Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin aile hekimliği hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and behavior of family medicine students of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine
- Tez No: 612071
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, aile hekimliği, sağlık hizmetleri, tıp eğitimi, hastalık, Bilgi, Davranış, Doktorlar, Doktorlar-aile, Kahramanmaraş, Tutumlar, Öğrenciler-tıp, Primary care, family medicine, health care, medical education, disease, Family practice, Knowledge, Behavior, Physicians, Physicians-family, Kahramanmaraş, Attitudes, Education-medical, Students-medical
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 1993 yılı Edinburg Dünya Tıp Eğitimi Zirvesi,“tıp eğitiminin toplumun yaygın hastalık örüntüsünü temsil etmeyen ve üçüncü basamak sağlık hizmeti işlevinin ön planda olduğu hastanelere bağımlı olmaktan çıkarılması, öğrencilerin toplumun sağlık sorunlarını ve yaşayan sağlık sistemini daha yakından inceleyip değerlendirebilecekleri mekanlarda, yani gerçek koşullarda eğitim görmelerinin”gerekliliği kararı çerçevesinde çalışmamızın amacı; tıp fakültesi eğitimlerini tamamlayarak kısa bir süre sonra aktif olarak sağlık hizmeti sunacak olan tıp fakültesi öğrencilerinin, sağlık hizmet sistemlerinde kaliteye, sosyal adalete, etkinlik ve düşük maliyete ulaşılmasında merkezi role sahip olması gereken (5,8) aile hekimliği disiplini bilgi düzeylerini belirlemek, öğrencilerin birinci basamağa yaklaşımı, aile hekimliği kariyerine olan ilgisini ve bunu etkileyen faktörleri saptamak ve sağlık sunumu üzerine aile hekimliği uygulamasının etkisini araştırmaktır. Materyal ve metot: Araştırmamızın evreni 713 kişi olup 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında KSÜ tıp fakültesi 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklem büyüklüğü ise rastgele örneklem yöntemiyle % 5 hata payı ve %95 güven aralığında 250 kişi olarak hesaplandı. Daha sonra rastgele her sınıftan eşit ve 41' er kişi olmak üzere toplam 246 anket çalışma için değerlendirmeye alındı. Veri toplamada, 6'si öğrencilerin sosyodemografik özelikleriyle ilgili,56'sı ise tıp fakültesi öğrencilerinin aile hekimliği hakkındaki bilgi,tutum ve davranışlarını ölçen toplam 62 sorudan oluşan anket kullanıldı.Verilerin değerlendirilmesinde değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. Normal dağılım gösteren değişkenlerde iki grup karşılaştırmaları bağımsız iki örnek t testi ikiden fazla grup karşılaştırmaları tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile gerçekleştirilmiştir. Normal dağılmayan değişkenlerde ise iki grup karşılaştırmaları Mann-Whitney u test ile üç veya daha fazla grup karşılaştırmaları Kruskal-Wallis h testi ile incelendi. Kategorik değişkenlerde dağılım ilişkisi Chi-Square test ve exact test ile incelendi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Veriler IBM SPSS versiyon 22 programında değerlendirildi. Bulgular: katılımcılar tıp fakültesi 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktaydı. Katılımcı sayısı her dönemden eşit ve 41 'er kişi olmak üzere toplam 246 kişiydi. Katılımcıların %50.4'i erkek,%49.5' u kadındı ve yaş ortalaması 22±2.4 idi. Katılımcıların çoğu (%52)“Anadolu Lisesi”mezunuydu ve tıp fakültesini en fazla (%61) iş garantisinden dolayı tercih etmişlerdi. Katılımcıların %75.6' sı birinci basamakta hizmet veren hekimlerin uzmanlaşması gerektiğini düşünüyordu. Katılımcıların büyük bir çoğunluğu (%95.5) uzmanlık yapmak isterken,%34.6'sı aile hekimliği uzmanlığını istiyordu. Aile hekimi olarak çalışmak isteyenler ise %36.2 idi. Öğrencilerin %66.3' ü aile hekimliği uygulaması hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtirken, %69.5 'i aile hekimliği uygulamasının ülkemiz için uygun bir sağlık hizmeti olduğunu düşünüyordu. Son bir yılda aile hekimine hiç gitmeyenlerin oranı %41.1 idi. Aile hekimine gitme sayısı arttıkça aile hekiminden memnuniyetin de artığı tespit edildi. Katılımcıların %76.8'i aile hekimini seçme ve değiştirme haklarının olduğunu biliyordu. Katılımcılar acil durumlar dışında ilk olarak kayıtlı oldukları aile hekimine başvurduklarını (%28.5), aile hekimine gitme nedeni olarak da en çok (%63.8) küçük sağlık sorunlarını belirtirken; gitmeme nedeni olarak“Eğitim aldığım tıp fakültesi hastanesinde muayene olduğum için”(%53) yanıtını verdiler. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%79.3) sevk sisteminin uygulanmasını istiyordu. Katılımcıların aile hekimlerinin görevleri ile ilgili verdikleri yanıtlar incelendiğinde en çok bildikleri üç önerme sırasıyla ;“Aile hekimi bebeklik, çocukluk ve erişkin dönemi aşılamasını yapar”(%90.2),“Aile hekimliği uygulamasında pansuman, enjeksiyon ve yara bakımı hizmetleri verilmektedir.”(%87) ve“Aile hekimi sağlık raporu verebilir”(%84.1) iken en az bildikleri üç önerme ise;“Aile hekimliği uzmanı devamlı ilaç kullanımı için ilaç raporu çıkarabilir”(%43.9),“ Aile hekimi mobil sağlık hizmeti verir.”(%49.6) ve“Aile hekimi kanser taraması yapar.”(%54.1) oldu. Katılımcılardan aile hekimliği uygulaması hakkında bilgi sahibi olduklarını söyleyenlerin, aile hekimi olarak çalışmak isteyenlerin ve aile hekimi uzmanı olmak isteyenlerin aile hekiminin görevlerini daha çok bildikleri tespit edildi. Genel olarak 1.sınıftan 6.sınıfa doğru gidildikçe öğrencilerin aile hekiminin görevleriyle ilgili bilgi düzeyinin arttığı görüldü. Katılımcıların aile hekimlerinin görevleri ile ilgili bilgi düzeyi puan ortalaması 12.03 (0-18) olarak bulunmuş olup iyi düzeyde bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir. Sonuç ve öneriler: Birinci basamakta verilen sağlık hizmetleri tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çok önemli bir yere sahiptir. İnsanların büyük çoğunluğu herhangi bir sağlık problemi yaşadığında ilk olarak aile hekimine başvurmak yerine üst basamak sağlık vericilerine başvurmaktadır. Bu durum hem üst basamak sağlık kuruluşlarının maliyetini hem de iş yükünü oldukça artırmakta ve birinci basamağı kuvvetlendirmeye yönelik yapılan tüm girişimleri ve harcamaları anlamsız kılmaktadır. Katılımcıların yaklaşık yarısının son bir yılda aile hekimine hiç gitmediklerini belirtmiş olmaları, durumun ne denli vahim olduğunu rakamsal olarak göstermektedir. 2.ve 3.basamak sağlık vericilerine ulaşmak için sevk sisteminin getirilmesi birinci basamağın daha etkili kullanılmasını sağlayabilir. Aile hekimine başvurmayanların önemli sebeplerinden biri ASM'lerde tanı ve tetkik için olanakların yetersiz olmasıdır(%27.1). Bu konudaki eksiklikleri gidermek adına ASM lerde olmayan bazı teknolojik cihazların alınması sağlanabilir ya da gerekli ek işlemlerin aile hekimlerince isteği yapılarak hastanede yapılması ve sonuçların yine aile hekimince değerlendirilmesi sağlanabilir. Ayrıca aile hekimi tarafından üst basamağa yönlendirilen hastalara ayrıcalık tanınabilir. İnsanların ASM'leri ilk başvurulacak sağlık kuruluşu olarak benimsemesi için öncelikle bu konuda bilgilendirmeler yapılmalıdır. Ülkemizde yürütülmekte olan Aile Hekimliği Uygulamasının istenen başarıya ulaşması ancak kişilerde uygulamayla ilgili farkındalığın artırılması ve hasta beklentileri de göz önüne alınarak iyi eğitimli, görev ve sorumluluk tanımında belirtilen işleri yetkinlikle yürütecek, yoğun hizmet içi eğitim alan doktorların çalıştırılması ile mümkün olabilir. 2023 yılı için hedeflenen sayıda aile hekimliği uzmanının yetiştirilmesi için de akılcı ve gerçekçi çalışmalar yürütülmeli ve mevcut aile hekimliği uzmanlarının birinci basamağa yönlendirilmesini teşvik edici düzenlemeler yapılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: 1993 Edinburgh World Medical Education Summit,“Removing medical education from being dependent on hospitals that do not represent the prevalent disease pattern of society and where primary health care function is at the forefront, within the framework of the decision that students should be able to study and evaluate the health problems of the society and the living health system more closely, that is, in real conditions”, purpose of our study ; to determine the level of knowledge of the discipline of family medicine which should play a central role in providing quality, social justice, efficiency and low cost in health service systems of medical students who will provide active health services shortly after completing medical school education, the students' approach to primary care is to determine their interest in the family medicine career and the factors affecting it and to investigate the effect of family medicine practice on health presentation. Materials and methods:The population of our study was 713 and consisted of KSU medical faculty 1st, 2nd, 3rd, 4th, 5th and 6th grade students in 2018-2019 academic year. Sample size was calculated as 250 people with 5% error margin and 95% confidence interval by random sampling method. Subsequently, a total of 246 questionnaires, randomly equal to 41 from each class, were evaluated for the study. Data were collected by a questionnaire consisting of 62 questions, 6 of which were related to sociodemographic characteristics and 56 of them were measuring their knowledge, attitudes and behaviors about family medicine. In the evaluation of the data, Kolmogorov-Smirnov test was used to evaluate the appropriateness of the variables to normal distribution. Two groups comparisons of variables with normal distribution were performed by independent two sample t test and more than two group comparisons were performed by one way analysis of variance (ANOVA). For non-normally distributed variables, two groups were compared using Mann-Whitney u test and three or more groups were compared using Kruskal-Wallis h test. The distribution of categorical variables was examined by Chi-Square test and exact test. Statistical significance was accepted as p <0.05. Data were evaluated in IBM SPSS version 22 program. Results: Participants consisted of 1st, 2nd, 3rd, 4th, 5th and 6th grade students of medical school. 41 students from each class were selected and the total number of participants was 246. 50.4% of the participants were male, 49.5% were female and the mean age was 22 ± 2.4. Most of the participants (52%) graduated from“Anadolu High School ve and preferred the medical school (61%) most because of the guarantee of employment. 75.6% of the participants thought that primary care physicians should specialize. The majority of the participants (95.5%) wanted to do specialization, while 34.6% wanted family medicine. The rate of those who wanted to work as a family physician was 36.2%. While 66.3% of the students stated that they had knowledge about family medicine practice, 69.5% thought that family medicine practice was a suitable health service for our country. The rate of those who had never been to a family physician in the last year was 41.1%. As the number of visits to family physicians increased, satisfaction with family physicians increased. 76.8% of the participants knew that they had the right to choose and change the family physician. The participants stated that they mostly consulted the family physician (28.5%) except for emergencies and the most common reason for going to the family physician (63.8%) was small health problems. As a reason for not going to the family physician, they answered: I was examined at the medical school hospital where I was educated ”(%53). The majority of the participants (79.3%) wanted the referral system to be implemented. When the answers of the participants about the duties of family physicians were examined, the three most common propositions were known:“Family doctor vaccinates infancy, childhood and adulthood”(90.2%),“In the practice of family medicine, dressing, injection and wound care services are provided”(%87), and“Family doctor can give health report”(%84.1) at least three propositions they know;“The family physician can issue drug reports for continuous drug use”(43.9%),“The family physician provides mobile health care”(49.6%) and“The family physician performs cancer screening”(54.1%). It was found out that the participants who knew about the practice of family medicine, those who wanted to work as family physicians and those who wanted to become family physicians were more aware of the duties of the family physician. In general, it was seen that the level of knowledge of the students about the duties of the family physician increased as we went from 1st grade to 6th grade.The average level of knowledge of the participants about the duties of family physicians was found to be 12.03 (0-18) and it was determined that they had a good level of knowledge. Conclusions and recommendations: The health services provided in primary care have a very important place in our country as well as all over the world. The majority of people apply to upper level health care providers when they experience any health problems, rather than first referring to a family physician. This increases both the cost and workload of the upper level health institutions and renders all attempts and expenditures made to strengthen the primary level meaningless. The fact that almost half of the participants stated that they have never been to a family physician in the last year shows numerically how grave the situation is. Introducing a referral system to reach the second and third level health donors can make the first step more effective. One of the important reasons for those who do not apply to a family physician is insufficient facilities for diagnosis and examination in family health centers(%27.1). In order to overcome the deficiencies in this subject, it may be ensured that some technological devices not in family health centers are purchased or the necessary additional procedures can be done in the hospital by requesting the family physicians and the results can be evaluated by the family physician. In addition, patients referred to the upper level by the family doctor can be granted privilege. In order for people to adopt family health centers as the first health institution to be consulted, first of all, they should be informed. Achieving the desired success of the Family Medicine Practice conducted in our country, but increasing the awareness about the practice in people. Taking into account the expectations of the patients, it is possible with doctors who are well trained, competent in the tasks specified in the definition of duty and responsibility, and receiving intensive in-service training.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesinde okuyan öğrencilerin cinsel sağlık, üreme sağlığı ve acil kontrasepsiyon hakkındaki bilgi düzeyleri ve davranışları
Kahramanmaraş Sütçü İmam Uni̇versi̇ty Faculty of Medi̇ci̇ne and Health Sci̇ences Faculty students knowledge and behavi̇or about sexual health, reproducti̇ve health and emergency contracepti̇on
YILDIZ DALKIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Tıp fakültesi öğrencilerinde ve aile hekimlerinde anemi bilgi ve farkındalığı değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and awareness of anemia in medical faculty students and family physicians
EMİRHAN ÇAKAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- KSÜ Tıp Fakültesi öğrencilerinin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik kullanım, tutum ve bilgi düzeyleri
Use, attitude and knowledge levels of KSU Medical Faculty students on traditional and complementary medicine practices
TUĞBA YEŞİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- COVID 19 pandemisinde uzaktan eğitimin tıp öğrencileri perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of distance education from the perspective of medical students in the COVID 19 pandemic
ŞEYMA BURCU PAKSOY ALIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Tıp fakültesi öğrencilerinin kan bağışıile ilgili bı̇lgı̇ ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitudes of medical faculty students regarding blood donation
FATMA SUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiGaziantep ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİT SIRRI KETEN