Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda anksiyete ve metakognisyon
Anxiety and metacognition in attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 539316
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE METİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Anksiyete Duyarlılığı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, DİS/DAS, Ergen, Metakognisyon, Adolesanlar, Biliş, Ergenler, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Üstbiliş, Adolescent, Anxiety, Anxiety Sensitivity, Attention Deficiency Hyperactivity Disorder, BIS/BAS, Metacognition, Cognition, Adolescents, Attention deficit disorder with hyperactivity, Metacognitive
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç:İlaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan DEHB'liergenlerde psikoterapötik müdahalelerin faydalı olduğu bilinmektedir.DEHB'de ergen yaş grubuna özgü bilişsel davranışçı müdahalelerin zenginleşmesi için kliniği etkileyen bilişsel ve emosyonel faktörlerin tanımlanması gerekmektedir. Bu çalışmada DEHB tanılı ergenlerde, anksiyete, davranışsal sistemler ve metakognitif özelliklerin tanımlanması, bu özelliklerin DEHB kliniği ve birbirleri ile olan ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini 12-18 yaş arası DEHB tanılı (DEHB-DE:% 35,6; DEHB-B:% 64,4) 132 (82 erkek, 50 kız) hasta oluşturdu. Conners Ana-Baba Değerlendirme Ölçeği (CADÖ), Çocuklar İçin Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri (ÇDSKE), Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılığı İndeksi (ÇADİ), Üstbiliş Ölçeği-Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi-Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği (DİS-DAS) uygulandı. Bulgular:DEHB alt tipleri arasında ÇDSKE, ÇADİ, DİS/DAS puanları açısından farklılık saptanmadı. DEHB-B olan ergenlerin olumlu üstbiliş puanları daha yüksek saptandı. ÇDSKE ve ÇADİ toplam puanları ile DEHB semptom şiddeti arasında pozitif korelasyon saptandı. DEHB semptom şiddeti ile DAS-ödüle duyarlılık puanları arasında negatif korelasyon saptandı. DAS-dürtü ve DAS-eğlence arayışı puanları ile karşı-gelme (KG) ve duygusal değişkenlik (DD) semptomları arasında pozitif korelasyon vardı. Eştanısı olmayan DEHB'li ergenlerde; BCSüstbiliş puanları, KG, hiperaktivite ve DD puanları ile pozitif korele idi. ÇDSKE puanları ile ÇADİ'nin tüm alt ölçek ve toplam puanları pozitif korelasyon gösterdi. SKE puanları ile tüm ÜBÖ-ÇE puanları, DAS-eğlence arayışı, DAS-dürtü puanları arasında pozitif korelasyon bulundu. ÜBÖ-ÇE toplam puanda artış, tüm DİS/DAS ve ÇADİ puanlarında artışla korele idi. Bilişsel AD ile DİS puanları arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuç: Çalışmamız anksiyete, metakognitif inançlar ve davranışsal sistemlerin birbirleriyle ve DEHB kliniğiyle yakından ilişkili olduğunu göstermiştir. DEHB'ye özgü bilişsel davranışçı müdahalelerde saptanan bilişsel ve emosyonel özelliklerin dikkate alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objectives: Psychotherapeutic interventions are known to be useful in ADHD for the adolescent who has not adequately responded to drug therapy. In ADHD, cognitive and emotional factors which impacting clinical picture should define in order to enrich cognitive-behavioral interventions on behalf of adolescents. This study aims to identify anxiety, behavioral systems, and metacognitive features and the interaction of these -additionally, the effect of these on ADHD clinic. Material and Methods: The study sample consisted of 132 patients (82 males, 50 females) aged between 12-18 years who diagnosed with ADHD (ADHD-I: % 35,6, ADHD-C: % 64,4). Conners' Parent Rating Scale (CPRS), State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAI-C), Childhood Anxiety Sensitivity Index (CASI), Meta-Cognition Questionnaire for Child and Adolescents (MCQ-C), Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation System Scale (BIS-BAS) were applied. Results: STAI, CASI, BIS/BAS scores did not differ between ADHD subtypes. Adolescents with ADHD-C have more positive beliefs than ADHD-I. The severity of ADHD symptoms was positively correlated with STAI and CASI and, negatively correlated with BAS-reward sensitivity scores. BAS-drive and BAS-fun-seeking scores positively correlated with Oppositional and Emotional Lability scores. In ADHD patients without comorbidity, SPR beliefs positively correlated with oppositional, hyperactivity and, emotional lability scores. STAI and CASI scores showed a positive correlation. STAI-T scores positively correlated with MCQ-CA, BAS-fun-seeking, BAS-drive scores. The increase in the MCQ-total related to increase in all BIS/BAS and CASI scores. BIS scores positively correlated with cognitive AS scores. Conclusion: The results of this study demonstrated that anxiety, metacognitive beliefs, and behavioral systems are firmly related to the ADHD clinic and also each other. Cognitive and emotional characteristics which are defined should take into consideration for cognitive-behavioral interventions.
Benzer Tezler
- Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda duygu düzenleme güçlükleri ile üstbilişlerin ve otomatik düşüncelerin ilişkisi
The relationship between emotion regulation difficulties, metacognition, and automatic thoughts in adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)
AYSU DURSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KOKURCAN
- Sosyal anksiyete bozukluğunda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu komorbiditesi ve erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkisi
The association between comorbid attention deficit hyperactivity disorder and early maladaptive schemas in social anxiety disorder
FATMA NUR ÇAYİR KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİYE KAYA
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda aracı faktör olarak algılanan ebeveyn tutumlarını kullanarak, genç yetişkinlerde yaygın anksiyete bozukluğu ilişkisinin değerlendirilmesi
Perceived parenting styles as a mediator of the relationship between attention deficit hyperactivity disorder and general anxiety disorder in young adults
BAŞAK KARSLIGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SADIGA OSMANLI SHIROLU
- Çocukluk çağı obsesif kompulsif bozukluğunda inhibitör kontrolün tespitinde fonksiyonel MRG kullanımının yeri
The role of functional magnetic resonance imaging in pediatric obsessive-compulsive disorder during tasks of inhibitory control
İKRAM EDA DUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Radyoloji ve Nükleer TıpMarmara ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAZANFER EKİNCİ
- Erişkin dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğunda gece yeme bozukluğu ve dürtüsellik ilişkisinin araştırılması
An investigation of the relationship between night eating syndrome and impulsivity in adult attentive deficite / hyperactivity disorder patients
SONAY ZABUN ERÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ERDOĞAN TAYCAN