Türkçe satıraltı bir sözlük: Kitābü'l-Müsellese
An interlinear dictionary: Kitābü'l-Müsellese
- Tez No: 463213
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞÜKRÜ HALUK AKALIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Kitābü'l-Müs̠elles̠e, Sözlük, Sözlükçülük, Satıraltı Çeviri, Söz Varlığı, Arapça-Farsça-Türkçe, 9. yüzyıl, Arapça, Kitabü'l-Müsellese, Kutrub, Satır sistemi, Sözlükbilim, Kitābü'l-Mus̠elles̠e, Dictionary, Lexicography, interlinear dictionary, vocabulary, Arabic-Persian-Turkish, 9. century, Arabic, Kitabü'l-Müsellese, Kutrub, Line system, Lexicology
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir. Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir. Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Kitābü'l-Müsselles̠e is a dictionary written in Arabic by Kutrub at the 9th century. At the 16th century, the dictionary have been improved to be an interlinear translation type by creating the turkish provisions as interlinear. The reason for us to choose that topic is that, there is no previously prepared work in the similiar form as the Turkish ahndwriting manuscript. Also it is pointed out that the technique to understand Qur'an by interlinear translation have been applied in a dictionary. The text is also important due its reflection of vocabulary of the 16th century. The diversity that have been used by forming the interlinear provisions and some grammatical phrases in the text are apperaed to be main interest points. Our work consists of three main parts. In the first chapter; After a short introduction, a theoretical section was prepared by a startup from the vocabulary of the 16th century. In the second part, the dictionary is transferred to the translation. In the last section, the alphabetical index of the article headings is given.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU