Geri Dön

The trajectory of queerness through Turkish literary translations from 1970 to 2015

1970'lerden 2015'e kadar Türkçe'ye yapılan edebi çevirilerde kuirliğin yolculuğu

PDF İndir

  1. Tez No: 717335
  2. Yazar: BÜŞRA UL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYDA KINCAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
  6. Anahtar Kelimeler: Edebi metinler, LGBTQ, Queer Kuramı, Roman, Toplumsal cinsiyet, Türkçe çeviri, Çeviri, İngilizce, Literary texts, Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual, Queer, Queer Theory, Novel, Gender, Turkish translation, Translation, English
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çeviribilim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması 1970 ile 2015 yılları arasında yapılan altı Türkçe çeviri metninde kuir kimliklerin nasıl yansıtıldığı konusuna ışık tutmayı amaçlamaktadır. Kuir çeviri çalışmaları nispeten yeni bir çalışma alanıdır ve bu nedenle, çevirilerde kuir karakterlerin temsilleri üzerine yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu gerçeği başlangıç noktası alarak, bu tez ana karakteri kuir olan altı İngilizce roman ve bu eserlerin Türkçe çevirilerini bir vaka çalışması ele almaktadır. Bu romanlar şu şekilde sıralanabilir. James Leo Herlihy'nin Midnight Cowboy başlıklı eseri, Alice Walker'ın The Color Purple başlıklı eseri, Christopher Isherwood'un A Single Man başlıklı eseri, E.M. Forster'ın Maurice başlıklı eseri, Jeanette Winterson'ın Oranges Are Not The Only Fruit by başlıklı eseri ve André Aciman'ın Call Me By Your Name başlıklı eseri. Çevirilerin erek kültürdeki yolculuğunu ortaya çıkarmak adına, bu çalışmanın kronolojik sıralaması Türkçe çevirilerin basım tarihine göre düzenlenmiştir. Çevirilerin değerlendirmesi içinde bulundukları sosyopolitik ve tarihi şartlar çerçevesi içinde gerçekleştirilmiştir. Metinleri analizi için teorik kapsam olarak Pierre Bourdieu'nün“habitus”(1990: 53) ve“capital”(1986: 241) kavramları ile“ajan”(Milton & Bandia, 2009: 1) kavramı kullanılmıştır. Metinsel analiz için gerekli olan metodolojik yaklaşım olarak ise Marc Démont'un kuir edebi metinleri çevirilerini incelemek amacıyla önermiş olduğu“üç mod”(2018: 157) seçilmiştir. Bu tez araştırmasının sonucunda; 70'ler ve 80'lerin başında yapılan çeviri metinlerde, sosyopolitik şartların etkisiyle, çevirmenlerin metinlerde çıkrama ve hafifletme gibi çeviri stratejiler ile metinlerde değişiklik yaptıkları saptanmıştır. Bununla beraber, 80'lerin sonu ve 90'larda Türkiye'de hakim olan ılıman politikaların ve Kuir hareketin artan popülerliğinin etkisiyle, bu yıllarda yapılan çevirilerin daha özgür bir yaklaşım benimsediği gözlemlenmiştir. Son olarak, 2000 ile 2015 yılları arasında yapılan çevirilerin incelemesi ise çevirilerin bir direnç gösterdiği ve hem çevirmenlerin hem de Sel Yayıncılık'ın birer çeviri ajanı olduklarını ortaya koymuştur.

Özet (Çeviri)

This dissertation aims at discovering the way that queer identities were represented in the six Turkish translations between the years of 1970 and 2015. Queer translation studies is a relatively new field of study and thus, the studies on the representations of queer characters in the translations are very limited. Taking this notion as a starting point, this study selects six English and American novels which have queer protagonists and their Turkish translations as a case study. These novels are Midnight Cowboy by James Leo Herlihy, The Color Purple by Alice Walker, A Single Man by Christopher Isherwood, Maurice by E.M. Forster, Oranges Are Not The Only Fruit by Jeanette Winterson and Call Me By Your Name by André Aciman. In order to reveal the progression of the translations within the target culture, the analysis will be carried out in a chronological order in accordance with the publication dates of the Turkish translations. The translations will be evaluated within the sociopolitical and historical conditions in which they are embedded. For the analysis of the texts, the concepts of“habitus”(Bourdieu, 1990: 53) and“capital”(Bourdieu, 1986: 241) as well as the concept of“agent”(Milton & Bandia, 2009: 1) are employed as the theoretical framework of the study. The methodological approach that is adopted for the textual analysis of the translations is the“three modes”(2018: 157) for translating queer literary texts suggested by Marc Démont. The research has revealed that the translators from the 70s and early 80s employed translation strategies of omission and euphemism under the influence of sociopolitical conditions at the time while this tendency altered during the late 1980s and 1990s in parallel with the more tolerant climate in Turkey and the increasing popularity of the Queer movement. On the other hand, the translations from 2000 to 2015 displayed an act of resistance and revealed the translators and the Sel Yayıncılık as agents of translation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    991145

    The trajectory of design cognition: The impact of cognitive science on knowledge production

    Tasarım bilişi alanının yörüngesi: Bilişsel bilimlerin bilgi üretimi üzerindeki etkisi

    FATMA ZEYNEP ATA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FEHMİ DOĞAN

    DOÇ. DR. ADİLE AVAR

  2. Tez No

    513904

    The design of an unmanned ground vehicle and its trajectory-tracking control by using GPS

    İnsansız bir yer aracının tasarımı ve GPS ile yörünge kontrolü

    FIRAS MUHAMMAD SAIB M.M. AL-NAQSHBANDI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Makine MühendisliğiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİLLA BAYRAM

  3. Tez No

    552913

    From recipient to“emerging”donor: The new trajectory of Turkish foreign aid

    Yardım alan ülkeden“yeni donör”ülkeye: Türkiye dış yardımının yeni yörüngesi

    BÜŞRA MAHMUTOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Siyasal BilimlerSabancı Üniversitesi

    Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİN FUAT KEYMAN

  4. Tez No

    598970

    The foreign policy trajectory of The Islamic Republic of Iran: A socialization analysis

    İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politika yörüngesi: Bir sosyalleşme analizi

    OĞUZHAN İRGÜREN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Uluslararası İlişkilerİstanbul Şehir Üniversitesi

    İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YAYLACI

  5. Tez No

    848561

    The shifting faces of epic heroes: The evolutionary trajectory of heroic ideals in William Davenant's Gondibert and John Milton's Paradise Lost

    Epik kahramanların değişen yüzleri: William Davenant'ın Gondibert ve John Milton'ın Kayıp Cennet'inde kahramanlık ideallerinin evrim süreçleri

    HÜSEYİN ALHAS

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HANDE SEBER

Geri Dön