Türkiye kültür ve yazın dizgesinde absürd tiyatronun aktarımı
Translating the theatre of the absurd into the Turkish cultural and literary systems
- Tez No: 434419
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL PARLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Sahne ve Görüntü Sanatları, Translation and Interpretation, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Absürd tiyatro, Beckett, Samuel, Kültür, Tiyatro, Türk kültürü, Uyarlamalar, Yeniden yazmak, Çeviri, Absurd theatre, Beckett, Samuel, Culture, Theatre, Turkish culture, Adaptations, Rewriting, Translation
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Absürd tiyatro 20. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkmış bir metin/performans türü olarak, yüzlerce yıllık bir geleneği olan Batı tiyatrosunu sorgulama ve yapısızlaştırma işlevine hizmet etmiş, seyircinin okuma, alımlama ve hem oyun metniyle hem de sahne performansıyla ilişki kurma biçimini sorgulamıştır. Bu bakımdan yoğun bir metinlerarasılık ve parodik yapı taşımaktadır. Türkiye'de ise yazılı tiyatro geleneği ancak Tanzimat Dönemi'ne kadar uzandığından, Batı'daki sözlü ve yazılı tiyatro geleneğine bir başkaldırı niteliği taşıyan bu türün erek kültüre aktarımı birçok açıdan sorunları ve tartışma gereksinimini beraberinde getirmiştir. Bu tez, Türkiye kültür dizgesinde yazılı tiyatro çevirisi tarihini ele aldıktan sonra, bu tarih içinde Absürd tiyatro çevirisinin yerini sorgulamak ve Samuel Beckett'in Godot'yu Beklerken ve Oyun Sonu oyunları üzerinden Absürd tiyatronun aktarım süreçlerini ele almak üzere kaleme alınmıştır. Böylece, Absürd tiyatro çevirisinin karmaşık yapısını, bu yapı içinde çevirmenin rolünü ve çevirinin tanımını kültür ve yazın dizgelerini göz önünde bulundurarak ele almayı amaçlamıştır. Söz konusu dizgesel bakış, çeviri, seyir, sahneleme, telif eser üretimi geleneklerini ve uzlaşımlarını da göz önünde bulunduracak şekilde derinleştirilmiş ve kaynak dizge gelenekleriyle erek dizge geleneklerinin birlikte kullanımına varan yeniden yazımların ve çeviri/telif ayrımının sınırlarında konumlandırılabilecek ara formların ortaya çıkışını da irdelemeyi amaçlamıştır.
Özet (Çeviri)
The theatre of the Absurd emerged in the 20th century Paris to question and deconstruct the Western theatre and drama tradition which dates back to Ancient times. It was a means by which the the reception processes of the audience as well as how they related themselves to written and staged performances were discussed, questioned and even challenged. However, unlike the West, this genre which is meant to challenge the oral and written theatre practices in the West, brought about many problems and difficulties while it was translated into the Turkish cultural system which hosted written dramatic texts only since the Tanzimat Period. This thesis is meant to explore the history of translation of dramatic texts in the Turkish cultural system and sets out to question the role of the Theatre of the Absurd within this history. The research is illustrated via Samuel Beckett's works Waiting for Godot and Endgame. This thesis also sets out to highlight the complex nature of translation of the theatre of the Absurd along with the role of the translator and the definition of translation within these translation processes. Throughout this research, a systemic approach has been used founding the theoretical frame of this study on the dynamic interactionsbetween cultural and literary source and target systems. This systemic approach also illuminates the traditions and conventions of translation, perception, staging and playwriting as well as the rewritings of Absurd plays, based on the integration of source and target culture traditions and justifying the emergence of a new form characterized by an in-betweenness where the borders between“translated”and“original”works fade.
Benzer Tezler
- Türk yazın dizgesinde yanmetin ve okur alımlaması: H. G. Wells'in The Time Machine eserinin yeniden çevirileri üzerine bir inceleme
Paratext and reader reception in the Turkish literary system: A study of the retranslations of H. G. Wells' The Time Machine
HANIMNUR MERCAN TOPÇUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA AKIN
- Macbeth'in Türkçe yeniden çevirilerinin erek yazın dizgesindeki konumlarının incelenmesi
The position of Macbeth's Turkish retranslations in the target literary system
AZİZE ALTUNSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul Okan ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL DEMİRCİOĞLU
- Bir yazınsal tür olarak oyun çevirisi: Tennessee Williams'ın The Glass Menagerie adlı eserinin Türkçe çevirilerinin betimlenmesi
Dramatic translation as a literary genre: A descriptive study on turkish translations of Tennessee Williams' The Glass Menagerie
AYŞE ECE DERELİOĞLU ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL PARLAK
- 1950 ve 1960'lı yıllarda Türkiye'de çeviri çizgi roman yayıncılığı: Ceylan yayınları
Publishing of translated comics in Türkiye around 1950s and 1960s: Ceylan publishing house
MERVE ENGİN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHU SELİN ERKUL YAĞCI
- Cumhuriyet dönemi İngilizce edebiyat çevirilerinin çoğul dizge kuramı bağlamında Türk çoğuldizgesindeki yeri ve yerel yazına etkileri
The place of Republican era translations from English literature in the Turkish polysystem and their impact on native literature within the framework of polysystem theory
ÖZLEM DURAN
Doktora
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkMersin ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERGÜL VURAL KARA