Sovyet sonrası neo-slavofilizm ve Avrasyacılık karşıtlığında Rusya'nın orta Asya politikası
Постсоветтик Нео-Славофилизм жана Евразиячылыктын карама каршылыгында Орусиянын Борбордук Азия саясаты
- Tez No: 615272
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MURAT BÜRKAN SERBEST
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Avrasyacılık, Neo-Slavofilizm, Dugin, Soljenitsin, Primakov, Putin, Orta Asya, Rusya, Rusya Dış Politikası, Avrasya Ekonomik Birliği, Orta Asya politikası, Slavofilizm, Uluslararası ilişkiler, Uluslararası politika, Eurasianism, Neo-Slavophilism, Central Asia, Central Asia policy, Russia, Slavophilism, International relations, International policy
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Rusya'nın Sovyet sonrası Neo-Slavifilizm ve Avrasyacılık karşıtlığında Rusya'nın Orta Asya Politikası incelenecektir. Neo-Slavofilizm, SSCB'nin çöküşündeki faktörlerden biri olduğu kabul edilmektedir. Bu yaklaşımın temsilcisi Aleksandr Soljenitsin'in“SSCB'nin dağılması”hakkındaki görüşlerini yansıttığı program yaklaşım olarak ön plana çıkmıştır. SSCB'nin dağılması sonrasında Orta Asya ve Rusya arasındaki ilişkilerin ilk dönemdeki soğukluğunda Neo-Slavofilizm yaklaşımınin etkileri olmuştur. Avrasyacılık düşüncesi, son zamanlarda bilimsel alanda en çok ilgi çeken konulardan bir tanesidir. Avrasyacılık, jeopolitik açıdan tek kutuplu“Yeni Dünya Düzeni”karşısında bir muhalif yaklaşım olarak ön plana çıkmıştır. Avrasyacılık fikri Orta Asya devletleri ve Rusya'yı bir araya getirme odaklıdır. Bu nedenle Neo-Slavfoilizm ve Avrasyacılık yaklaşımları, Rusya'nın Orta Asya üzerindeki dış politika yaklaşımlarında yarışan ideolojilerdir. Avrasyacılık ideolojisi çerçevesinde Rusya'nın Orta Asya politikasını incelemeyi hedefleyen bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde genel olarak Slavofilizim ideolojisi'nin tarihi gelişimi incelenmiştir. Slavofiller aktif olarak kendi özellikleri ile ülkelerine saygı ilkesini savundular. Rus halkına özgün yanlarını bulmaya çalıştılar. Yabancı olanlara mümkün olduğunca engel olmaya çalıştılar. Kendi karalarında kurguladıkları Rusya'nın özel yeri hakkında ve on dokuzuncu yüzyılın Rusya'sına ait yeni fikirler ortaya koymaya çalıştılar. Rusya'daki Slavofilizm'in gelişim tarihindeki bir sonraki aşama olarak Pan-Slavizm ideolojisi kabul edilmektedir. Pan-Slavizm'in ana fikri, Rusya liderliğinde bağımsız bir Slav Birliği oluşturulmasıydı. Slavofilizim'in yeni aşaması olarak 20. yüzyılda Neo-Slavofilizm ideolojisi ortaya çıkmıştır. Neo-Slavofilizm ideolojisinin temsilcileri, modern komünizmin, dünya Hıristiyan uygarlığı için bir tehlike oluşturduğuna inanyorlardı. Ayrıca, onlara göre, kişisel maddi refahın peşinde, insanlar Tanrı'yı unutmuşlardır. Doğru yolu bulmak için, ataların kültürel ve ahlaki sermayesini korumak ve canlandırmak için zaman henüz geç değildi. İkinci Bölümde Avrasyacılık ideolojisi ele alınmıştır. Rus düşüncesinde yeni bir ideoloji olarak“Avrasyacılık”ilk kez 1921'de ortaya çıkmıştır. Avrasyacılara göre,“On sekizinci yüzyılda Batı'ya karşı kör tutku, Rusya'yı büyük bir güç olmaktan çıkardı ve ulusallık karşıtı bir devlete dönüştürdü”. Böylece Avrasyacılık ideolojisinin temsilcileri yeni bir Rus kimliği vizyonu önerdiler. Yani Yeni Rus kimliği, halkların uzun bir tarihsel iletişim yakınlaşmasından doğacaktı. Böyle bir yakınlaşma“Turan”Doğu, Moğol,Türk halkları arasında gerçekleşebilecekti. Üçüncü Bölümde ise, Avrasyacılık ve Rusya'nın Orta Asya politikası biçimlendirmesi üzerinde durmuştur. SSCB'nın çöküşünden bügüne kadar Rusya'nın dış politikası birkaç aşamaya ayırılabilir. İlk aşamada, Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve ilk Dışişleri Bakanı Andrey Kozirev tarafından belirlenen Batı'nın ekonomik ve güvenlik kurumları ile uyumu amaçlayan dış politikasıdır. Bir sonraki aşamada, Dışişleri Bakanı Yevgeniy Primakov'un, Rusya'nın büyük güç statüsünün restore edilmesini ve çok kutuplu uluslararası ilişkiler anlayışını ortaya koyan yaklaşımıdır. Vladimir Putin ve Dimitriy Medvedev döneminde ise Rus dış politikası yeniden tarif edilmeye çalışılmıştır. Buna göre, Rusya, büyük güç statüsünü korumalıdır. 2012'de, Putin'in Rusya Devlet Başkanı olarak yeniden seçilmesiyle, Rusya'nın dış politika öncelikleriyle ilgili düzenlemeler yapıldı. Sovyet sonrası bölgede Rusya, 18 Ekim 2011'de kabul edilen“Serbest Ticaret Bölgesi”anlaşmasının uygulanmasını politikasında ön plana aldı. Ayrıca, Rusya, Belarus ve Kazakistan'ın ortak ekonomik alanı ve Avrasya Ekonomik Birliği'nin oluşturulması çerçevesinde Avrasya entegrasyonu için stratejik yönelimler belirlenmiştir. Orta Asya ülkelerinin siyasi ve ekonomik potansiyelindeki önemli farklılıklar ve dış politika tercihlerindeki farklılıklar da Orta Asya'daki Rusya'nın dış politika stratejilerini etkilemektedir.
Özet (Çeviri)
Бұл изилдөөдө, Орусиянын постсоветтик учурундагы Нео - Славофилизм жана Евразиячылык карама каршылыгында , Орусиянын Борбордук Азияга болгон саясатына байкоо жүргүзүлөт. Нео-Славофилизм пикирлери СССРдин кулашына себеп болду. Евразиячылык түшүнүгү акыркы мезгилдерде актуалдуу маселе болуп эсептелет. Бул изилдөөнүн максаты Нео-Славофилизм жана Евразиячылык саласында макалаларды анализдөө. Кошумча Евразиячылык жана Нео-Славофилизм көз караштар аркылуу Борбордук Азия өлкөлөрүнүн саясатын үйрөнүү. Евразиячылык жана Нео - Славофилизм көз караштар аркылуу Орусиянын Борбордук Азиядагы саясатын үйрөнүү. Ошондой эле , Евразиячылык жана Нео - Славофилизм менен байланыштуу түрдүү макалалар изилденет. Айрыкча Славянофилизм жана Евразиячылык түшүнүктөрүнүн өнүгүү тарыхы басым жасалат жана Орусиянын учурадагы Борбордук Азиядагы саясаты талкууланат. Биринчи бөлүмдө Славофилизмдин тарыхый өнүгүү изилденди. Славофилизм жаңы бир идеология катары Россияда XIX кылымда өнүгүшүн баштады. славянофилдер Орусиянын өзүнүн жеке өнүгүү жолуна ээ болгондугун көрсөттү. Орусиянын бөтөнчөлүгү дини, тарыхы жана маданий-улуттук өзгөчөлүктөрүнөн түзүлдү. Алар айрыкча ортодокс маданитынын батыш маданиятынан жогору тураарын далилдөөгө аракет кылышты. Чиркөө жана ишенимди коомдук түзүлүштүн негизи катары кабыл алышты. Ортодокс коомунун“соборность”(чогуу жашаган көптөгөн инсандардын моралдык коому) идеясына көп маани беришти. Ошентип славянофилизм, панславизмди карай саясий-идеологиялык эволюцияны баштан кечирди. Панславизмдин негизги идеясы Орусия лидерлигинде көз карандысыз славян бирдигини куруу болчу. 19-кылымдын акыркы он жылдарында славян элдери арасындагы маданий алака күчөй баштайт да“Маданий пан-славизм”20-кылымдын баштарында неославянофилизмдин негизине айланат. Бул мезгилдин ойчулдарына ылайык, орус элинин адеп-ахлактык жана биологиялык жоголуп кетүү коркунучунун себеби, орус элинин руханий жаңыланууга муктаж эле. Айрыкча орус элинин жоголуп кетүү себеби бала төрөлүү санынын төмөндүгү жана ашыкча алкоголго берилгендиги болчу. Жогорудагы себептерге байланыштуу 1960-жылы неославянофилизм жаңы дем ала баштады Экинчи бөлүмдө Евразиячылык жана анын негизги элементтеринин идеологиясы каралат. Орус ой жүгүртүүсүндө“Евразиячылык”бир жаңы багыт катарында 1921-жылы пайда болгон. Евразиячылык идеологиялык өнүгүүсү бир нече этап менен өтөт. Башында жөн эле диний, философиялык, тарыхый, географиялык идеялардын жыйындысы болгон. Бирок ХХ-кылымдын аягында Евразиячылык идеологиясынын негизги катары,“жеке Кудайдын оюун”, өкүлү болгон жогорку рухий окууларды кабыл алышкан. Айрыкча, Орусия-Евразияны, улуттун“биримдиги”катары көрө башташты. Өзгөчө ушул мезгилде Евразиячылык саясатташып кетет. Бирок, Евразиячылык идеясынын саясатташтырылуусун өкүлдөрдүн көпчүлүгү четке каккан. Коммунисттик пикирди Батыштын ойлоп табуусу деп эсептешет. Бул жагынан алып караганда, алар орус коммунизмине караганда орус большевизми жөнүндө сүйлөшүүнү артык көрүшөт. Башка сөз менен айтканда, жаңы орус инсандыгын элдердин бириктирүү узак тарыхы кийин пайда болушу керек. Бирим“Туран”Чыгыш, Монгол жана Tүрк элдеринин ортосундагы болушу мүмкүн. Үчүнчү бөлүмдө жаны Евразиячылык жана Россиянын Борбор Азия тышкы саясаты жөнүндө маалымат берет. Ачкыч сөздөр: Орусия, Нео-Славофилизм, Евразиячылык, Борбордук Азия, Славянофилизм, СССР, Кызматташтыктар.
Benzer Tezler
- Neo-imperialism in the foreign policy of Russia towards post-soviet countries
Rusya'nın sovyet sonrası ülkelere yönelik dış politikasında neo-emperyalizm
ELNUR İSMAYIL
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Uluslararası İlişkilerOtto Von Guerıcke UnıversıtyBarış ve Çatışma Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KLAUS SCHLİCHTE
- Sovyet sonrası Kazakistan ve Kırgızistan örneklerinde karşılaştırmalı sosyal devlet olgusu
The comparative social state in post soviet Kazakhstan and Kyrgyzstan
EMİNE SEZEN DİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Siyasal BilimlerBahçeşehir ÜniversitesiKüresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAEDDİN YALÇINKAYA
- An analysis of Russian foreign policy during Yeltsin's era from a neo-classical realist perspective
Yeltsin dönemi Rus dış politikasının yeni-klasik gerçekçilik bakış açısıyla analizi
DUYGU HEKİMGİL IŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİ KAAN RENDA
- Neo-klasik realizm bağlamında Türkiye - Romanya ikili ilişkileri (1990-2015)
Bilateral relations between Turkey and Romania from neoclassical reali̇sm perspective: 1990-2015
MIHAELA ANCA CIUCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerAkdeniz ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Uluslararası ilişkilerde Soğuk Savaş sonrası güvenlik çalışmaları ve Türk akademisindeki NATO algısı
Security studies in post-Cold War international relations and perception of NATO in Turkish academia
RAMAZAN GÖRGEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerÇukurova ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI ILGIT