Türkiye'de şehircilik ve mimarlık alanlarının gelişiminde çevirinin yeri
The relevance of translation to the advancement of urban planning and architecture in Turkey
- Tez No: 456031
- Danışmanlar: PROF. DR. TURGAY KURULTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Mütercim-Tercümanlık, Mimarlık, Urban and Regional Planning, Translation and Interpretation, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Dil-kültür, Erek odaklı çeviri yaklaşımı, Kentsel kültür, Sosyokültür, Sosyokültürel değişme, Sosyokültürel etki, Türkçe çeviri, Şehir kültürü, Language-culture, Target oriented approach to translation, Urban culture, Socio-culture, Socio-cultural change, Socio-cultural impact, Turkish translation
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, çevirinin şehircilik ve mimarlığın gelişiminde üstlendiği rolleri araştırmaktadır. İki ayrı disiplini bir araya getiren çalışma, hem çeviribilim hem de şehircilik-mimarlık alanlarından sağlanan iki yönlü bir inceleme yöntemi kullanmaktadır. Kuramsal yönelim olarak çeviribilimin, erek metni kaynak metnin ötesinde kendine özgü niteliklere sahip bir olgu olarak tanımlayan yaklaşımı, yöntemde temel alınmıştır. Şehircilik ve mimarlık disiplinlerinde farklı toplumsal ve kültürel gelişmelerin yaşandığı 1926-2011 yıllarını kapsayan yaklaşık 90 yıllık zaman dilimi ise yöntemin diğer bileşenidir. Bir çeviribilim incelemesi yapmaya olanak verecek şekilde hazırlanan ve sınıflandırılan Çeviri Şehircilik ve Mimarlık Kitapları Kaynakçası (1926-2011), söz konusu yöntemle incelenmiş ve buradan elde edilen veriler yorumlanmıştır. Sonuç olarak toplumsal değişimlere, kültürel planlama veya bilimsel araştırma hedeflerine bağlı olarak, Cumhuriyet'in ilk 20 yılında temel meslekî bilgi üretimi için birincil araçlar arasında yer alan çevirinin, özellikle 1960 ve sonrasında önceki yıllara kıyasla arka planda kaldığı saptanmıştır. 1940'ların ikinci yarısından günümüze kadarki süreçte ise, çeviri etkinliğinin alanların sistemli bilgi üretiminde değil, daha çok parçalı ve anlık bilgi aktarımında rol oynadığı anlaşılmıştır. Disiplinlerin metin üretiminde çeviriye yüklenen rolleri, çoğunlukla akademik çevrenin belirlediği anlaşılmıştır. Çevirilerin üretildiği ve kullanıldığı başlıca yerlerden biri olan akademik ortam, çevirilere kaynak metnin sahip olmadığı nitelikler de yükleyebilmektedir. Şehircilik ve mimarlığın gelişimi bağlamında çevirinin kültürel planlama ve değişim süreçlerinde bir araç olarak yer aldığı ve kendisinin de bu süreçler dahilinde planlandığı veya işlevinin değiştiği görülmüştür. Bulgular, çeviriye söz konusu süreçlerde bir araç olarak başvurulduğunda, çeviri etkinliğinin disiplinlerin üretiminde önemli konumlara geldiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to reveal the parts which translation has played in the development of urban planning and architecture in Turkey. Being an interdisciplinary research, it benefits from a two-layered method based on both these disciplines and translation studies. The first layer is the theoretical base of translation studies, which includes approaches relating the notion of culture planning to translation. The second layer is the historical background of architecture and urban planning, which starts with the declaration of Republic in Turkey and includes the following periods until today, characterized by different social events and turns. This method is applied on a categorized database enabling a translation studies research, The Bibliography of Translated Urban Planning and Architecture Books (1926-2011). The results indicate that in the 20 years following the declaration of the Republic, the act of translation was used in production of knowledge and the basic resources of the fields constituted in translated texts. Compared to these years, translation activity remained in the background especially after the 1960s. It is clear that it is mostly the academia that assigns some roles to translation. Being the main environment where translated texts are produced, the academia is also able to attribute new qualifications to translated texts. In the context of the advancement of urban planning and architecture, translation both has been used as a tool and itself was planned in culture planning phases. Translation, if employed in such phases, can play major roles in the text production of architecture and urban planning.
Benzer Tezler
- İstanbul Fikirtepe ve Çırçır kentsel dönüşüm bölgelerinde yeni şehircilik ilkeleri bağlamında karşılaştırmalı bir değerlendirme
A comparative evaluation in the context of new urbanization principles in Fikirtepe and Çırçır urban transformation regions
EKREM KAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Aydın ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM ŞANLI
- Toplu konut alanlarında açık alanların kullanıcı memnuniyeti açısından değerlendirilmesi: Ataşehir örneği
Başlık çevirisi yok
TUĞBA ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE BERKÖZ
- İstanbul'da yazılım sektörünün yerseçim tercihleri
Location preferences of the software sector in Istanbul
ŞÜHEDA KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE LALE BERKÖZ
- Kentsel kıyı alanlarının yeniden canlandırılması: İstanbul Limanı'na ilişkin bir öneri
The revitalization of urban waterfront: A proposal for İstanbul Harbor
BURÇAK ERKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- Türkiye'de kentsel koruma politikalarının gelişimine yardımcı bir yöntem denemesi örnekleme: İstanbul tarihi yarımada
A method experiment for the improvement in politics of urban protection in Turkey model: İstanbul historical peninsula
İSMET ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2004
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDE SUHER