Kanser taramalarına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi
Development of an attitude scale for cancer screening
- Tez No: 592439
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET UYAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Kanser taramaları, Tutum, Ölçek, Ölçek Geliştirme, Likert, Güvenilirlik ve geçerlilik, Halk sağlığı, Kitle taraması, Likert modeli, Neoplazmlar, Tutumlar, Ölçekler, Cancer screenings, Attitude, Scale, Scale Development, Likert, Reproducibility of results, Public health, Mass screening, Likert model, Neoplasms, Attitudes, Scales
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Meram Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kanser taramalarının kanser ölümlerini azalttığı bilinmektedir. Ülkemizde Ulusal Kanser Tarama Programı içerisinde meme, serviks ve kolorektal kanser taramaları yer almaktadır. Bu çalışmada kanser taramalarına yönelik tutumu ölçmede kullanılacak bir ölçeğin geliştirilmesi, geliştirilen ölçeğin pilot uygulamasının ve geçerlilik-güvenilirlik çalışmasının yapılması ve ölçekten alınan puan ile ilişkili olabilecek özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik türdeki bu çalışma, Meram ilçesindeki 29 Aile Sağlığı Merkezine gelen ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 30-70 yaş arası, çalışmaya katılmasına engel olacak düzeyde bilişsel, görsel ve ortopedik engeli bulunmayan 334 kadın ve erkek hasta yakını üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama amacıyla literatür desteği ile oluşturulmuş olan sosyodemografik özellikler formu ve aday ölçek kullanılmıştır. Veri toplama araçları katılımcılara gözetim altında uygulanmıştır. Veri analizleri bilgisayar ortamında SPSS ile yapılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: %50'si kadın ve %50'si erkek 334 kişiden oluşan araştırma grubunun yaş ortalaması 42,93±9,60 idi. 28 maddeden oluşan aday ölçekten madde puan-ölçek puan korelasyonu ±0,200'den küçük olan 4 madde çıkarıldı. 24 maddelik ölçeğin Cronbach's Alpha katsayısı 0,957 olarak hesaplandı. İki yarı güvenilirlik yöntemine göre Spearman-Brown katsayısı 0,907 ve Guttman katsayısı 0,902 olarak bulundu. Ölçeğin yüzeysel geçerliliği ve kapsam geçerliliği iki farklı uzman ekibin desteğiyle gerçekleştirildi. Yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla kullanılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda 24 madde ve tek boyuttan oluşan ölçeğin açıklanan varyans oranı %52,62 ve özdeğeri 12,66 olarak hesaplandı. Ölçekten alınan puan ile yaş, cinsiyet, eğitim durumu, sigara kullanımı ve kişinin kendisinde kanser varlığı arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonucunda ''Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği'' adında beşli Likert tipinde yeni bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılarak toplumumuzda kullanılmaya uygun olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: Cancer screening is known to reduce cancer deaths. Breast, cervix and colorectal cancer screenings are included in the National Cancer Screening Program in Turkey. In this study, it is aimed to develop a scale to be used to measure the attitude towards cancer screenings, to conduct a pilot study and validity-reliability study of the developed scale and to determine the features that may be related to the score obtained from the scale. Method: This methodological study is performed on 30-70 years of age 334 female and male patients' relatives who come to 29 Family Health Centers in Meram, volunteer to participate in the study and does not have any cognitive, visual and orthopedic disabilities to prevent participation in the study. In the study, sociodemographic form and candidate scale which is created with the support of literature are used for data collection. Data collection tools are applied to the participants under supervision. Data analysis is performed with SPSS on computer and statistical significance level is accepted as p <0,05. Results: The mean age of the study group was 42,93 ± 9,60, of which 50% were female and 50% were male. Candidate scale consisting of 28 items was excluded from the 4 items whose item score-scale score correlation was less than ± 0,200. The Cronbach's Alpha coefficient of the 24-item scale was calculated as 0,957. Spearman-Brown coefficient was found 0,907 and Guttman coefficient was 0,902 according to two half reliability methods. Surface validity and scope validity of the scale was realized with the support of two different expert teams. As a result of the explanatory factor analysis that used to determine the construct validity, the variance ratio of the scale consisting of 24 items and one dimension was calculated as 52,62% and eigenvalue was calculated as 12,66. Significant relations were found between the scale score with age, gender, education level, smoking habit and the presence of cancer in the individual (p <0,05). Conclusion: As a result of the research, a new five-point Likert-type measurement tool named 'Attitude Scale for Cancer Screening' is developed. After the validity and reliability study of the scale has been shown to be suitable for use in our society.
Benzer Tezler
- Ankara'da bir aile sağlığı merkezine başvuran 30-70 yaş arası kadınların kanser taramalarına yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of women aged 30-70 years who applied to a family heath center in ankara towards cancer screening
GAMZE KARATARLA FİLİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN ACAR
- Alikahya Fatih Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40 ile 69 yaş aralığındaki kadınların sağlık algıları, meme kanseri taramalarına yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of health perceptions, attitudes and behaviors towards breast cancer screenings of women aged 40 to 69 registered at Alikahya Fatih Family Health Center
KERAMET KUL KUPLAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Kadınların jinekolojik kanserden korunma bilgi düzeyleri ile kansertaramalarına yönelik tutumları arasındaki ilişki
Women's gynaecological cancer prevention knowledge levels and cancerthe relationship between attitudes towards screening
SEFA BENLİ
- Sağlığı geliştirme modeline dayalı web tabanlı interaktif hemşire destek programının 30-70 yaş arası bireylerde kanser taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlar üzerine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of a web-based interactive nurse support program based on the health promotion model on knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening in individuals aged 30-70: A randomized controlled study
EMİNE ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
- Zeynep Yahya Kılıçaslan Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and practices regarding breast cancer screenings among women aged 20–69 attending Zeynep Yahya Kılıçaslan Family Health Center
ŞEYMA ATICI GÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK MISTIK