Kültürel ekoloji yaklaşımıyla artvin ili'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of artvin province with a cultural ecology approach
- Tez No: 707752
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVDET YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan Artvin ili; dağlık ve engebelik yapısı, Kafkasya'ya yakın konumundan kaynaklanan etnik özellikleri, eski Sovyetler Birliği döneminde dışa kapalı olması, ekonomik geri kalmışlık ve ulaşım güçlüğünün etkisiyle kırsal kesime ait yüzlerce yıllık kültürel birikimin günümüze ulaştığı yörelerden biridir. Bu çalışmada, coğrafi prensipler çerçevesinde Artvin ili kırsalında yaşayan halkın geçmişten günümüze bulundukları ortama uyumları ve ondan nasıl faydalandıkları kültürel ekoloji yaklaşımıyla ele alınmıştır. Bu çalışma ile Artvin yöresinde kırsal nüfusun ekonomik faaliyetleri, hayat tarzı, doğadan istifade etme biçimleri, yerel bilgi ve sürdürülebilir uygulamaların neler olduğu, bunlardan gelecekte de faydalanmak üzere aktarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, 2017-2020 yılları arasında sürdürülen arazi çalışmalarıyla birinci elden temin edilen nitel ve nicel verilerin birlikte değerlendirildiği karma yöntem uygulanmıştır. Örneklem olarak Artvin ilinde farklı niteliklere sahip 63 köy yerleşmesi belirlenmiştir. Çalışmada katılımlı gözlem, yarı yapılandırılmış mülakat, odak grup görüşme ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Artvin ilinin nüfus, arazi kullanımı, ormancılık, tarımsal faaliyetler, eğitimine dair istatistiki veriler düzenlenerek yorumlanmıştır. Çalışma konuları ile ilgili Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak tematik haritalar oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, Artvin yöresi halkının beşeri ve ekonomik faaliyetlerinde çok çeşitli yerel ekolojik bilgi, sürdürülebilirlik ilke ve uygulamaları kullandığı ortaya çıkmıştır. Ortam koşulları ve topografik yapıya uyumlu yerleşme, kırsal meskenler, arazi kullanımı, gıda muhafaza biçimleri yerel bilgi ve kültürel mirasın önemli ögelerini oluşturmuştur. Doğal ekosistemlerin tahribinin yaşamı tehdit etmesi durumunda yerel halkın kendi denetim ve kararları ile buna engel olmaya çalıştıkları görülmüştür. Yerel bilgi ve uygulamalar, 1970'li yıllara kadar yoğun şekilde kullanılırken, Artvin'den büyük şehirlere olan iç göçler, artan yaşam standardı, sanayi ürünleri ve altyapı hizmetlerine erişimin etkisiyle bu tarihlerden itibaren azalma eğilimi başlamıştır. Artvin yöresinde kültürel ekolojinin ulaşım, nüfus hareketleri, çevre değişiklikleri ile ilişkili olarak dinamik bir süreç seyrettiği gözlenmiştir. Bu sahanın daha ayrıntılı ve ivedilikle incelenerek yerel ekolojik bilginin kaydedilmesi ve politik, kültürel, ekolojik yönleriyle ele alınarak korunması, bu bakımdan merkezi ve yerel idarenin işbirliği yapması önerilmektedir. Bu çalışmanın 21. yüzyılda hızla bozulan doğal dengeye karşılık mevcut fiziki çevrenin sürdürülebilirliği ve insan-doğa uyumunun sağlanmasında dikkate değer bir kılavuz olacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Artvin province, located in the northeast of Turkey is one of the regions where hundreds of years of cultural accumulation of the rural territory have been able to reach to present day due to its mountainous and rugged structure, its ethnic characteristics owing to the proximity to the Caucasus, being closed to abroad during the former Soviet Union era, economic underdevelopment and transportation difficulty. In this study, the adaptation of the people living in the rural areas of Artvin province from past to present and their utilisation from the habitat are discussed with the cultural ecology approach, within the framework of geographical principles. This study tries to convey the economic activities of the rural population in the Artvin region, their lifestyle, the way they make use of their natural environment, local knowledge and sustainable practices for possible future references. In the study, the mixed method has been applied in which the first hand qualitative and quantitative data has been evaluated together from the field studies carried out between 2017-2020. As a sample, 63 village settlements with different characteristics were determined in Artvin province. In the study, participatory observation, semi-structured interview and focus group interview methods were used. Statistical data on population, land use, forestry, agriculture and education of Artvin province were interpreted in a meaningful way. Thematic maps were created with Geographic Information Systems related to the study subjects. As a result of the study, it has been revealed that the native people use a wide variety of local ecological knowledge, sustainability principles and practices in their human and economic activities. Settlement in harmony with the environmental conditions and topographic structure, rural dwellings, food preservation forms have formed the important elements of local knowledge and cultural heritage. It has been observed that if the destruction of natural ecosystems threatens life, local community try to prevent this with their own control and decisions. While local knowledge and practices were used intensively until 1970s, a decreasing trend started from this date onwards with the effect of internal migration from Artvin to the metropolitan municipalities, industrial commodities, higher standards of living and having access to infrastructure service. It was observed that the cultural ecology in the Artvin region is a dynamic process related to transportation, population movements and environmental changes. It is necessary to analyse this area in more detail and urgently, to record local ecological information and to preserve it considering its political, cultural and ecological aspects. It is predicted that this study will be a remarkable guide in ensuring the sustainability of the existent physical environment and the harmony between human and nature against the rapidly deteriorating natural balance in the 21st century.
Benzer Tezler
- Borçka yöresinde arıcılık faaliyetleri, bal ormanı potansiyelinin belirlenmesi ve orman kaynaklarının planlanmasına etkileri
Beekeeping activities in Borçka district,determination of honey forest's potential and their effects on planning of forest sources
HACER ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI AHMET YOLASIĞMAZ
- Korunan alanlarda sürdürülebilir ekoturizm yönetimi ölçüt ve göstergelerinin belirlenmesi (Camili Biyosfer rezervi örneği)
Determination of criteria and indicators for sustainable ecotourism management in protected areas (Camili Biosphere reserve)
İNCİ ZEYNEP AYDIN
Doktora
Türkçe
2021
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATAKAN ÖZTÜRK
- From flora to form: A regional and cultural analysis of biophilic residential architecture
Floradan forma: Biyofilik konut mimarisinin bölgesel ve kültürel analizi
SARA VELAYATI HOSSEINI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
MimarlıkBahçeşehir ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
Prof. Dr. NİLAY ÜNSAL GÜLMEZ
- Animation and ecocriticism: Hayao Miyazaki rediscovering the balance
Animasyon ve ekoeleştiri: Hayao Miyazaki dengeyi tekrar bulmak
MERVE ÇAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Bilgi ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU THWAITES DİKEN
- Ekoeleştiri-ekosinema: Hollywood bilimkurgu sinemasında doğa ve iklim izlekleri
Ecocriticism-ecocinema: Nature and climate themes in Hollywood sci-fi cinema
GÜLSEREN DİNVAR PEKŞEN
Doktora
Türkçe
2023
İletişim BilimleriAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL NEZİH ORHON