerleşimleri kentsel gelişime artı değer üretecek bir şekilde katılamamış, arsa spekülasyonunun bir parçasına dönüşmüştür. Bir yatırım aracı olarak görülen kooperatif konutları, 1965 yılında Kat Mülkiyeti Kanunu?nun çıkması sonrasında tek tek yıkılmış ve yerlerine apartmanlar inşa edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Housing cooperatives, supported financially by government agencies, expanded as the primary construction system to satisfy this desire. The Republic of Turkey adopted a corporatist ideology as a part of its positivist approach, and cooperatives functioned as a device to define the correlation between the different layers of the society. The first housing cooperative of Turkey, Bahçelievler Housing Cooperative, was founded in 1934. The Real Estate and Credit Bank of Turkey, founded in 1926, was the agency responsible for the financial needs of housing cooperatives. The Commercial Code of 1926 defines cooperatives as corporations established to satisfy the needs of occupational groups with loans and mutual support. The administrative structure of the cooperatives was established by legally binding contracts. The founders of Bahçelievler wrote the first of these contracts. Later cooperatives adapted it according to their needs, but the overall tone and the major decisions of this contract remained exactly the same. In the contract, they defined the cooperative as a firm with a duration of 20 years, with the aim of providing homeownership to its members. All the other housing cooperatives also defined themselves as firms with durations varying according to the term of the construction loans. Starting from the mid-1950s, single-family homes lost their appeal, and apartment buildings became more fashionable. In 1965, revisions to the civil code gave individuals the right to own condominiums. Gradually single-family homes demolished down and replaced with four- or five-storey apartment buildings that were more profitable.
Benzer Tezler
- Bir güncel sanat pratiği olarak beden performans sanatı ve İtalyan performans sanatçıları
Body performance art as a contemporary art practice and Italian performance artists
BERRİN VARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarYaşar ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KAHYAOĞLU
- Doğu Uygarlığının bir mensubu olarak İran toplumu
Iranian society as a constituent of Eastern Civilization
SERDAR NÜKTE
Doktora
Türkçe
2025
Sosyolojiİzmir Bakırçay ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZGİN KIZILÇELİK
- Toplumsal bellek inşasında etkili bir araç olarak imge ve dijital film arşivleri; filmmirasim.ktb.gov.tr
Image and digital film archives as an effective tool in constructing social memory; filmmirasim.ktb.gov.tr
HASAN DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonBaşkent ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAN GİDER IŞIKMAN
- 20. yy'dan günümüze plastik sanatlar bağlamında bir deneyim alanı olarak mekan-belleğin yitimi
A place of experience in the context of plastic arts from 20 centuries to our day-the loss of the memory
VJOLLCA AJETI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER MİNTAŞ
- John Grey'in“Kuklanın Ruhu”kitabı kapsamında modern öznenin eleştirisi üzerinden bir metafor olarak kukla kavramını temel alan bir sergi önerisi
The suggested exhibition, which based on puppet concept as a metaphor, within John Grey's“The Soul of Puppet”book via modern subject criticism
MURAT BANAN YILDIZ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Dekorları ve Kostümü Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLA TULUKÇU ARKMAN