The relationship between the Health Belief Model constructs and driver behaviors: Mediating role of driving skills
Sağlık İnanç Modeli ve sürücü davranışları arasındaki ilişki: Sürücü becerilerinin aracı rolü
- Tez No: 481635
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. BAHAR ÖZ, DOÇ. DR. TÜRKER ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, Psikoloji, Trafik, Transportation, Psychology, Traffic
- Anahtar Kelimeler: Beceri, Beceri performansı, Motor beceriler, Riskli davranışlar, Sağlık inanç modeli, Sürücüler, Trafik, Trafik kuralları, Skill, Skill performance, Motor skills, Risk behaviours, Health belief model, Drivers, Traffic, Traffic rules
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı sürücü davranışları (ihlaller), Sağlık İnanç Modeli bileşenleri ve sürücü becerileri arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. SİM sağlık alanında yaygın olarak kullanılmasına rağmen modelin trafik bağlamında kullanıldığı sadece birkaç çalışma bulunmaktadır. Yaş ortalamaları 27 olan 505 (217 kadın, 288 erkek) sürücü çalışmaya katılmıştır. Sürücü Davranışları Ölçeği ihlaller açısından sürücü davranışlarını inceleyebilmek için kullanılmıştır. Sürücü Becerileri Envanteri sürücü becerilerini inceleyebilmek için kullanılmıştır. Hız davranışları için uyarlanan Sağlık İnanç Modeli ise sürücü davranışları ve modelin arasındaki ilişkiyi açıklamak için kullanılmıştır. Korelasyon ve Hiyerarşik Regresyon Analizleri çalışılan değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için yapılmıştır. Buna ek olarak, Aracılık Analizleri ise Sağlık İnanç Modeli bileşenleri ve sürücü davranışlarının arasındaki ilişkide sürücü becerilerinin aracılık rolünü incelemek için yapılmıştır. Sonuçlar, bu çalışmada kullanılan bütün ihlal tipleri ile yalnızca algılanan engeller arasındaki ilişkide hem güvenlik becerilerinin hem de algı-motor becerilerinin aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Bu demek oluyor ki; algılanan engellerdeki ve sürücü becerilerindeki değişiklikler, bu çalışma kapsamındaki sürücü davranışlarının değişimi ile ters yönde ilişkilidir. Buna ek olarak, bu ilişki için güvenlik becerileri daha güçlü bir aracılık değişkeni olarak bulunmuştur. Bu demek oluyor ki; güvenlik becerileri bu ilişki için daha iyi güçlü bir yordayıcıdır. Bu çalışmanın sonuçları, olası katkıları ve kısıtlayıcı faktörleri ve gelecek çalışmalar için öneriler ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of the present study is to examine the relationship between driver behaviors (emphasized violations), the Health Belief Model (HBM) constructs, and driver skills. Although the HBM is a widely used model in health settings, there are very few studies investigating the model at traffic settings. In the present study a total of 505 drivers (217 female, 288 male) whose mean age was 27 participated. The Driver Behavior Questionnaire was used to measure driver behaviors; that is, violations within the scope of the present study. The Driver Skill Inventory was used to measure self-reported driver skills. The HBM Scale which is adapted for speed behaviors within the content of the present study was used to collect data about the HBM constructs. Bivariate Correlations and Hierarchical Regression Analyses were conducted to examine the relationship between study variables. Mediation Analyses were conducted to investigate the mediator role of driving skills on the relationship between the HBM constructs and driver behaviors. Results showed that perceptual-motor and safety skills mediate the relationship between only perceived barriers and total overall violations, aggressive and ordinary violations, and speeding used in the study. This means the changes perceived barriers and driver skills associated with changes in driver behavior (i.e., violations) negatively. In addition, safety skills were found to be a stronger mediator in that relationship as compared to perceptual-motor skills. Evaluations of results, implications, limitations of the current study, and possible suggestions for future studies were discussed in the light of related literature.
Benzer Tezler
- Health belief model and intentions of condom use: An integration of theory of planned behavior
Sağlık inanç modeli ve kondom kullanım niyetleri: Planlı davranış teorisinin entegrasyonu
FAWZ MANYAGA
- Sigara bırakma davranışlarını değerlendirmek için sağlık inanç modeli'ne dayalı ölçek geliştirme
Scale development based on the health belief model to evaluate smoking cessation behaviors
NURSENA ALAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL AKTAŞ
DOÇ. DR. AYŞE BERİVAN BAKAN
- Investigating the transdiagnostic factors of obsessive beliefs, fears related to eating disorders, orthorexic tendencies and health anxiety: A network approach
Obsesif inançlar, yeme bozukluklarıyla ilgili korkular, ortoreksik eğilimler ve sağlık anksiyetesi arasındaki tanılarüstü faktörlerin incelenmesi: Bir ağ yaklaşımı
ÖZGÜN KOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇİN AKIN SARI
- Aşı tereddüdü ölçeği'nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the vaccine hesitancy scale in Turkish society
SEMİHA ADIYAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHEYLA ALTUĞ ÖZSOY
- Postpartum dönemdeki kadınların aile planlaması tutum ölçeğinin geliştirilmesi
Developing postpartum family planning attitude scale
ZEYNEP SEDEF VAROL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU
PROF. DR. ŞAFAK TANER