Rusçada zıt anlamlı deyimler
Phraseological antonyms in Russian language
- Tez No: 634924
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP BAĞLAN ÖZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Batı Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Deyimler, Dilbilim, Karşıt anlamlı kelimeler, Rusça, Zıtlık, Idioms, Linguistics, Opposite word, Russian, Contrast
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşadığımız evrene, doğaya, topluma ve içsel dünyamıza karşıtlıklar hâkimdir. Zıt anlamlı sözcükler ve deyimler nesnel gerçeklikte var olan bu karşıt olguları yansıtmaktadır. Deyimbilim, Rus dilbiliminde 1940'lı yıllarda bağımsız bir bilim dalı olarak ünlü dilbilimci V. V. Vinogradov'un çalışmalarıyla ortaya çıkan, dilbilgisel yapılarının ve anlamlarının doğasına bakılmaksızın tüm deyimsel yapıları inceleyen bir bilim dalıdır. Geçmişten günümüze kadar deyimbilimle ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır ancak zıtlık bağıntısında bulunan deyimler yeterince araştırılmamıştır. Bu bağlamda çalışmamızın amacı zıtlık kavramının doğasını felsefi açıdan ortaya koymak, Rusçada zıt anlamlı deyimlerin temel kavram ve özelliklerini kuramsal açıdan dildışı ve diliçi etkenleriyle birlikte belirli bir sistem çerçevesinde incelemek ve uygulama bölümünde tespit edilen Rusça zıt anlamlı deyimlerin bir sözlüğünü hazırlamaktır. Tezimizde ayrıca Rusça zıt anlamlı deyimlerin sınıflandırılma girişiminde bulunulmuş olup anlamsal ve biçimsel açıdan üç gruba ayrılmıştır. Çalışmamızda araştırma yöntemleri olarak karşılaştırmalı tarih yöntemi, semantik, etimolojik, morfolojik ve tasvirsel inceleme yöntemleri kullanılmıştır. Tez çalışmamızda deyimler kuramsal açıdan ele alınmakla birlikte zıt anlamlı deyimlerin doğasını ortaya koymak için onun dildışı ve dilsel etkenleri birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre karşıt anlamlılık kavramının temelinde yatan zıtlık olgusunun mantıksal, felsefi ve psikolojik yönleri ortaya çıkarılmış, zıt anlamlı sözcükler dilbilimsel açıdan incelenmiştir. Türkiye'de ilk kez Rus dilinde zıt anlamlı deyim kavramı ve belirleme yöntemleri, zıt anlamlı deyim araştırmalarının tarihsel gelişimi ve bu tür deyimlerin sınıflandırılma çeşitleri çalışmamızda anlatılmıştır. Tez çalışmamızın uygulama bölümünde hazırlanan“Rusça – Türkçe Zıt Anlamlı Deyimler Sözlüğü”bu iki dil çiftinde oluşturulan ilk sözlük girişimidir.
Özet (Çeviri)
Antonyms are everywhere, in nature, in the universe, in communities and in inner self, Human being express themselves with various oppositions. Antonyms and phraseological antonyms reflect these opposite facts that exist in objective reality. Phraseology is a particular mode of expression became branch of science after the works of eminent linguist V. V. Vinogradov, as an independent field of study in Russian linguistics during the 1940s, focusing on idiomatic structures regardless of the nature of their grammatical structures and meanings. Many studies on idioms have been conducted in the course of linguistic studies however, the relationship between idioms and contrast have not been adequately researched. Within this context, the aim of this study is to reveal the nature of the concept of contrast philosophically. By examining linguistic and extralinguistic factors and setting the principals and aspects of phraseological antonyms in Russian theoretically can be seen as further achievements of this study the with a outcome of a phraseological antonyms dictionary in Russian. This study is also attempt to classify Russian phraseological antonyms and had been divided into three groups in terms of semantic and structural. In this study, comparative studies in history, semantic, etymological, morphological and descriptive examinations are involved as research methods. Idioms are considered theoretically and their linguistic and extralinguistic factors are evaluated holistically to reveal the nature of phraseological antonyms. The logical, philosophical and psychological aspects of the opposition are also held to reveal the concept of antonymy. It is the first attempt to provide understanding for the concept phraseological antonyms in Russian and determination methods of it, and to set their historical development and classification of phraseological antonyms in the field of linguistics in Turkey. This study is also considered as the first“Russian - Turkish Dictionary of Phraseological Antonyms”for these two language pairs.
Benzer Tezler
- Anadolu'daki Salamandra salamandra'nın taksonomi, biyoloji ve dağılışı üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZ
- Köroğlu Destanı (Azerbaycan varyantı) inceleme-metin
Başlık çevirisi yok
GÜLŞEN SEYHAN
Doktora
Türkçe
1990
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiEski Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM ERGİN
- Aspect verbal en grec Istanbouliote: modele de description fonctionnaliste
Başlık çevirisi yok
EMİNE YAVAŞGEL
Yüksek Lisans
Fransızca
1993
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜKHET GÜZ
- Özbek Türkçesinin leksikolojisi
Başlık çevirisi yok
SELAHİTTİN TOLKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiEski Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ YÜCE
- Tom Sroppard'ın Travesties oyununda gülmece öğeleri
Başlık çevirisi yok
MELEK SARAÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEHMİ EFE