Osmanlı çeviri geleneğinde Ermeni çevirmenler ve çeviri sorunları
Armenian translators and trasnlation problems in the Ottoman translation tradition
- Tez No: 708937
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Karşılaştırmalı Edebiyat, Kafkas Dilleri ve Edebiyatı, Translation and Interpretation, Comparative Literature, Caucasian Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat tarihi, Ermeni edebiyatı, Ermeniler, Osmanlı Dönemi, Çeviri, Çeviri bilim, Çeviri yöntemleri, Çevirmen, History of literature, Armenian literature, Armenians, Ottoman Period, Translation, Science of translation, Translation methods, Translator
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kafkas Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ermeni Dili ve Kültürü Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Osmanlı Çeviri Geleneğinde Ermeni Çevirmenler ve Çeviri Sorunları”başlıklı bu doktora tezinde, Ermeni harfli Türkçe metinlerin çeviribilimdeki yeri, tarihsel süreçler dikkate alınarak araştırılmış; değerlendirmeye alınan örnekler üzerinden elde edilen veriler metin çözümleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Üç bölümden oluşan tezimizin birinci bölümünde, çeviri/çeviribilim sınıflandırmaları ve stratejilerine dair farklı kuram ve yöntemler hakkında görüşlere yer verilirken aynı zamanda Türkiye'de bu alanda yapılmış lisansüstü çalışmalara dair istatistiksel verilere dayalı genel bir görünüm ortaya konulmuştur. İkinci bölümünde, Türk çeviri tarihi hakkında bütüncül bir bakış açısı sunmayı hedefledik. Bu hedef doğrultusunda Türkçenin tarihî dönemlerinde çevirmenleri, yaptıkları çevirileri ve yöneticilerin çeviri eserlere karşı tutumlarını ön plana çıkartarak genel bir tablo oluşturmaya çalıştık. Topladığımız verilerin sunumunu beş farklı başlık altında yaptık. Üçüncü bölümde, Osmanlı Devleti'nde çevirmenliğin ve Ermeni çevirmenlerin yerinin tespiti amacıyla incelemeler yapılmış; Ermeni harfli Türkçe çeviri metinlerin çeviribilim bağlamında konumlandırılması tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Bu bölümde seçilen dil içi ya da dillerarası metinler, kaynak metinlerle çeviri stratejileri bakımından karşılaştırılarak Ermeni harfli Türkçenin çeviri amaçlı kullanımına dair oluşturulan büyük resmin ilginç olan detayları mercek altına alınarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this doctoral thesis titled“Armenian Translators and Translation Problems in the Ottoman Translation Tradition”, the place of Turkish texts with Armenian letters in translation studies was investigated by considering historical processes; the obtained data were analyzed by text analysis method. In the first part of our thesis, which consists of three parts, opinions about different theories and methods about translation/translation studies classifications and strategies are given. At the same time, a general view based on statistical data on postgraduate studies in this field in Turkey has been presented. In the second part, we aimed to present a holistic perspective on the history of Turkish translation. In line with this goal, we tried to create a general picture by highlighting the translators, their translations and the attitudes of the administrators towards the translated works in the historical periods of Turkish. We presented the data we collected under five different headings. In the third part, investigations were made in order to determine the place of translators and Armenian translators in the Ottoman Empire; The positioning of Turkish translated texts with Armenian letters in the context of translation studies was discussed and suggestions were made. In this section, the selected intralingual or interlingual texts are compared with the source texts in terms of translation strategies, and the interesting details of the big picture created regarding the use of Turkish with Armenian letters for translation purposes are evaluated.
Benzer Tezler
- Sounding the people: Populist logic and music politics in Early Republican Türkiye (1923-1952)
Halkı seslendirmek: Erken Cumhuriyet Türkiye'sinde popülist mantık ve müzik siyaseti (1923-1952)
GÖKHAN PARLAKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BELMA OĞUL
- The adventure of Turkish modernization and conservatism: Ahmet Hamdi Tanpınar
Türk modernleşmesi ve muhafazakârlığı serüveni: Ahmet Hamdi Tanpınar
SERTAÇ YÜRÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Siyasal BilimlerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ BİNGÖL
- Elmalılı'nın Alexander Baın çevirisi: Mantık-ı İstintâcî ve İstikrâî
Elamlili's translation of Alexander Bain's logic: Inductive and deductive (Mantık-ı İstintâcî ve İstikrâî)
SEMİH ATİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER TÜRKER
- Yakub Han Kaşgarî ve tasavvuf anlayışı
Yakub Khan Kashgari and his understanding of sufism
ÖMER CENİK
Doktora
Türkçe
2024
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ÖZKÖSE
- İsmâil Hakkı Bursevî'nin (ö.1137/1725) Risâle-i Şem'iyye, Risâle-i Nefesü'r-Rahmân ve Risâle-i Bahâiyye isimli eserleri (Metin-tahlil-tahkik)
İsmâil Hakkı Bursevî's (d.1137/1725) Risâle-i Şem'iyye, Risâle-i Nefesü'r-Rahmân and Risâle-i Bahâiyye (Text-analysis-examination )
ÖZLEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA ÖZTÜRK