Expression of arguments and age of acquisition effects in Turkish sign language
Türk işaret dilinde üyelerin ifade edilmesi ve dil edinim yaşının etkileri
- Tez No: 699257
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. KADİR GÖKGÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-eylem, Dil edinimi, Edinim yaşı, Türkçe, Uyum, İşaret dili, Grammar-verb, Language acquisition, Age of acquisition, Turkish, Adjustment, Sign language
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Türk İşaret Diline (TİD) geç maruz kalmanın, uyum eylemlerinde, bir sözce içerisinde ve çoklu varlık betimlemelerinde üyelerin kodlanmasını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Uyum eylemleri üzerine olan tartışma, özne ve nesne gibi üyeleri demirleyen gönderimsel çıkakların kişi uyumlu eylemler (örn. GÖSTERMEK) ve konum uyumlu eylemler (örn. UÇMAK) üzerinde belirtilmesine dayanmaktadır. Bir sözce içerisindeki Figürler (yani daha küçük, daha hareketli varlıklar) ve Zeminler (yani daha büyük, daha hareketsiz varlıklar) sıralamasındaki eğilimleri ortaya çıkarmak amacıyla konum uyumlu eylemler ayrıca incelenmektedir. Son olarak sahne kurma esnasında üyeleri tanıtan isim öbeklerinde sayı bilgisinin ifade edilmesi ve birden çok varlık içeren olayları tanımlayan eylem öbekleri incelenmektedir. Bir dizi çıkartım görevi şu bulgulara işaret etmektedir: (i) geç öğrenenler, referans izleme açısından anadili TİD olan sağırlarla neredeyse aynı düzeyde performans sergilemekte, (ii) konum uyumlu eylemler her iki grupta kişi uyumla eylemlerden daha fazla gönderimsel çıkakların eylem üzerinde tutarlı bir şekilde çapraz referans verildiği sadık yanıtlar ortaya çıkarmakta, (iii) anadili TİD olan sağırlar işaret dillerinde gözlemlenen Figür-Zemin ilkesine daha sıkı bir şekilde bağlı kalmakta ve (iv) geç öğrenenler birden çok varlık içeren tek bir olayı tanımlarken eylem üzerinde sayı bilgisini dışarıda bırakma eğilimi göstermekte. Birlikte ele alındığında bu bulgular kritik döneme (Lenneberg, 1967) ışık tutmakta ve dil girdisinin zamanlamasına duyarlı olan dil bileşenleri hakkında fikir vermektedir.
Özet (Çeviri)
This study explores how delayed exposure to Turkish Sign Language (TİD) affects the encoding of arguments on agreeing verbs, within an utterance, and in descriptions of multiple entities. The discussion on agreeing verbs hinges on the marking of referential loci that anchor arguments on person agreeing verbs (e.g. SHOW) and location agreeing verbs (e.g. FLY-TO). Location agreeing verbs are further examined to reveal patterns in the ordering of Figures (i.e. smaller, more mobile entities) and Grounds (i.e. larger, more immobile entities) within an utterance. Lastly, the expression of number information in noun phrases that introduce arguments during scene setting and verb phrases that describe events containing multiple entities are investigated. A series of elicitation tasks suggests the following: (i) late learners perform virtually on par with their native counterparts in terms of referent tracking, (ii) location agreement verbs elicit more faithful responses, in which referential loci are consistently cross-referenced on the verb, than person agreement verbs in both groups, (iii) native signers adhere more strictly to the Figure-Ground principle observed across sign languages, and (iv) late learners show a tendency to leave out number information on the verb when describing a single event with multiple entities. Taken together, these findings shed light on the critical period (Lenneberg, 1967) and offer insight into the components of language that are sensitive to the timing of language input.
Benzer Tezler
- Effects of age of acquisition on morphosyntactic structures in Turkish sign language: Evidence from classifiers
Edinim yaşının Türk işaret dilindeki biçim sözdizimsel yapılar üzerindeki etkileri: Sınıflandırıcılardan kanıtlar
HANDE SEVGİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
DilbilimBoğaziçi ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR GÖKGÖZ
- Endülüs'te entelektüel yalnızlık ve felsefî baskı çağında bir hakikat arayışı: İbn Tufeyl'in Hayy bin Yakzân'ında ontolojik yükselişin epistemik yapısı
A quest for truth in the age of intellectual solitude and philosophical oppression in al-Andalus: The epistemic structure of ontological ascent in Ibn Tufayl's Hayy ibn Yaqzān
EFECAN LOKAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİL REYHANİ
- Modern ve sonrası dönemde nesnelerin sanatta temsil ve ifade biçimlerinde popüler kültürün etkisi
The effect of popular culture on objects in the artistic representation and expression forms in the modern and the post periods
AYFER TUTKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sanat TarihiIşık ÜniversitesiSanat Kuramı ve Eleştiri Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNCEL ÖNKAL
- Televizyon dizilerinde yapay zekanın anlatımı: Person of Interest örneği
Expression of artificial intelligence in television series: Person of Interest example
CANER ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT SARI
- Haber kurgusunda ideoloji ve hegemonyanın bir araç olarak kullanılması: Türkiye'de 2000'li yıllarda merkez medya örneği
Usage of hegemony and ideology as an instrument in news editing: Example of Turkish media centers in the 2000's
SELÇUK ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Gazetecilikİstanbul Arel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP CÜNEYT AKALIN