Ebû Bekr El-Katîî ve hadis ilmindeki yeri
Abû Bakr Al-Katîî and his place in the hadith
- Tez No: 671742
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATAULLAH ŞAHYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ahmed bin Hanbel, Ebu Bekr el-Katii, Hadis, Müsned, İslamiyet, Ahmed bin Hanbel, Ebu Bekr el-Katii, Hadith, Musned, Islam
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
III./IX. ve IV./X. yüzyıl, hadis ilminin gidişatını daha iyi anlama açısından önem arzetmektedir. İlgili dönemlerde Bağdat siyasi ve ilmi açıdan merkezi bir konuma sahipti. Burada Katîatü'd-dakîk mahallesinde yaşayan Ebû Bekr el-Katîî (v. 368/979), döneminde“müsnidü'l-Irâk”unvanıyla tanınmıştır. O, muhaddis kimliğinin yanı sıra zâhid bir kişiliğe sahiptir. Ayrıca Ahmed b. Hanbel'in (v. 241/855) Müsned'inin tamamını Abdullah b. Ahmed'den (v. 290/903) dinleyen ve rivayet eden tek râvidir. Ancak Katîî'nin Müsned'e yaptığı iddia edilen ziyâdeler/ilâveler tartışma konusu olmuş, ziyâde yaptığı hususunda ulemâ ittifak etmiş ancak bu ziyâdelerin sayısı hakkında farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bunlar arasında İbn Hacer el-Askalânî'nin (v. 852/1449) tespitiyle de uyumlu olan Züheyr en-Nâsır ve Luheydân'ın dört ziyâde görüşü tercih edilmeye daha uygun görünmektedir. Cüz'ü'l-elf dînâr ve el-Fevâid gibi eserleri bulunan Katîî, münekkit muhaddisler nezdinde güvenilir bir râvi kabul edilmiş, kendisi hakkında müsnidü'l-vakt, sadûk, sika, hâfız sâhibü's-sünne, müfîd, me'mûn gibi sıfatlar kullanılmıştır. Ta'dîl niteliği taşıyan bu sıfatların yanı sıra Katîî'yi cerh edenler de bulunmaktadır. Nitekim kitaplarını sel baskınında kaybetmesinin ardından semâ yöntemi ile elde etmediği başka nüshalardan kitaplarını yeniden yazması, ömrünün sonlarına doğru ihtilâta uğraması ve görme duyusununun zayıflaması, mestûr olması ve Müsned'e ziyâdede bulunması gibi durumlar cerh edilmesine neden olmuştur. Neticede onun adalet yönünden sika kabul edildiği; zabt yönünden ise cerhe uğradığı ifade edilebilir.
Özet (Çeviri)
3rd/9th and 4th/10th centuries have crucial importance to understand the course of hadīth science in a better way. In the corresponding periods, Baghdād had a pivotal state in terms of political and scholarly spheres. Abū Bakr al-Qatī'ī (d. 368/979), lived in so-called 'Qatī'at al-Daqīq' quartery in there, was known with the title of 'musnid (ascriber) al-'Irāq'. He was an ascetic beside being a muhaddith. He is the lone transmitter who lis-tened and transmitted whole of the Musnad of the Ibn Hanbal (d. 241/855) from 'Abd Allāh ibn Ahmad (d. 290/903). Yet, the allegedly additions to the Musnad, made by Qatī'ī are disputed among scholars. The existence of those additions is unanimously accepted, whereas there are divergent consideretions on the number of them. Among these opinions, four additions view of Zuhayr al-Nāṣır and Luḥaydān regarding their number, which is compatible with the evaluation of Ibn Hajar al-Asqalānī (d. 852/1449), seems more app-ropriate to accept. Having works namely, Juzz al-Alf Dīnār and al-Fawāid, Qatī'ī is re-garded as thiqa (trustworthy) transmitter before master hadīth critics and the titles like musnid al-waqt (the isnād owner of the time), sadūq (truthful), thiqa, hāfidh (retentive), sāhib al-Sunnah (the companion of the Sunnah), mufīd (instructor), ma'mūn (honest). Besides these praise titles, there are certain scholars who criticises him. Nonetheless, he was criticised because of re-writing of his books from the manuscripts which are not acquired by the method of samā' (audition of hadīth) after when he got lost them in the flood, ikhtilāt (memory lapse/to became mixed-up) in the late period of his life, decline of his light, being mastūr (outwardly acceptable transmitter) and having additions to the Musnad. Consequently, it can be said that he was regarded as thiqa in terms of 'adl (truthfulness) and criticised in terms of ḍabt (accuracy).
Benzer Tezler
- Ahmed b. Hanbel'in Müsned'ine yönelik tenkitlerin değerlendirmesi
The critism and evaluation of Ahmed b. Hanbel's Musned
BAHADIR OPUS
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinErzincan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. İSAK EMİN AKTEPE
- Ebû Bekr el-Hallâl'in el-Hassü ala't-Ticâra ve's-Sınâ'at ve'l-'Amel eseri çerçevesinde fıkıh geleneğinde kesb kavramı
The concept of kesb in the fiqh tradition within the framework of Ebu Bakr el-Hallal's work el-Hassü alat-Ticâra ve's-Sinâ'at ve'l-'Amel
HARUN PEÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinTrakya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHİM BİLİK
- Mehmed bin Pûlâd'ın ?Terceme-i Yûsuf u Züleyhâ? adlı eserinin ses ve biçim yapısı
Voice and shape structure of Mehmed bin P?lad?s wok of art named ?Terceme-i ?Y?suf u Züleyh??
MEHTAP ALPER
Doktora
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SALİH DEMİRBİLEK
- Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında tiroid disfonksiyonunun değerlendirilmesi
Thyroid dysfunction evaluation in hemodialysis and peritoneal dialysis patients
ELİF ERSEN KURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Nefrolojiİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ SOYPAÇACI
- İbnü'n-Neccâr'ın el-İfhâm adlı kırâat eseri ve kırâat ilmindeki yeri
Ibn al-Najjār's work of kiraat named al-Ifhām and its place in the science of kiraat
HATİCE TAŞLICALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinPamukkale ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ULUDAŞ