Üretim sistemleri ve meta fetişizmi
Production systems and commodity fetishism
- Tez No: 358792
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ALPAY DİKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Meta fetişizmi, Üretim, Üretim sistemleri, Üretim tarzı, Commodity fetishism, Production, Production systems, Production mode
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
- Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Feodalizmden kapitalizme geçişle birlikte, üretim tarzının değişmesi nedeniyle toplumun ekonomik ve sosyal yapısı değişmiştir. Yeni üretim tarzı eskisinden farklı olarak değişim değeri üzerinde yükselmiştir. Değişim değerinin ekonomik yapıda egemen olmasıyla birlikte hammaddenin emek tarafından işlenerek meta haline geldiği unutulmuş; zamanla toplumda, meta kendiliğinden değerliymiş gibi bir algı oluşmuştur. Bu algının dünya genelinde yaygınlaşması yüzyılları almıştır. Metanın fetişleşme süreci olarak da adlandırabileceğimiz bu sürecin başlangıcını meta üretimi oluşturmaktadır. Dolayısıyla meta üretiminin tüm dünyada genelleşmesi meta fetişizmi açısından önemlidir. Bu nedenle meta üretiminin genelleşmesini hızlandıran üretim sistemlerinin anlaşılması gerekmektedir. Geleneksel üretimden, Taylorist üretim sistemine geçişle metalaşma artmıştır. Daha sonra devreye montaj hattının girdiği Fordist üretimle birlikte metalaşma hızı daha da artmış, dolayısıyla meta fetişizmi toplumda daha fazla egemen olmaya başlamıştır. Son olarak esnek/post-Fordist üretim sistemi sonrasında metaların belirli markalarının ve son modellerinin tüketiciler tarafından tercih edilmesiyle birlikte, meta fetişizmi, değişim değerinin ötesinde ideolojik bir yanılsama haline dönüşmüştür. Diğer üretim tarzlarından farklı olarak kapitalist üretim tarzında emek, alınıp satılabilir bir meta olarak karşımıza çıkmaktadır. Emek gücünün metalaşması, satın alanın/yöneticinin bu meta üzerinde egemenlik kurmasına olanak vermiştir. Yöneticiler bu egemenliğin verdiği imkanla, satın aldıkları emek gücünü verimli kullanmanın yollarını aramışlardır. Bu süreçte, emek gücü de diğer metalar gibi fetişleşmiştir.
Özet (Çeviri)
With the transition from feudalism to capitalism, economic and social structure of society is changed. Unlike the former production mode, the novel production mode has improved over exchange value. As the exchange value becomes the principal assessment in economy, the labor that farms raw materials devaluated, and commodity itself is appreciated. In centuries, this situation, herein called as commodity fetishism, is widespread in all over the world. The commodity fetishism has emerged with commodity production. Generalization of the production all over the world is a key point for the commodity fetishism. Because of this, the production systems that increase commodity production has to be examined. As traditional production mode evolves to Taylorist production system, commoditization is increased. Afterwards, with Fordist assembly line, rate of commoditization is raised even more; thus commodity fetishism becomes more dominant in society. Finally, after flexible/post-Fordist production system, brands and newer models of products are appreciated by consumers and thus, commodity fetishism has been an essential fact beyond the exchange value. This has evolved the commodity fetishism to an ideological illusion. In the capitalist mode of production -unlike other production modes-, labor is considered as a commodity that is bought and sold. This allows employers to create hegemony on labor. With this hegemony, employers exploit labor to improve efficiency of production and as a result labor has become an object of fetishism too.
Benzer Tezler
- Global commodity production and ideologies of work: Cases of textiles production in Turkey
Küresel meta üretimi ve iş ideolojileri: Türkiye`de tekstil imalatı örnekleri
AHMET ALPAY DİKMEN
Doktora
İngilizce
2000
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÜNAL NALBANTOĞLU
- Lightweight meta-relevance classifier for fusing retrieval signals in retrieval augmented generation processes
Bilgi getirme destekli üretim süreçlerinde getirme sinyallerinin birleştirilmesi için hafif meta-ilgi sınıflandırıcı
ERDOĞAN YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. AHMET SELMAN BOZKIR
- Küreselleşme, ISO 9000 kalite güvence sistemleri ve özel bir Türk bankasında ISO 9001 uygulama örneği
Globalization, ISO 9000 quality assurance systems and ISO 9001 application in a private Turkish bank
HAKAN GAZİYİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. ZEYNEP DÜREN
- Akıllı şebekelerde yük yönetimi ve yük tahmini
Load forecasting and load management in smart grid
MEHMET ŞEFİK ÜNEY
Doktora
Türkçe
2019
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKonya Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURETTİN ÇETİNKAYA
- Yenilenebilir enerji sistemleri ile entegre iki alanlı güç sisteminde yük frekans kontrolü için optimizasyon yöntemleri kıyaslaması
Comparison of optimization methods for load frequency control in a two-area power system integrated with renewable energy systems
FATİH DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEN DEMİRÖREN